ئەوەی پێی وابێ تەنیا ئاینە كە دەبێتە عەقیدە لە مرۆڤدا و وای لێدەكا خۆی بە هەقیقەتی رەها بزانێ و هەموو شتەكان لە كڵاوڕۆژنەی ئاینەكەیەوە ببینێ و هەڵبسەنگێنێ، بەهەڵەدا چووە.
ناسیۆنالیزم (نەتەوەگەرایی) سەرباری سروشتە وەزعی و مرۆڤكردەكەی، بۆ باوەڕدارانی دەبێتە عەقیدە: تورك لە چاویلكەی توركایەتی و عەرەب لە چاویلكەی عەرەبایەتی و فارس لە چاولكەی فارسایەتی و كورد لە چاویلكەی كوردایەتییەوە دنیا دەبینن و بە گەز و ترازووی ئەو عەقیدەیە شتەكان دەپێون و دەكێشن.
لێرەدا دەرفەتی ئەوە نییە چەمكەكە بە سروشتە رەها و فراوان و فرە رەهەندیەكەی شی بكەینەوە، تەنیا لەسەر یەك دەركەوتەی عەقیدەی ناسیۆنالیستانەی دەستەبژێری كورد دەوەستم، ئەویش تەماشاكردنی كوردە وەك پێكهاتەیەكی جیاواز و باڵا لەنێو نەتەوەكانی دەوروبەری و خەونبینینە بە دروستكردنی دەوڵەتێكی سنووربڕی سەرتاسەریی نەتەوەیی (كوردستانی گەورە) كە جیاوازی و بەربەستە سیاسی و كۆمەڵایەتی و كولتووری و جوگرافی و مەزهەبیەكان تێدەپەڕێنێ، لێرەیشەوە هەركام لە بەشەكانی كوردستان لەباتیی بداتە پاڵ ئەو دەوڵەتەی بەڕەسمی بەشێكە لێی، دەداتە پاڵ ئەو قەوارە یۆتۆپییە و بە: كوردستانی باكوور (توركیا)، باشوور (عێراق)، رۆژهەڵات (ئێران) و رۆژئاوا (سوریا) ناویان دەبات.
ئەم ناونان و دابەشكردنە بەرهەمی عەقیدەیەكە كە سروشتێكی تایبەت و باڵا بە نەتەوەی باسكراو دەبەخشێ، ئەگەرنا ئەم ئەدەبیات و شێوە مامەڵەیە لە فەرهەنگی هیچ نەتەوەیەكی نزیك و دووری ئێمەدا نییە. نەمانبیستووە هیندییەكان كە لانیكەم سێ دەوڵەتیان هەیە (هیند، پاكستان، بەنگلادیش) باس لە خەونی (هیندستانی گەورە) بكەن و دەستەواژەی هیندستانی باكوور و باشوور بۆ ئەو دەوڵەتانە بەكاربێنن، لەكاتێكدا ئەوان قۆناغی بوونە دەوڵەتیان بڕیوە و تەنیا یەكگرتنی ئەو سێ دەوڵەتە ماوە. بەڵام شتی وا ناكەن، چونكە خۆی لە بنەڕەتدا ئەو سێ دەوڵەتە یەك دەوڵەت بوون و بەهۆی جیاوازییە ئاینی و سیاسییەكانی ناویەوە بوونە سێ دەوڵەت.
عەرەب 22 دەوڵەتیان هەیە، خەمی بوونە دەوڵەتیان تێپەڕاندووە، بەڵام نابینین دەستەبژێری عەرەب خەون بە "عەرەبستانی گەورە"ەوە ببینن، یان دەوڵەتەكان بەناوی شوێنە جەمسەرە جوگرافیەكانیان لەنێو ئەو زلدەوڵەتەدا ناوببەن. لە ناوەڕاستی سەدەی رابردوو هەندێ گرووپی ناسیۆنالیستی (لەوانە ناسری و بەعسیەكان) هەوڵیان بۆ ئەوە دا، بەڵام سەری نەگرت، بۆیە ئیتر عەرەب لە هەر دەوڵەتێكیاندا خەمی گەورەیان رێكخستنی كاروبارەكانی ناوخۆی دەوڵەتەكەیانە و ئەوپەڕی ئاواتیان بوونی یەكڕیزییەكی سیاسی و ئابووری و كولتوورییە لە چوارچێوەی كۆمكاری عەرەبیدا، نەك خەونی عەرەبستانی گەورە.
ئەمەش نەك لەبەرئەوەی حەزیان لێی نییە و بەگرنگی نابینن، بەڵكو لەبەرئەوەی دەزانن بەربەستە سیاسی و كۆمەڵایەتی و ئابووری و كولتوورییەكان، هەروەها هەلومەرجی نێودەوڵەتیش، رێگری گەورەن لەبەردەم بەدیهاتنی ئەو خەونەدا.
لە بارێكی وەهادا بۆچی دەستەبژێری رۆشنبیری و سیاسیی كورد سوورە لەسەر خەونبینین بە (كوردستانی گەورە)وە كە بەدیهاتنی بۆ كورد زۆر ئەستەمتر و پڕكۆسپترە لە بەدیهاتنی عەرەبستانی گەورە بۆ عەرەب و هیندستانی گەورە بۆ هیندییەكان لەو رووەوە كە كورد هێشتا دەوڵەتی نییە؟!
كورد جارێ دەبێ چوار دەوڵەتی هەبێ ئینجا بیر لە یەكخستنی ئەو چوار دەوڵەتە بكاتەوە بۆ دروستكردنی كوردستانی گەورە، چونكە نەك هیچ گەرەنتیەك نییە ئەو چوار دەوڵەتە مل بەو یەكگرتنە بدەن، بەڵكو ئاماژە بەراییەكان پێچەوانەی ئەوەمان پێدەڵێن و زیاتر ئەگەری سەربەخۆیی ئەو دەوڵەتانە پشتئەستوور دەكەن تا توانەوەیان لە بۆتەی قەوارەیەكی مەزنی سەرتاسەریی نەتەوەییدا.
ئەوە راستە نەك هەر نەتەوەیەك، بگرە هەر یەكەیەكی كۆمەڵایەتیی بچووكتر لە نەتەوەیش كە ماوەیەكی مێژوویی لە هەمان هەلومەرجی رۆحی و ماتریاڵیدا پێكەوە بژین، جۆر و رێژەیەك لە تایبەتمەندی وەردەگرن كە لە یەكەكانی تر و نەتەوەكانی تری جیادەكاتەوە، بەڵام لە هێڵە گشتی و گەورەكانی ژیاندا هەموو نەتەوەكان، بەتایبەتی هاوسێكان، لەنێو بازنەیەكی هاوبەش و هەڵگری سروشتێكی هاوبەشن و لێرەیشەوەیە ئەزموونی هەریەكەیان بۆ ئەوانی تریش نرخی هەیە.
واتە ئەوەی بۆ عەرەب و تورك و فارس و هیندی و ئینگلیز و فەرەنسی نەچووبێتە سەر لە دروستكردنی قەوارەیەكی نەتەوەیی سەرتاسەری، بۆ كوردیش ناچێتە سەر، ئەمە نەك تەنها لەبەر كۆسپە بابەتی و دەرەكیەكانی دەرەوەی ئیرادەی رۆڵەكانی نەتەوەكە، بەڵكو زۆرجار لەبەر ئەو لەمپەرانەی كارەكتەرە ناوخۆییەكان خۆیان دروستی دەكەن.
بڕوانە ئێمە لە هەرێمی كوردستان كە سێ پارێزگای بچووك و چواریەكی دانیشتووانی شارێكی وەك ئیستەنبوڵی توركیاین، پێكەوە هەڵناكەین و كوردستان نزیكەی بیست ساڵە بەكردەوە بەسەر دوو كانتۆندا دابەش بووە و سەرباری هەموو هەوڵ و رتوشكاریەكانی پازدە ساڵی رابردوو، نەتوانراوە ئەو لەتبوونە جۆش بدرێتەوە و بكرێنەوە دوو بەشی لێكدانەبڕاو. بینیمان پارتی لە پەرەسەندنەكانی ئەم دواییەدا وەك سنووری وڵاتێكی جیا مامەڵەی لەگەڵ بەشێك لە دانیشتووانی كانتۆنەكەی تر كرد و لەوێوە نەویستراوەكانی ئەمدیوی سنوورداش كرد و رێی لە هاتنی ئەوانەی ئەودیویش گرت.
لە بەشەكانی تری كوردستانیش هێزە سیاسییە كوردیەكان ناكۆكیی قووڵیان لەنێواندا هەیە. بەدڵنیاییەوە ئەگەر كار بگاتە سەر دابەشكردنی دەسەڵات و هەڵگرتنی سنووری نێوان پارچەكان، ناكۆكییەكان چ لەنێو هەر پارچەیەك و لەنێوان هێزە باڵادەستەكانی پارچە جیاوازەكاندا زەقتر دەبنەوە و بەكردەوە دروستكردنی ئەو قەوارە سەرتاسەرییە هەر وەك خەونێكی یۆتۆپی دەمێنێتەوە. جا تۆ كە بەئەستەم بتوانیت یەكپارچەیی پارچەیەك لە كوردستان بپارێزی، چۆن دەتوانی وا بە جەسارەتەوە باس لە یەكخستنی چوار پارچەی زۆر لێك جیاواز بكەی؟
ئەمە كاری نەكردەیە و كورد بە ئەزموونی خۆی گەیشتووەتە ئەو بڕوایەی بڵێ: هەڵگرتنی بەردی گەورە نیشانەی نەوەشاندنیەتی!
کۆمێنتەکان
وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و ههموو خزمەتگوزارییەکان بهكاربێنه
کۆمێنتێک دابنێ