Rûdaw Grafik
Kürt yönetmen Özkan Küçük’ün "Rojbash" filmi, bir mahkeme kararıyla yasaklandı. Yönetmen Özkan Küçük, Türkiye’de Kürt meselesine yönelik bir çözüm sürecinin konuşulduğu bir dönemde Kürtçeye yönelik engellemelerin kabul edilemez olduğunu belirterek, "Devlet içinde yer alan herkesin sürecin hassasiyetine göre hareket etmesi gerekir. Bir yandan barıştan söz edip diğer yandan Kürtçeyi yasaklamak büyük bir hatadır" dedi.
Türkiye’de Kürt meselesinin çözümüne dair bir sürecin tartışıldığı bir dönemde, Kürt dili ve kültürüne yönelik kısıtlamalar devam ediyor. Son olarak Ankara Bölge İdare Mahkemesi, yerel mahkemenin "Rojbash" filmi üzerindeki yasağı kaldıran kararını iptal ederek filmi yeniden yasakladı.
Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı daha önce "filmin ticari gösterime uygun olmadığı" gerekçesiyle vizyon yasağı getirmiş, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği'nin (MLSA) hukuki desteğiyle Ankara 3. İdare Mahkemesi bu yasağı kaldırmıştı. Ancak bakanlığın itirazı üzerine dosyayı inceleyen Ankara Bölge İdare Mahkemesi, filmin bazı sahnelerinin ve diyaloglarının "toplumsal hassasiyetleri gözetmediği" ve "devletin terörle mücadelesini itibarsızlaştırdığı" iddiasıyla yasağı geri getirdi.
Filmin avukatı ve MLSA Eş Direktörü Veysel Ok, mahkemenin "hassasiyet" gerekçesinin doğrudan Kürtçe ile ilgili olduğunu ve bu kararın ayrımcı bir yaklaşımın yansıması olduğunu ifade etti.
Filmin yönetmeni ve senaristi Özkan Küçük, Rûdaw’a verdiği özel mülakatta, Kürt dili ve kültürüne yönelik bu yasakçı zihniyeti eleştirdi. Küçük, filmin insani duygular ve tiyatrocuların anıları üzerine kurulu olduğunu, sanatsal bir yapıtın "örgüt propagandası" ile suçlanmasının Kürt sanatını susturma girişimi olduğunu vurguladı.
Rûdaw’ın yönetmen Özkan Küçük ile gerçekleştirdiği röportaj şöyle:
Rûdaw: Sayın Özkan, öncelikle filminizden bahseder misiniz? Konusu nedir?
Özkan Küçük: "Rojbash" filmini 2023 yılında tamamladık. Çekimleri üç-dört yıl sürdü. Filmimiz bir grup Kürt tiyatrocunun hikayesini anlatıyor. Bu tiyatrocular, yaklaşık 25-30 yıl önce sergiledikleri bir oyunu tekrar sahnelemek için yıllar sonra bir araya gelmek istiyorlar. Geçen zaman içinde aralarında yaşanan değişimleri, hayatlarındaki farklılaşmaları ve o eski oyunu yeniden oynama çabalarını konu alıyor. Kısacası Kürt tiyatrocuların öyküsüdür.
Rûdaw: Ancak bu filminiz içeriğinden dolayı Türkiye’de yasaklandı. Bu süreci anlatır mısınız, gerekçesi nedir?
Özkan Küçük: Yaklaşık bir buçuk yıl önce, 2024 yılında filmin sinemalarda vizyona girmesi için Türkiye Kültür Bakanlığı’na başvurduk. Prosedür gereği başvurduğunuzda size bir belge verirler; bu belgede çocukların ve gençlerin korunmasına yönelik sınıflandırma işaretleri yer alır. Ancak bizim filmimizi tamamen yasakladılar. Başta nedenini anlamaya çalıştım ama sonra bunun Kürtçe ile ilgili olduğunu fark ettim. Türkiye’de Kürtçe bir iş yaptığınızda böyle durumlarla karşılaşıyorsunuz. "Kürtçe bir şey yapılmışsa içinde yanlış veya bize karşı bir şey vardır" mantığıyla yaklaşıldı.
Daha sonra bu yasağın kaldırılması için mahkemeye başvurduk. Bu süreç de yaklaşık bir buçuk yıl sürdü. Sonunda, bir-iki ay önce mahkeme kararıyla film özgürlüğüne kavuştu. Ancak Kültür Bakanlığı bu kararı kabul etmeyerek üst mahkemeye, yani istinafa taşıdı. İstinaf mahkemesi ise çok hızlı bir şekilde filmimizi tekrar yasakladı. Yerel mahkemenin kararını iptal ettiler ve şu an filmimiz yeniden yasaklı durumda.
Rûdaw: Mahkemenin yasaklama gerekçesine baktım; filmde "PKK propagandası yapıldığı" ve "terörle mücadelenin" hafife alındığı iddia ediliyor. Bu konuda ne düşünüyorsunuz, senaryoda böyle bir propaganda var mı?
Özkan Küçük: Biz nasıl bir film çektiğimizi biliyoruz. Filmimizde yasak gerektirecek herhangi bir unsur bulunmuyor. Filmimiz Kürt dilinden, Kürt dili ve kültürü için emek veren insanlardan bahsediyor. Bu dil için çalışanların karşılaştığı engelleri anlatıyor. Bu yüzden biz herhangi bir örgütün propagandasını yapmıyoruz; biz Kürt dili ve kültürünün propagandasını yapıyoruz. Onların istemediği de budur. Kürtlerin kendi dilleriyle kültürlerinden bahsetmesini, sinema ve tiyatro yapmasını istemiyorlar. Mahkeme kararı tamamen bunu gösteriyor, başka bir sebep düşünemiyorum.
Rûdaw: Sayın Özkan, şu an Türkiye’de Kürt meselesinin çözümüne dair bir süreç konuşuluyor. Böyle bir dönemde Kürt dili ve sanatının yasaklarla karşılaşmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Özkan Küçük: Bu durum gerçekten çok tuhaf. Bir yandan mahkeme kararıyla özgürleşen bir filmin tekrar önünün kesilmesi şaşırtıcı. Aslında bu her alanda yaşanıyor; örneğin futbolda Amedspor birçok engelle karşılaşıyor. Kürtler her alanda bu kısıtlamaları yaşıyor. Bir yandan barıştan söz ediliyor, diğer yandan Kürtlerin hiçbir varlığı kabul edilmiyor. Devlet içinde yer alan herkesin bu sürecin hassasiyetine göre hareket etmesi gerekir. Kürtlerin her şeyini engelleyeceksin, kendini ifade etmesine izin vermeyeceksin, film çekmesini yasaklayacaksın... Bu büyük bir hatadır. Bu durumdayken barış nasıl sağlanacak? Bunu sormak istiyorum.
Yine de umudumuz var çünkü hala yasalar mevcut. Bu dava için mücadelemizi sürdüreceğiz ve başarılı olacağımıza inanıyorum. Filmimiz yeniden özgür kalacaktır. Ancak zaman geçiyor ve film izleyiciye ulaşamıyor, bu da ayrı bir sorun. Bu filmle uğraşmaktan yeni bir filme de başlayamıyorum.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın