ناوچەکە لەنێوان لێواری جەنگێکی سەخت و هەوڵەکانی ئاگربەستدا

ئەمڕۆ دووشەممە، 6ـی نیسانی 2026، ناوچەکە رووبەڕووی کۆمەڵێک گۆڕانکاری خێرا و ئاڵۆز بووەتەوە، لە کاتێکدا شاندی هەرێمی کوردستان لە بەغدا سەرقاڵی چارەسەرکردنی دۆسیەی مووچە و گومرگن، هەرێمەکە و ناوچەکەش بە گشتی لەژێر هەڕەشەی توندی درۆن و مووشەکدایە، هاوکات جیهان چاوەڕوانی کۆتاییهاتنی مۆڵەتەکەی دۆناڵد ترەمپ دەکات بۆ ئاگربەست، لە کاتێکدا ئابووری جیهان بەهۆی گەمارۆی تەنگەی هورمزەوە لە پاشەکشەدایە. 

شاندی هەرێمی کوردستان و دۆسیەی مووچە و ئەسیکۆدا

شاندی هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ لە بەغدا دەست بە کۆبوونەوەکانی دەکات، تەوەرە سەرەکییەکان بریتین لە مووچەی مانگی سێ و سیستمی "ئەسیکۆدا"ی گومرگی. شاندەکە ڕوونکردنەوە دەدات کە داهاتی ناوخۆ کەمی کردووە بۆ 50-60 ملیار دینار و ئامادەن رادەستی بەغدای بکەن، چونکە ئەمە مەرجێکی سەرەکییە بۆ ناردنی مووچە.

کێشەی پێناسەی گومرگی و دەروازە سنوورییەکان

لە دۆسیەی گومرگدا، دوو خاڵ تاوتوێ دەکرێن: یەکەمیان یەکخستنی پێناسەی گومرگی نێوان هەرێم و بەغدا بۆ جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا. دووەمیان، بەفەرمی ناساندنی هەموو دەروازە سنوورییەکانی هەرێم لەگەڵ ئێران و تورکیا، کە بەغدا گومانی لەسەر فەرمیبوونی بەشێکیان هەیە.

چارەسەربوونی کێشەی مووچەی هەزار پێشمەرگەی خانەنشین

دوای 14 مانگ بێمووچەیی، کێشەی نزیکەی هەزار پێشمەرگەی خانەنشین کە مامەڵەکانیان لە نێوان وەزارەتی پێشمەرگە و دارایی گیری خواردبوو، چارەسەر کرا. بڕیارە لە لیستی مووچەی مانگی 3 و 4دا مووچەکانیان وەربگرن و ئیدی هیچ خانەنشینێک نامێنێت مووچەی وەرنەگرتبێت.

دەستبەکاربوونی بازگەی باوە مەحموود

دوای دواکەوتنی بەهۆی کێشەی تەکنیکی و نەبەستنەوەی بە بەغداوە، ئەمڕۆ بازگەی باوە مەحموود دەستبەکار دەبێت. تیمە تەکنیکییەکان هەموو فەرمانگە پەیوەندیدارەکانی وەک کشتوکاڵ و گومرگیان بە سەکۆیەکی ئەلیکترۆنییەوە بەستووەتەوە بۆ ئەوەی هاتوچۆی کاڵاکان پەکی نەکەوێت.

بڕیارێکی مێژوویی بۆ کورد و تورکمان لە کەرکووک

بەڕێوەبەرایەتیی کشتوکاڵی کەرکووک رایگەیاند کە سەرجەم ئەو گرێبەستانەی زەوییە کشتوکاڵییەکان کە لە سەردەمی بەعس لەلایەن "لیژنەی کاروباری باکوور"ەوە بۆ عەرەبی هاوردە واژۆ کرابوون، بە هەڵوەشاوە دادەنرێن، ئەم بڕیارە مافی نوێکردنەوەی ئەو گرێبەستانە نادات و زەوییەکان بۆ خاوەنە رەسەنەکانیان (کورد و تورکمان) دەگەڕێتەوە.

هێرشە درۆنی و مووشەکییەکان بۆ سەر هەرێمی کوردستان

لە شەوی ڕابردووەوە هەرێمی کوردستان بە لانی کەم بە 17 درۆن و دوو مووشەک هێرشی کراوەتە سەر ناوچەکانی هەولێر، سلێمانی، سۆران و کۆیە کراونەتە ئامانج، بەتایبەتی کەمپی پەنابەرانی حیزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان، ژمارەی هێرشەکان لە کۆتایی مانگی شوباتەوە گەیشتووەتە 670 هێرش.

بۆردوومانکردنی بارەگاکانی حەشدی شەعبی

بەرەبەیانی ئەمڕۆ، بارەگاکانی حەشدی شەعبی لە فڕۆکەخانەی "حلێوە" لە خورماتوو، قەزای حەزەر لە نەینەوا، و چەند پێگەیەکی لیواکانی 52 و 31 لە پارێزگای سەلاحەدین و بێجی بۆردوومان کران.

تاران و چەند شارێکی ئێران بە سەختی بۆردوومان کران

زنجیرەیەک تەقینەوەی بەهێز تاران، قوم، شیراز و چەند شارێکی دیکەی ئێرانی هەژاند، لە شاری قوم، هێرش کرایە سەر خانوویەکی نیشتەجێبوون و پێنج کەس کوژران. لە تاران دەنگی دەیان تەقینەوە بیستراوە و لە هەندێک ناوچە کارەبا بڕاوە.

هێرش بۆ سەر دامەزراوە پترۆکیمیاییەکانی ئێران

لە ناوچەی "ماهشەهر"ی باشووری ڕۆژئاوای ئێران، پێنج کەس لە ئەنجامی هێرشە ئاسمانییەکان بۆ سەر دامەزراوە پترۆکیمیاییەکان کوژران، ئیسرائیل بەرپرسیارێتی خۆی راگەیاند و نەتانیاهوو جەختی کردەوە کە ئەم شوێنانە بۆ بەرهەمهێنانی تەقەمەنی و مووشەک بەکار دەهێنران.

راپۆرتی فاینانشاڵ تایمز لەسەر توانای مووشەکی ئێران

ڕۆژنامەی فاینانشاڵ تایمز بڵاوی کردەوە کە ئێران سەرەڕای زیانەکان، توانیویەتی توانای مووشەکی و بەرگری خۆی بپارێزێت، پسپۆڕان دەڵێن سیستمی بەرگری و هێرشی ئێران بە جۆرێکە کە دەتوانێت هەر سوپایەکی مۆدێرن پەک بخات.

"تەبەس دوو" گێڕانەوەی میدیاکانی ئێران بۆ شکستی ئەمریکا

میدیای ئێران باس لە شکستێکی نوێی ئەمریکا دەکەن لە ئۆپەراسیۆنی رزگارکردنی فڕۆکەوانێک لە ئەسفەهان و ناویان ناوە "تەبەس 2". دەڵێن فڕۆکەی F-15 و هێلیکۆپتەری بڵاک هۆکی ئەمریکی تێکشکاون و زیانەکە گەیشتووەتە 550 ملیۆن دۆلار، ئەمەش وەک ئاماژەیەک بۆ شکستی ئەمریکا لە ساڵی 1980 لە بیابانی تەبەس.

دانوستاندنەکانی ئاگربەستی 45 ڕۆژە

ئەمریکا، ئێران و نێوەندگیرەکان (پاکستان، میسر و تورکیا) سەرقاڵی تاوتوێکردنی ئاگربەستێکی 45 ڕۆژین، ترەمپ مۆڵەتەکەی تاوەکو ئێوارەی سێشەممە (بەرەبەیانی چوارشەممە بەکاتی هەولێر) درێژ کردووەتەوە و هۆشداری داوە ئەگەر رێککەوتن نەکرێت، هێرشی وێرانکەر دەستپێدەکات.

دۆخی تەنگەی هورمز و کەمبوونەوەی هاتوچۆ

لە 24 کاژێری رابردوودا تەنیا 15 کەشتی بە ڕەزامەندی ئێران لە تەنگەی هورمز تێپەڕیون. هاتوچۆی دەریایی 90% کەمیکردووە. ئێران تەنیا رێگە بە وڵاتانی "دۆست" وەک عێراق، عومان و چەند وڵاتێکی تر دەدات و کەشتییە ئەمریکی و ئیسرائیلییەکان قەدەغەن.

قەیرانی وزەی جیهانی بەهۆی هورمزەوە

گەمارۆی تەنگەی هورمز کاریگەری کردووەتە سەر هەموو جیهان؛ لە عێراق کارەبا کەم بووە، لە تایلاند هەفتەی کارکردن بووەتە چوار رۆژ، لە ئەورووپا و ئەمریکا پەنا بۆ یەدەگی ستراتیژی براوە و نرخەکان بە شێوەیەکی خەیاڵی بەرز بوونەتەوە.

چیرۆکی تراژیدیی 20 هەزار کەشتیوانی گیرخواردووە

نزیکەی دوو هەزار کەشتی و 20 هەزار کەشتیوان بۆ ماوەی 38 رۆژە لە ئاوەکانی کەنداو گیریان خواردووە، کاپتنێکی هیندی بە ناوی راکێش رانجان بە جەڵتەی دڵ گیانی لەدەستدا چونکە فریاگوزاری نەگەیشتە سەری، دۆخی ناو کەشتییەکان زۆر خراپە و نرخی میوە و ئاوی شیرین گەیشتووەتە ئاستێکی باوەڕپێنەکراو.

جەنگی چوار ئاڵا لە تاراوگە

ئێرانییەکانی دانیشتووی ئەوروپا و ئەمریکا دابەش بوون بەسەر چوار بەرەدا: لایەنگرانی پاشایەتی، لایەنگرانی کۆماری ئیسلامی، موجاهیدینی خەڵق، و کوردانی رۆژهەڵاتی کوردستان، ئەم گرووپانە نەک هەر دژی تارانن، بەڵکو لەناو خۆشیاندا ململانێی توندیانە و خاوەنی ئاڵا و دروشمی جیاوازن.

لێکۆڵینەوە لە تەقەکردن لە نزیک کۆشکی سپی

دەزگای خزمەتگوزاری نهێنی ئەمریکا لێکۆڵینەوە لە هەواڵی تەقەکردن لە پارکی لافایێت بەرامبەر کۆشکی سپی دەکات، هیچ بریندارێک نییە و دۆناڵد ترەمپیش لە ناو کۆشکی سپی بووە، بەڵام ڕێکارە ئەمنییەکان توندتر کراونەتەوە.

ئارتمیس 2؛ مرۆڤ دەگاتە دوورترین خاڵی گەردوون

ئەمڕۆ تیمێکی چوار کەسیی ناسا بە کەشتیی ئارتمیس 2 دەگەنە دیوە نادیارەکەی مانگ، ئەوان 406 هەزار کیلۆمەتر لە زەوی دوور دەکەونەوە و ڕیکۆردی مێژوویی دەشکێنن. ئەرکیان لێکۆڵینەوەیە لە دیوە تاریکەکەی مانگ بۆ ئامادەکاری گەشتە ئاسمانییەکانی داهاتوو.

هۆشداری بارانی بەلێزمە و کۆدی زەرد لە ئامەد

لە کاتێکدا کەشوهەوای باشووری کوردستان جێگیرە، هۆشداری کۆدی زەرد بۆ 21 پارێزگای باکووری کوردستان و تورکیا دراوە، لەوانەش ئامەد. پێشبینی بارانی بەلێزمە، زریان و لافاو بۆ ماوەی حەوت رۆژ دەکرێت و پلەکانی گەرما بە شێوەیەکی بەرچاو دادەبەزن.


رۆژی هیوا جەمال

شۆیەکی 50 خولەکییە هەموو بەیانییەک کاژێر 08:00 بەشێوەی زیندوو پێشکێش دەکرێت. تێیدا گفتوگۆی پڕ زانیاری لەگەڵ کەسانێک دەکرێ کە مەرج نییە لەنێو هەواڵەکاندا ناسراوبن، بەڵام مژارەکانیان زۆر گرنگن. هەوڵدەدرێ لە رێگەی چیرۆکە کەسییەکانەوە باشتر و ئاسانتر زانیاری بگەیێندرێتە خەڵک.

لە ماوەی بەرنامەکەدا هەوڵدەدرێ وەرگر بەشی تەواوی رۆژەکە بەرچاوڕوونیی هەبێ سەبارەت بەو شتانەی لە کوردستان و ناوچەکە و جیهانیش روودەدەن. هەموو بەیانییەکیش هیوا جەمال راستی و ناڕاستیی زانیارییەک ئاشکرا دەکات کە لەنێو خەڵک دا بڵاوبوونەتەوە. 

دیوێکی جیاوازی دیکەی ئەم شۆیە، گەنگەشەی پێشکێشکارە لەنێو خەڵک و لەسەر شەقام لەسەر ئەو مژارانەی رای گشتییان بەخۆیەوە سەرقاڵ کردووە. 

ئامانجی شۆیەکە ئەوەیە وەرگری کوردستانی لە هەواڵی ساختە (فەیک نیوز) دووربخاتەوە. وابکات هەمیشە بۆ زانینی ئەوەی بڕیار وایە بەدرێژایی رۆژ و رۆژانی دواتر رووبدات بگەڕێتەوە بۆ (رۆژی هیوا جەمال).