جیهان لەسەر لێواری تەقینەوە؛ تەنگەی هورمز داخرا و نەخشەی وزە دەگۆڕێت

لە وەرچەرخانێکی مەترسیداردا، گرژییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا گەیشتنە لوتکە و تەنگەی هورمز بە تەواوی بە رووی جووڵەی کەشتیوانیدا داخرا، ئەمەش بازاڕەکانی جیهانی هەژاندووە و نرخی نەوتی گەیاندووەتەوە ئاستێکی پێوانەیی، هاوکات لەگەڵ ئەم جەنگە سارد و گەرمە، ناوچەکە شایەتی گۆڕانکاریی ستراتیژییە؛ لە هەوڵە دیپلۆماسییەکانی هەرێمی کوردستان لە ئەنتالیاوە تاوەکو کشانەوەی مێژوویی هێزەکانی ئەمریکا لە سووریا و قەیرانی پێکهێنانی حکومەت لە بەغدا. لەم راپۆرتەدا، وردەکاریی ئەو رووداوانە دەخەینە روو کە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانیان خستووەتە بەردەم قۆناغێکی نادیار.

داخستنی تەنگەی هورمز و هەڕەشەکانی تاران و واشنتۆن

محەممەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند کە هێزەکانیان لەوپەڕی ئامادەباشیدان و دۆناڵد ترەمپ بەهۆی شکستی سەربازییەوە داوای ئاگربەست دەکات. هێزی دەریایی سوپای پاسداران بە فەرمی تەنگەی هورمزی داخست و هۆشداری دا هەر کەشتییەک نزیک بێتەوە دەکرێتە ئامانج. لە بەرامبەردا، ترەمپ ئۆپەراسیۆنی "تووڕەیی ئابووری" راگەیاند بۆ دەستبەسەرداگرتنی کەشتییە نەوتهەڵگرەکانی ئێران، ئەمەش نرخی نەوتی برێنتی بۆ 126 دۆلار بەرزکردەوە.

گەڕان بەدوای جێگرەوەی هورمز؛ سووریا دەبێتە پردی وزە

بەهۆی داخرانی تەنگەی هورمز، جیهان رووی لە رێڕەوە جێگرەوەکان کردووە. سعوودیە لە رێگەی هێڵی "Petroline" و ئیمارات لە رێگەی بەندەری فۆجەیرەوە نەوت هەناردە دەکەن. لەم نێوەندەدا "سووریای نوێ" وەک پردێکی وشکانی گرنگ دەرکەوتووە؛ پڕۆژەکانی گواستنەوەی غازی قەتەر بۆ ئەورووپا و دووبارە کاراکردنەوەی هێڵی کەرکووک-بانیاس بوونەتە هیوایەک بۆ چارەسەری قەیرانی وزە.

جەنگی هەواڵگری لە ئاوە نێودەوڵەتییەکاندا

تاران بانگەشەی ئەوە دەکات کە 21 ئامانجی ستراتیژی و تۆڕی سیخوڕی ئیسرائیل و ئەمریکای لە ناوچەکە دۆزیوەتەوە. ئێران دەڵێت پەردەی لەسەر شێوازە نهێنییەکانی گواستنەوەی کەلوپەل لاداوە و ئاسایشی بازرگانیی هاوپەیمانانی ئەمریکای بەستووەتەوە بە ئیرادەی خۆیەوە.

رەنگدانەوەی جەنگ لە رۆژنامەکانی ئێراندا

رۆژنامە توندئاژۆکانی ئێران وەک "کەیهان" و "وەتەنی ئەمڕۆ" داخستنی تەنگەی هورمز بە سەرکەوتنێکی گەورە دەزانن. هاوکات رۆژنامەی "جەوان" باس لە جەنگێکی دارایی دەکات لە رێگەی بەکارهێنانی "پترۆ-یوان" لە جیاتی دۆلار لە مامەڵە نەوتییەکاندا لەگەڵ چین.

نێچیرڤان بارزانی لە ئەنتالیا؛ دیپلۆماسی بۆ پاراستنی ئارامی

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە کۆڕبەندی ئەنتالیا زنجیرەیەک دیداری گرنگی لەگەڵ ئەردۆغان و وەزیری بەرگری تورکیا ئەنجام دا. لە کۆبوونەوەکاندا جەخت لە دوورخستنەوەی هەرێمی کوردستان لە ململانێکان کرایەوە و باسی ئەو هێرشانە کرا کە لەلایەن میلیشیا نایاساییەکانەوە دەکرێنە سەر هەرێمی کوردستان.

بنبەستی سیاسی لە بەغدا و کاندیدی نوێی سەرۆکوەزیران

دوای شکستی سێ جارەی لایەنەکان بۆ رێککەوتن، ئێستا ناوی "باسم بەدری" وەک کاندیدێکی سازان بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراق هاتووەتە پێشەوە. ئەمە لە کاتێکدایە کە مەرجەعییەت و ئەمریکا ڤیتۆیان لەسەر مالیکی و سوودانی هەیە و کوردیش رۆڵێکی یەکلاکەرەوە دەگێڕێت لەم هاوکێشەیەدا.

بایکۆتی پارتی و یاسای سەربازیی زۆرەملێ

فراکسیۆنی پارتی دانیشتنەکانی پەرلەمانی عێراقی بایکۆت کرد، بەڵام پەرلەمان خەریکی خوێندنەوەی یەکەمە بۆ یاسای "خزمەتی ئاڵا". یاساکە ماوەی خزمەتەکە لەنێوان 3 بۆ 18 مانگ دیاریدەکات و حکومەتیش بەڵێنی داوە مووچەی مانگانە بۆ سەربازەکان دابین بکات.

کێشەی گەنمی جووتیارانی هەرێمی کوردستان، نادادپەروەریی بەغدا

وەزارەتی کشتوکاڵی هەرێمی کوردستان ناڕەزایەتی توندی دەربڕی بەرامبەر بڕیارێکی بەغدا کە تەنیا 292 هەزار تۆن گەنم لە هەرێمی کوردستان وەردەگرێت، لە کاتێکدا بەرهەمی جووتیاران 2.5 ملیۆن تۆنە، ئەمەش بە نادادپەروەرییەکی گەورە بەرامبەر جووتیارانی کورد ئەژمار دەکرێت.

تێچووی جەنگ؛ ئەمریکا لەبەردەم ئاڵنگاریی درۆنەکاندا

نیویۆرک تایمز ئاشکرای کرد کە ئەمریکا لە شەش رۆژی یەکەمی جەنگدا 11.3 ملیار دۆلاری خەرج کردووە، راپۆرتەکە دەڵێت ئێران بە درۆنە هەرزانەکانی توانیویەتی کۆگای مووشەکە گرانبەهاکانی ئەمریکا وەک "پاتریۆت" رووبەڕووی مەترسیی بەتاڵبوونەوە بکاتەوە.

ژینگە؛ قوربانییە بێدەنگەکەی جەنگ

تەنیا لە دوو هەفتەدا، جەنگەکە بووەتە هۆی دەردانی زیاتر لە پێنج ملیۆن تۆن کاربۆن، هێرش بۆ سەر پاڵاوگەکان و نوقمبوونی کەشتییەکان لە کەنداو کارەساتێکی ژینگەیی گەورەی دروست کردووە کە مەترسی لەسەر ژیانی دەریایی و سەرچاوەکانی ئاوی ناوچەکە هەیە.

کشانەوەی مێژوویی ئەمریکا لە سووریا و هاوپەیمانیی نوێ

ئەمریکا دوایین بنکەی سەربازیی خۆی لە "قەسرەک" چۆڵ کرد و کۆتایی بە 10 ساڵ ئامادەیی لە سووریا هێنا، ئێستا واشنتۆن و دیمەشق بەرەو پەیوەندی "دەوڵەت بۆ دەوڵەت" دەچن و ئەمریکا سیستەمی بەرگری بۆ سوپای سووریا جێهێشتووە بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئێران و داعش.

توندکردنەوەی سزاکانی ئێران بۆ سەر هونەرمەندان و وەرزشوانان

دەزگای دادی ئێران دەستی بەسەر موڵک و ماڵی 63 کەسایەتیی ناسراودا گرت، لەوانە نیکی کەریمی، مەهناز ئەفشار و مەسعوود شوجاعی، بە تۆمەتی "هاوکاری دوژمن". هەروەها هەموو جۆرە مامەڵەیەکی یاسایی و وەکالەتنامەی بۆ ئێرانییەکانی دەرەوە راگرت.

قەدەغەکردنی گەشتە ئاسمانییەکان لە ئێران

بەهۆی بارودۆخی نائاساییەوە، فرۆشتنی بلیتی فڕۆکە بۆ هەموو گەشتە ناوخۆیی و دەرەکییەکانی ئێران قەدەغە کرا، گەشتیاران ئاگادار دەکرێنەوە کە بڕیارەکە تا کاتێکی نادیار بەردەوام دەبێت و بلیتە ئۆنلاینەکان کاریان پێناکرێت.

لە هۆڵەندا؛ هێلیکۆپتەر بۆ شیشێک گۆشت جوڵێندرا

لە رووداوێکی سەرنجڕاکێشدا، کۆمەڵێک پەنابەری سووری لە هۆڵەندا بەهۆی برژاندنی گۆشت لەناو دارستانێکدا، وایانکرد پۆلیس و تیمەکانی ئاگرکوژێنەوە و هێلیکۆپتەر بچنە شوێنەکە بە گومانی کەوتنەوەی ئاگر. سەرەنجام گەنجەکان ٥٠٠ یۆرۆ سزا دران.


رۆژی هیوا جەمال

شۆیەکی 50 خولەکییە هەموو بەیانییەک کاژێر 08:00 بەشێوەی زیندوو پێشکێش دەکرێت. تێیدا گفتوگۆی پڕ زانیاری لەگەڵ کەسانێک دەکرێ کە مەرج نییە لەنێو هەواڵەکاندا ناسراوبن، بەڵام مژارەکانیان زۆر گرنگن. هەوڵدەدرێ لە رێگەی چیرۆکە کەسییەکانەوە باشتر و ئاسانتر زانیاری بگەیێندرێتە خەڵک.

لە ماوەی بەرنامەکەدا هەوڵدەدرێ وەرگر بەشی تەواوی رۆژەکە بەرچاوڕوونیی هەبێ سەبارەت بەو شتانەی لە کوردستان و ناوچەکە و جیهانیش روودەدەن. هەموو بەیانییەکیش هیوا جەمال راستی و ناڕاستیی زانیارییەک ئاشکرا دەکات کە لەنێو خەڵک دا بڵاوبوونەتەوە. 

دیوێکی جیاوازی دیکەی ئەم شۆیە، گەنگەشەی پێشکێشکارە لەنێو خەڵک و لەسەر شەقام لەسەر ئەو مژارانەی رای گشتییان بەخۆیەوە سەرقاڵ کردووە. 

ئامانجی شۆیەکە ئەوەیە وەرگری کوردستانی لە هەواڵی ساختە (فەیک نیوز) دووربخاتەوە. وابکات هەمیشە بۆ زانینی ئەوەی بڕیار وایە بەدرێژایی رۆژ و رۆژانی دواتر رووبدات بگەڕێتەوە بۆ (رۆژی هیوا جەمال).