کۆکردنەوەی سێوی باوەرێن لە گوندی کانی ئەشکەوتی پیرانشار

20 October 2021
کۆکردنەوەی سێوی باوەرێن لە گوندی کانی ئەشکەوتی پیرانشار

ئەمساڵ بەشێک لە باخەوانانی رۆژهەڵاتی کوردستان زیانێکی زۆریان بەرکەوت کە بەهۆی بای بەهێزەوە سێوەکانیان وەرین و ئەو بەرهەمە بە سێوی باوەرێن دەناسرێت و لە بازاڕدا پارەیەکی کەمتر دەکات.

سامی یوسفی سەردانی باخێکی گوندی کانی ئەشکەوتی پیرانشاری رۆژهەڵاتی کوردستانی کردووە کە باخەوانێک سەرقاڵی کۆکردنەوەی بەرهەمی ئەمساڵیەتی و ڤیدیۆیەکی بۆ رووداوی تۆ ناردووە.

عەلی نەبی خاوەن باخەکەیە و دەڵێت، ئەمساڵ بەهۆی باوە زیانێکی زۆر بە باخەکەی کەتووە و بەشێکی زۆری سێوەکانی وەریون و لە جۆری سێوی سورن.

ئەو دەڵێت "ئەو کاتەی باخەکی دروستکردووە گەنج بووە و ئێستا پیر بووە".

لە رۆژهەڵاتی کوردستان و ئێران، ژمارەیەکی زۆر باخی سێو هەن و بووەتە سەرچاوەی داهاتی بەشێکی زۆر لە خەڵکی، چ ئەوانەی خاوەن باخن، یاخود ئەوانەی وەک کرێکار کاری تێدا دەکەن.

سێو لە شوێنە مامناوەندەکانی نیوەی باکووری گۆی زەوی، لە چیاکانی حەوزی زەریای سپی ناوەڕاست ھەیە و لە کوردستانیش چەندین جۆری بەرهەمدێت.



لە چاڵێکی حەساری سەکران لە چوار وەرزی ساڵ بەفر دەمێنێتەوە

لە باشووری کوردستان چەندین چاڵە بەفر هەن و بەشێکی زۆریان دەکەونە سنووری قەزای چۆمان، بەشێکیان لە هەرچوار وەرزی ساڵدا دەمینێنەوە و بەفری ساڵی نوێی بەسەردا دەبارێت.

لە 15 ئەم مانگە گرووپی شاخەوانی قەڵای هەولێر، گەشتێکی بۆ 'چاڵە بەفر' لە چیای حەساری سەکران لە سنووری قەزای چۆمان، بەڕێبەری و چاوساغی مزەفەر ناوەندی و بە بەشداری گرووپی شاخەوانی کۆدۆ ئەنجامداوە و ڤیدیۆیەکی تایبەتیان بۆ روداوی تۆ ناردووە.

چاڵە بەفرەکە ئەمساڵ لەلایەن شاخەوانانەوە دۆزراوەتەوە و گرووپی شاخەوانی قەڵای هەولێر دووەم گرووپە گەشت بۆ ئەم شوێنە دەکات.

نادر رۆستایی نووسەر و شارەزا لە بواری گەشتگوزار، لە گشتەکەدا بەشداربووە و دەڵێت، چاڵە بەفر دیاردەیەکی سرووشتی کەم وێنەیە، دەکەوێتە ژێر لووتکەی چیای سەکران و بەفری لەسەر یەکدی کەلەکەبوو بەبارستای زیاتر لە سێ بۆ هەشت مەتر و لە ناو چاڵێکی فراواندا ماوەتەوە، چاڵەکە 350 مەتر درێژە و 280 مەتر بەرینە. 

هەروەها دەڵێت، لە هەندێک شوێنی چاڵەکە تونێل و دیواری بەفرین بە بەرزایی شەش بۆ هەشت مەتر دروستبووە و دیمەنی زۆر جوان و سەرنجراکێشی لەم پایزەدا هەیە، خاکی ژێر بەفرەکە سرووشتێکی زیخمار و بەردینی وردە، بۆیە ئاوی بەفرەکە دەچێتە ژێرەوەی چاڵەکە و نابێت بە گۆم و لە دامێنی چیاکە وەک کانی دەردەکەوێتەوە.
 


ئامادەکردنی نانی بەیانی لە چیای باکورمان

بەشێک لە هاونیشتمانییان لە باشووری کوردستان، جگە لەوەی ژەمی بەیانییان بۆ نێو سرووشت دەبەن و لە لووتکەی چیاکان ئامادەی دەکەن و دەیخۆن، هەندێ جار بە جلوبەرگی کوردی و ئاڵای کوردستانەوە ئەو کارە دەکەن.

رێکان عەبدولقادر خەڵکی قەزای ئاکرێیە و زوو زوو نانی بەیانی دەباتە نێو سرووشت و ڤیدیۆیەک تۆماردەکات و بڵاویدەکاتەوە.

ئەمجارە چووەتە گوندی باکورمان لە سنووری ئاکرێ و لە چیای باکورمان ژەمی بەیانی ئامادەکردووە و خواردوویەتی و جلوبەرگی کوردی پۆشیوە و ئاڵایەکی کوردستانیشی بەدەستەوەیە.

ئینجا کە دەڵێن نانی بەیانی لە سەر شاخێک، بێنە بەرچاوت سەماوەر و غاز و چەند خواردنێک لەگەڵ خۆتدا ببەیت.

چەند ساڵێکە ئامادەکردن و خواردنی نانی بەیتانی لە دەرەوەی ماڵ و لە نێو سرووشت بووەتە دیاردە و هۆکاری سەرەکیش بڵاوکردنەوەی وێنە و ڤیدیۆی نانی بەیانییە لە نێو سرووشت لەلایەن هاونیشتمانییانەوە. 


دیمەنێک لە سرووشتی گوندی بێستانسوور

ئەوانەی شەیدای هونەری فۆتۆگرافی وێنەگرتنن، بەردەوام بە دوای جوانترین و ناوازەترین شوێندا دەگەرێن بۆ ئەوەی جوانترین دیمەن تۆماربکەن.

کارۆخ قادر کە بەردەوام ڤیدیۆی جوان و سەرنجڕاکێش بۆ رووداوی تۆ دەنێرێت، ئەمجارە سەردانی گوندی بێستانسووری کردووە دیمەنێکی جوانی دەرووبەری گوندەکەی وێنەگرتووە و ناردوویەتی.

ئەو دیمەنەی وێنەی گرتووە، دیمەنی چەمێکە و دەڵێت، چوار وەرزەی ساڵ ئەم ئاوە ھەیە و لە ئاوی کانیاوەوە ھەڵدەقوڵێ و کارەبای بەشێکی شارەزووری لێ بەرھەمدەھێنرێت و وەرزی ھاوینان خەڵکی مەلەی تێدا دەکەن.

گوندی بێستانسوور دەکەوێتە ناوچەی تانجەرۆ لە پارێزگای سلێمانی، لە رۆژهەڵات لەگەڵ گوندی چەناخچیان و کانی پانکە، لە رۆژئاوا لەگەڵ گوندی باریکە، لە باشوور لەگەڵ قەرەگۆل و کاژاو، لە باکوور لەگەڵ خەرابە و ناحیەی عەربەت هاوسنوورە.



لە هەولێر بووک و زاوایەک لە رۆژی ئاهەنگەکەیاندا درەختێک دەچێنن

لە هەولێر بووک و زاوایەک لە رۆژی پێکهێنانی ژیانی هاوژینیدا ویستویانە یادەورییەک دروستبکەن کە لەگەڵیاندا بمێنێتەوە و رۆژ لە دوای رۆژ وەک خۆشەویستی بەهێزبوونی پەیوەندیان گەشە بکات، ئەویش چاندنی درەختێک بووە.

سەباح سەرهەنگ ژیانی هاوژینی لەگەڵ حەبیبە ماجید پێکهێناوە و ئەوان بڕیارینداوە لەو رۆژەدا درەختێک بڕوێنن و ئەو چالاکییەیان ناو ناوە 'وەفا بۆ خێزانێکی نوێ و ژینگەیەکی نوێ'.

سەباح سەرهەنگ ڤیدیۆیەکی بۆ رووداوی تۆ ناردووە و داوا لە هاونیشتمانییان دەکات لە کاتی پێکهێنانی ژیانی هاوژینیدا درەختێک بچێنن، بۆ ئەوەی ژینگەیەکی نوێ بۆ نەوەی داهاتوو دروستبکەن.

درەختەکە لە پارکی شەهید سەربەست مەنتک لە هەولێر چێندراوە و بەشێک لە هاوڕێ و کەسە نزیکەکانی ئامادە بوونە.


رووداوی تۆ، ماوەیەکی هەواڵییە و پشت بە ڤیدیۆ بڵاوکراوەکانی خەڵکی کوردستان دەبەستێت، بەدواداچوون بۆ هەندێک لەو هەواڵ و ڤیدیۆیانە دەکات.

کاژێر 07:40ـی بەیانی پێشکەشدەکرێت.