Oğuz’un ikinci kitabı Zakkum Çiçeğinde Gölgeler, Cevher Yayınları baskısıyla yayımlandı. Bu kadar ayrıntılı düşünmese de 10 kitaplık şiir dosyaları olduğunu biliyorum. Şiirin “Cinvat Köprüsü” tanımı tam da Oğuz şiirlerine uyuyor; tarihi kazarak insan ruhunu bugünle anlatıyor.
Okur da Oğuz’da sürekli bu köprüde. Geçme fırsatı var; günahsız ama geçmiyor, geçemiyor. Ortada kalabilir, kalmıyor. Geri dönmeyi veya sürekli ileri gitmeyi düşlüyor. Köprü; kıldan ince, kılıçtan keskin, yetersiz bir hareket düşmene yol açar. Oğuz şiiri güçlü olduğu için sarsıntıya rağmen düşmüyor da. Fakat bu terazi köprüsünü imgesel vahşi yaratıklar tutmaktadır. Oğuz şiirlerinde bu vahşi yaratıkları hem bilir hem anlatır hem de nasıl üstesinden gelineceğinin anlatımını yapar.
Şiirde; felsefe, tarih, siyaset ve daha çok da insanı anlama, geleceğe götürme psikolojisi var. Sanırım bu şiirlerde; günümüzün sarsıntılı, ortada ya da nerede durduğu, duracağı belli olmayan insan psikolojisinin tanımları var. Oğuz, bu kitabında şiirleri farklı gördüğüm bir biçimde yazmış, denemiş. Dört bölüm; birlikler, ikilikler, üçlükler ve dörtlüler tarzında dizelerle oluşturmuş. Varlığı aramanın ve sonsuzluğun düşünü anlatan şiirler.
“1. çıkıyorum evimden, geliyorum evime, arıyorum evimi!
6. ve o gölgeydim, gölge içinde damla, eksiksiz olan kapı
13. ve sordular soyumu! -üç gökdelen kerpiç ev arasında!
17. eşik ve çıkışım, o yangının ruhunda arınan külümdür
68. kanlı bir tarihi sarma gibi saran kıyımlarda doğduk!”
Şiirleri, birlik şiir örnekleri olarak, arka arkaya okunacağı gibi dize dize de okunabilir. Tekil ve çoğul anlam birliğini kaybetmez.
“69. durduk hep durduğumuz yerde, apaçık o yerde/ öylece özgür, ne olacağını bilemeden ötelere!”
Dizeleri ise ikilik örneği olarak karşımıza çıkıyor.
Dörtlükler örneği ise daha farklı bir anlatımla imge oluşturur.
“10. şurada, sınır boylarında alnım/ düşüyor işte çekilen göz içine/ ve orada bakıyorum kesinliğe/ dolu dolu ve altında karanlık karanfiller bırakacağım steplerin kadim ufkuna/ ve yanı başımda Hasan Sabbah-Alamut Kalesi/ kalplerde buharlaşırken Semerkant ve Horasan/ iki parlak göz gibi beliriverdi Merv ve Nişabur”
Kayra şiiri hem coğrafyayı geziyor hem de coğrafyayı anlamlandırarak tanımlıyor.
İlk kitap Göz Gölgeler, bu tanıma benzer şiirleri içeriyor. Böylece Kayra şiiri sesinden, ritminden anlaşılıyor. Öyle ki başlık ve isim olmadan şairi tanırsınız.
“Derviş kısa pantolonuna takarak çılgınlığı modern dünyada anlamı yerlere saçtı/ her şey gürültüyle yamuk duvarlara çarparak yok oldu” (Çılgın Derviş).
Başka bir tarihî ırmak şiiri olan Alişer ile Zarife: Eşikten Çıkış şiirinde; “yaprakların hâlâ kendini bilmediği bir iç koyakta/ Alişer kendini bulmaya verdiği, kendini bulan bir Zarife’de” ve “1921’in rüzgârıyla geldi uğultu, alev alan Alişer/ Dersim bakıyor doğudan, elleri kesik yol boyu:/ ‘bu dağlar umut dağlarıdır’, yüreğinde Koçgiri” ve “ey Nuri Dersimi, gittiğinde o uzak ellere, nice el!”
Şiiri, bu tarihi en derin anlamanın imgesel tanımıdır. Hem Göz Gölgeler kitabı hem de Alişer ile Zarife şiirlerinde bu bilgi, tanım ve imge ile çıkış yolu gösterir. Kayra şiiri; bir, iki kitap vb. hepsi birlikte tek bir şiir gibi okunabilir. Tek mısra da anlatır; bir şiirde anlatıma yeter, bir kitapta. Yani şiir, bir mısrada da hâlini anlatır; devamında kitabın hepsinde de bu anlatımı yakalayabilirsiniz. Fakat Kayra şiirini okumak zordur. Birkaç okuma gerektirir.
Pseudonym olarak “Kayra”yı kullanan Oğuz, sanırım bunu şiirine yansıtma biçimi olarak seçmiş olabilir. Kayıran ise bir Afşin atlas düşüdür. Atlas’ın kendisi bir şiir imgesi gibidir. Afşin, yazar ve şairlerinde Kaf Dağı’nın ulaşılmaz imgesi gibidir. Yazar kendi şiirini şöyle tanımlıyor:
“Şiirin bir kanama ve buhar olarak gözlerimdeki yansısı zaman dizinde nerede yer alır, bilemem!”
- Oğuz Kayra — Zakkum Çiçeğinde Gölgeler — Cevher Yayınları
- Oğuz Kayıran — Göz Gölgeler — Özel Basım
-
(Yazılar, yazarların görüşlerini yansıtmaktadır. Rûdaw Medya Grubu'nun kurumsal bakış açısıyla örtüşebilir ya da örtüşmeyebilir.)
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın