ئەمریکا و مامەڵەکردن لەگەڵ تیرۆردا؛ لە روانگەی رووداوەکانی رۆژئاڤای کوردستانەوە
ئایا هەسەدە لێرەدا هەڵەی کردووە؟ یان خەڵەتێنرا؟
شیروان شەمێرانی
بابەتە بڵاوکراوەکانی شیروان شەمێرانی
جەنگی دژی کورد لە سووریا؛ چۆن دروست بوو و بەرەو کوێ؟
چی ئەم زنجیرە رووداوانە رادەگرێت؟ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و سەرۆکەکەی کە ترەمپە، ئەویش بە میزاجی خۆی، چەند ساتێک قەناعەت بکات کاسپی نەکات، بە گوشاری دۆستەکانی کورد لە کۆنگرێس، یان بەڕشتنی خوێنێکی زۆر و بەرپابوونی جەنگێک هیچ سنوورێکی تێیدا رەچاو نەکرێت، ئەمە نەریتی گرووپە جیهادییە تووندڕۆ و تووندوتیژەکانە، هەروەک رێکخراوە چەپە چەکدارەکانیش لە ئاستێکی سنوورداردا، لەو کاتەدا کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی جووڵەیەک بکەن. لە هەمووی باشتر و مرۆییانەتر، مافەکانی گەلی کورد بە ئاشتی لە چوارچێوەی بەها مرۆییەکان و سیستمێکی فەرمانڕەوایی نوێدا، چونکە دەسەڵاتدارانی دیمەشق دیدی سیاسییان ئۆتۆکراتییە.
دیمەشق و قامیشلۆ؛ ئەگەری جەنگ و رێگرەکان
کۆتایی ساڵی 2025 وەک دواوادە دانرابوو بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ـی ئاداری واژۆکراو لە لەلایەن هەردوو سەکردە – ئەحمەد شەرع- سەرۆکی کاتیی سووریا و مەزڵوم عەبدی، سەرۆکی هێزەکانی سووریای دیموکرات، بەڵام جێبەجێنەکرا، مایەی خۆشبەختیش بوو کە جەنگ لە نێوانیاندا بەرپا نەبوو، بڕگەکانی ئەو رێککەوتنە هێشتا بنەمای گفتوگۆکانە، سەردانەکەی شاندی هەسەدە لە 4-1-2026 بۆ شام و کۆبوونەوەیان لەگەڵ شەرع ئەوەی سەلماند، سرووشتی سووریا و هێزە ناوخۆیی و کاریگەرەکانیش ئامانجی خۆیان هەیە و مەرج نییە لەگەڵ ئامانجەکانی شەرعدا یەکبن، بۆیە وەک لەسەر زەوی دەردەکەوێ سێ لایەن هەن بەئاواتی ئەو جەنگەن لە ئەگەری ملنەدانی.
رژێمی عێراق لەنێوان دوو ئاراستەی فیدراڵی و ناوەندیدا
راستییەک هەیە دەبێت بزانرێت: ئەویش ئەوەیە کە سیاسەتی هەرێمی کوردستان لە بەغدا تاوەکو ئێستا نەیتوانیوە ئەوەندە گوشار لەسەر دەسەڵاتداران دروست بکات تاوەکو ئەو یاسایانە دەربچووێندرێن، بۆیە هەموو ئەو قەیران و کێشانە یەک لەدوای یەک یەخەی هەرێمی کوردستان دەگرێت و کەم کەم دەیخنکێنێت
سوەیدا؛ بێڕێزی ئیسرائیل و بێ مۆراڵی چەکدارەکان
سمێڵ و ریش تاشینی گەنجان و پیاوانی ئاینیی دروز، جێگەی نەفرەت لێکردنە، دەبێت ئەمە وەکو ئەزموون وابێت، حەماسەت نەبێتە مایەی خۆ بەخاوەن کردنی شەرع یان کەسێکی دیکە، گۆڕانکاری لە فیکردا هەروا ئاسان نییە، ئەوانەی ئەهلی فیکرن لەوە تێدەگەن، ئەزموونەکان لە بەرچاون کە تووندڕۆکان هەندێکجار سەریان لە بێدینییەوە دەردەچێت، لە پەڕگیریی ئایینییەوە بۆ ئەوپەڕی بێدینی
وێستگە چاوەڕوانکراوەکان لە روانگەی مانیفێستۆ نوێیەکەی ئۆجەلانەوە
شیروان شەمێرانی دەنووسێت: لە پەیامە ڤیدیۆییەکەیدا لە 9-7-2025 ئۆجەلان رووی لە هەوادارانی کرد و گوتی: با ئەو مانیفێستۆ نوێیەی لە 9-5-2025 نووسراوە بەرنامەی کارتان بێت لە داهاتوودا، ئەم بابەتەی ئێمەش لەبەر رۆشنایی و خوێندنەوەیەکی وردی ئەو مانیفێستۆیەوە دەنووسرێت، بە تەرکیزکردن لەسەر ئەو بوارەی کە تایبەتە بە هەنگاوە رابردووەکان و ئەوانەش کە چاوەڕێ دەکرێت چ لە تورکیا یان قەندیل بیگرێتەبەر.
دوای ئاگربەست چاوەڕوانی چی بکەین؟
بە لەبەرچاوگرتنی شێوازی وەستانی جەنگ لە غەززە لە 19-1-2025(یەک رۆژ پێش دەستبەکاربوونی ترەمپ) و، پاشان دەستپێکردنەوەی لەلایەن ئیسرائیلەوە دژی خەڵکی غەززە، هەروەها لێدوانە دژبەیەکەکانی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، هەموو ئەمانە ئەوە دەگەیەنن کە ئەگەری دەستپێکردنەوەی جەنگ دژی ئێران بە پاڵپشتیی ئەمریکا بۆ ئیسرائیل، لە ئەگەری ئاشتی نزیکترە.
رووبەڕووبوونەوەی راستەوخۆ؛ عێراق چی دەوێت؟
ترسێک لای دەسەڵاتدارانی شیعە دروست بووە کە گۆڕانکارییەک لە عێراقدا روودەدات و لە بەرژەوەندیی ئەواندا نییە. ئەوان دەڵێن هەولێر بەعسییەکانی داڵدەداوە و بە هاوئاهەنگی لەگەڵ تورکیادا دەیانەوێت بێنەوە سەر کار لە عێراق. دەستەواژەی "بەعسی" لای ئەوان وەک وشەی نهێنی بەکاردەهێنن، مەبەست لێی سوننە عەرەبەکانن. پێدەچێت ئەو دەنگۆیانەیان بەرگوێ کەوتبێت کە بۆ تەواوکەریی گۆڕانکارییەکانی سووریا و لوبنان، عێراقیشیان دەخرێتە پاڵ، ئەوکات بە تەواوی پەڕەی بەرەی بەرهەڵستکار دادەخرێت.
ئەحمەد شەرع لە نێوان دوو لووتکەدا
پەیوەندیدار بە کوردەوە لەمەڕ ئەم کرانەوە نێودەوڵەتییە بەڕووی دەسەڵاتی سووریادا دەکرێت دوو خاڵ بگوترێت، یەکەمیان: سیاسەتی هەرێمی کوردستانی جیاواز لە بەغدا بەرامبەر بە سووریای پاش ئەسەد دروست و راست بووە، دوومیشیان: بۆ رۆژئاوای کوردستان دەخوازێت بزانن کە گۆڕانکارییەکان چاوەڕێی ئەوان ناکات
ئەمریکا چی لە ئێران دەوێت؟
گۆڕینی رژێم لە ئارادا نییە، نە بە ئاشکرا گوتراوە و نە بەنهێنی ئەو باسە کراوە.
بنەمای دروستبوونی حکومەتی سووریا و ئەگەرە چاوەڕوانکراوەکان
گەورەترین و بگرە سەخترین ئاڵنگاری و کۆسپ لە رێگەی وەزارەتی بەرگریی سووریا بۆ دروستکردنی سوپایەکی نیشتمانیی بەهێز، توانای پاراستنی وڵاتی هەبێت، ئیسرائیلە.
تەقینەوەی دۆخی سووریا لەنێوان پاشماوەی رژێمی ئەسەد و سیستمی مەرکەزیدا
ناونان و پێدانی شووناسی بەعیسزم بە یاخیبووان و سەندنەوەی هەموو رەوایەتیێک لێیان بەو بیانووەوە، هەڵەیەکی دیکەیە، ئەوە گوتاری سەرانی شیعەکانی عێراقمان دەخاتەوە یاد، کە هەر دەنگێکی ناڕازی لە هەر جێگەیەکی وڵات بەرزدەبووەوە، بێ بیرکردنەوە دەیانگوت ئەوانە بەعسییەکانن و دەیانەوێ رێگە لە دورستبوونی عێراقی نوێ بگرن
ستراتیژی شەرع بۆ داهاتووی سووریا
ئەوەی چاوەڕێ دەکرا لە کۆنگرەی نیشتمانیی سووریا، بە دیدی من ئەنجامە کۆتاییەکەی بریتی بوو لە "تفویض" سەرپشککردنی شەرع بۆ (پێکهێنانی ئەنجوومەنی راوێژکاریی شوێنگرەوەی پەرلەمان لە رێگەی دانانەوە نەک هەڵبژاردن، دەسەڵاتی دەرکردنی یاسا-بڕیار-راگەیاندن-هێزی دەستووریی هەبێت، سەرلەنوێ داڕشتنەوەی دەزگای دادوەری) لەو رێگایانەشەوە، دیاریکردنی سیستمی فەرمانڕەوایی و یاسای هەڵبژاردن، پێکهێنانی لیژنەی نووسینەوەی دەستوور، بە دەستەواژەیەکی دیکە، داڕشتنەوەی سیاسی و یاسایی سووریا بە شێوەیەکی تەواو جیاواز لە 50 ساڵی رابردوو دا.
