کوژاندنەوەی درەوشاوەیی کوردستان

 

کوژاندنەوە یان کزکردن و نەهێشتنی ئەو رەونەق و درەوشاوەییەی هەرێمی کوردستان لە ئاستی نێودەوڵەتیدا هەیەتی، بووە بە ئامانجی ناحەزان، ناحەزان لێرەدا مەبەست تەنیا دووژمنەکان نین، بەڵکو سەرجەم ئەوانەی نایانەوێت کورد وەک نەتەوە لە ئاستێکی خاوەن بەها بوونی هەبێت، کە دەڵێم درەوشاوەیی واتە پاکتاوکردنی جەستەیی نا، چونکە دۆخی جیهان لەوە تێپەڕیوە تاوەکو سڕینەوە و قڕکردنی گەل و نەژادەکان ئەنجام بدرێت یان مایەی قبووڵکردن و بێدەنگی وڵاتان بێت، کەواتە تەنیا بێهێزت دەکەن، ناشرینت دەکەن، هێزە راکێشەر و سەرنجڕاکێشەکان وەرگرنەوە و دەیسڕنەوە، وەک بەشێک لە ململانێیەک لە چوارچێوەی داڕشتنی سیاسەتی هەرێمایەتیدا.

 

ئاماژەکان لەماوەی رابردوودا ئەم نییەت و هیوایانەی وڵاتانی دەوروبەری رووتکردەوە، لە 9-2-2026  دا لە ریازی پایتەختی سعودیە دانیشتنی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی دژەتیرۆر کرا، دوور یان نزیک ناوی پێشمەرگە و هەسەدە لە باشوور و رۆژئاوای کوردستان نەهێنرا، کاتێک هەموو جیهان لە راگەیێندراوێکدا ئاماژە بە رۆڵی هەردوولا دەکەن لە تێکشکاندنی داعشدا، خاکی پاککراوە لە تیرۆر بە خوێنی گەنجی کورد رەنگ بووە، ئەم پشتگوێخستنە لە خۆڕا و نەزانینەوە نییە، بە پێچەوانەوە لە زانین و هۆشیارییەوە دێت، ئامانج سڕینەوە و دفنکردنی ناوی کورد و کوردستانە لە جووڵە نێودەوڵەتییەکاندا، تا وەک کارەکتەرێکی جیا و تایبەت و سەربەخۆ ناوی نەبێت و نەهێڵرێت، بشاردرێتەوە و دابپۆشرێت بە پارچەیەک قوماشی ئەستوور تا ناسنامەیەکی نەتەوەیی کوردیی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا نەمێنێت، تەمومژی لە رێگادا بۆ دروستبکرێت، تا چاوەکان نەبینن.

 

ئەم هەنگاوە بێدەنگانە و هەندێ لێدوانی قومارچێتیی لەماوەی رابردووودا دژ بە کوردستان درا، پاش ئەو رۆڵە بنچینەیی و کاریگەرەی سەرکردایەتیی سیاسیی کوردستان دێت لە مەڕ رووداوە زۆر ناخۆشەکانی رۆژئاوای کوردستان، هەر نەتەوەیەک دەوڵەتێکی هاونەژادی هەیە لە ناوچەکەدا بۆ بەهاناوەچوونی لە کاتە سەختەکاندا، نەتەوەی کورد نەبێت، بەڵام ئەو پێگە نێودەوڵەتییەی لە 20 ساڵی رابردوودا هەرێمی کوردستان دەستی خستووە، سەنگینی و پێگەی دەوڵەتێکی تەواوی لە ناوچەکەدا پێداوە، بۆیە لە کاتی رووداوە جەرگ سووتێنەرەکاندا بۆشایی نەبوونی دەوڵەتی کوردی پڕکردەوە و هاوسەنگییەکی لە ناوچەکەدا دروستکرد، لە رووی سیاسیی وەک سەرۆکایەتییەکان و مەیدانیشەوە لە ئاستی جەماوەردا، بە هێمنی شان بە شانی وڵاتانی پەیوەندیدار بە رووداوەکانەوە لە ناوچەکەدا سیاسەتێکی کوردستانییانەی کرد، بارە لارەکەی تا ئاستێکی کاریگەر راستکردەوە، مایەی دڵخۆشی بوو کاتێک سەرکردایەتیی سیاسیی هەرێمی کوردستان و رۆژئاوا وەک یەک تیم لەگەڵ ئەمریکییەکاندا لە هەولێر کۆبوونەوە، ئەو جۆرە جووڵانە تەنیا لە وڵاتان دەوەشێتەوە، دانیشتنەکان لە دیمەشق و پاریس و هەولێر بەڕێوە دەچوون.

ئەو جووڵە لێبڕاوانەی سیاسەتمەدارانی هەرێم و پشتگرتنی راشکاوی رۆژئاوا رێگای لە پاکتاوکردنی سیاسیی و کارگێڕیی کوردی رۆژئاوا گرت، هەندێک وڵاتانی دراوسێ کە بە گشت جەستەیەکی کارگێڕیی کوردی قەڵس و تەنگەتاو دەبن نەیانتوانی تەواوی پیلانەکەیان دژ بە کورد جێبەجێ بکەن، پێگەی هەرێمی کوردستان بوو بە بەربەستی رێگەیان، بۆیە ئێستا کاڵکردنەوەی ئەو درەوشاوەییەی کوردستان دەبێتە ئامانج، بۆچی؟

 

چونکە ئەو سێ نەژادەی کوردیان بە ناچاریی وەک برایەکی بچووکی خزمەتکار قبووڵە، چیدیکە ناتوانن وەک جاری جاران نەخشە و پلانەکانیان لە ناوچەکەدا جێبەجێ بکەن، کوردستانیش هەنووکە لە مەیداندا بوونی خۆی سەلماند، چیدیکە برا ئێسک نەرمەکە نەماوە، گەورە بوو، ماسولکەی نەتەوایەتیی ئاشتیخوازی بۆ خۆی بنیات نا، دوور لە رەگەزپەرستی گەلی کوردیش سەلماندی کە:

 

ئەگەر لەشم سەد پارچە کەن

بمدەنە بەر گولە و رەگبار..بچمە سەر دار

قسەی دڵم دێتە سەر زار

کوردستانم وڵاتێکە و نابێ بە چوار

 

لە چوار هەفتەی رابردوودا، زۆر بە سەختی و ئازارەوە تێپەڕی، گەلی کورد، بە هەموو بنچینە ئایینیی و نەتەوایەتییەکەوە سەلماندی کە ئێمە دان بەو سنوورە ستەمکارانەی سایکس پیکۆدا نانێین، کە رۆح و دڵمان یەکن، ئێمە لەسەر بنەما و بەها ئایینیی و مرۆییەکانەوە بە هانای گەلانی دیکەوە دەڕۆین، ئەی چۆن بەهانای گەلی خۆمانەوە نەڕۆین؟

 

ئەم لێهاتوویی و کارامەییە سیاسیی و مرۆییەی کوردستان کە لەوپەڕی مەردایەتیدا بوو، بووە مایەی لەسەر وەستانی وڵاتانێک کە کورد وەک خاوەن رەچەڵەکێکی تایبەت نابینن، تەنیا و تەنیا وەک ( ئەخویە و بەرادەر و قارداشم) قبووڵیانە، ( براکەم) یان پێ هەرس ناکرێت. بەرگە ناگرن وەک پیشاندانی گیانی دۆستایەتی و یەکسانی کورد بەزمانی ئەوان بڵێت (قارداشم) ئەوانیش بە زمانی کورد بڵێن (براکەم)، ئەبێت هەردوولامان بڵێین (قارداشم). چونکە بە دیدی ئەوان (براکەم) برایەتی تێک دەدات.

 

بەهەرحاڵ، کوردستان وەک هەرێم دەستورییە، بەڵام داخستنی دەرگا نێودەوڵەتییەکان لێی، ئاواتی هەمیشەییانە، ئەوەی مابێتەوە تەنیا خوڵقاندنی هەل و قۆستنەوەی هەلە رەخساوەکانە، ئەو هەرزەکارانەی جیهانی سیاسەت کە لەماوەی رابردوودا بەردی تایفەگەریی و نەژادپەریستییان گرتە هەرێم، روێکی هەوڵەکانی دژ بە هەرێمە، بێ هیچ پەردەیەک، لێدوانی رق بەخشینەوەی نەژاد پەرستییانە دژ بە هەرێمی کوردستان درا، بێ بیرکردنەوە لە ئاکامەکانی، تەنیا بۆ ئارەزووبازیی و بوون بە میکانیزمی ئەجیندای دەوڵەتان نەبێت.

 

 

1- ئیسرائیل هیچ کات نایەوێت کێشەی کورد وەک دۆزێکی دادپەروەرانە لە بنەوە چارەسەربکرێت و برینەکانی ئەم گەلە ساڕێژببن، نەمانی کێشەی کورد لە بەرژەوەندی ئەوان نییە، ئەوان دەیانەوێت ئەم کێشەیە هەروەک خۆی بمێنێتەوە و بەردەوام ئاگری بەردراو لە جەستەی ئەم گەلە کڵپەی بێت و بیسووتێنێت، تا هەر کات بەرژەوەندییان خواستی وەک کارتی گوشار بۆ سەر وڵاتەکان بەکاری بهێنن.

 

２- دەبێت ئەو وڵاتانەش بزانن ئیسرائیل و رۆژئاوا ئەوان بەکار دەهێنن بۆ چاندنی رق و کینە لە دڵی گەلی کورددا دژ بە خۆیان و نەتەوەکانیان، کاتێک ماوەیان دەدەنێ و چاو دادەخەن لە بەرامبەر سەرجەم ئەو تاوان و ستەمانەی دەرهەق بە کوڕ و کچانی کورد ئەنجامی دەدەن، ئەوە دەیانەوێت نەوە کوردە یەک لە دوای یەکەکان لەسەر ئێش و ئازاری ئەو یادەوەرییە تاڵ و سەختانە گۆش ببنن و بەدوای ساتەوەختی لەباردا بگەڕێن تا بە روویاندا بتەقنەوە، کەواتە ئەوان؛ ئەو دەوڵەتانەی کوردیان تێدا هەیە، داردەستی ئیسرائیلن نەوەک گەلی کورد، ئاژاوەگێڕییەکە لەوانەوە سەرهەڵدەدات و دەست پێدەکات، نەک لە گەلێکەوە عەوداڵی دادپەروەری و یەکسانییە و هیچیدیکەی ناوێت.