رووداو دیجیتاڵ
رۆژی شەممە، 3-1-2026، جارێکی دیکە ناوی یەکەی "هێزی دێلتا"ـی ئەمریکا بووەوە بە سەردێڕی هەواڵە جیهانییەکان، ئەمەش دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند کە سوپای وڵاتەکەی نیکۆلاس مادورۆ، سەرۆککۆماری ڤەنزوێلا لەنێو جەرگەی کاراکاس دەستگیربکات.
ئەم یەکە تایبەتە کە بە "سوپای سێبەر" دەناسرێ، مێژوویەکی درێژی لە ئۆپۆراسیۆنی نهێنی هەیە.
سەرەتای دامەزراندن
رەگ و ریشەی هێزی دێلتا بۆ نێوەڕاستی ساڵانی حەفتاکانی سەدەی رابردوو دەگەڕێتەوە. عەقید چارڵس بێکویت کە پێشتر لەگەڵ هێزە تایبەتەکانی بەریتانیا (SAS) کاری کردبوو، پێداگری لەسەر ئەوە دەکرد کە ئەمریکا پێویستی بە هێزێکی بچووک و زۆر شارەزایە بۆ رووبەڕووبوونەوەی تیرۆر.
لە ئەنجامدا، لە 19ی تشرینی دووەمی 1977، یەکەی یەکەمی ئۆپۆراسیۆنە تایبەتەکانی سوپای ئەمریکا بە فەرمی دامەزرا کە دواتر بە "هێزی دێلتا" ناسرا. ئەرکی سەرەکیی ئەم هێزە لە رزگارکردنی بارمتە، دژەتیرۆر و ئۆپۆراسیۆنی راستەوخۆ دژی ئامانجە گرنگەکان چڕ بووەتەوە.
شکستی ئێران و وەرچەرخانی مێژوویی
یەکەم تاقیکردنەوەی گەورەی هێزەکە لە ساڵی 1980 بوو، کاتێک ئۆپۆراسیۆنی "چنگی هەڵۆ" بۆ رزگارکردنی بارمتە ئەمریکییەکان لە تاران ئەنجامدرا. بەڵام ئەم ئۆپۆراسیۆنە بەهۆی کێشەی تەکنیکی و کەشوهەواوە لە بیابانەکانی ئێران تووشی شکستێکی گەورە بوو، کە تێیدا 8 سەربازی ئەمریکی گیانیان لەدەستدا.
ئەم شکستە بووە هۆی ئەوەی پێنتاگۆن پێداچوونەوە بە هەموو سیستمی ئۆپۆراسیۆنە تایبەتەکاندا بکات و فەرماندەیی هاوبەشی ئۆپۆراسیۆنە تایبەتەکان (JSOC) دابمەزرێنێت، کە هێزی دەلتا بووە پایەی سەرەکیی ئەو فەرماندەییە.
دەستگیرکردنی سەرۆکەکان؛ لە نۆریێگاوە بۆ سەدام حوسێن
لە کۆتایی ساڵانی هەشتاکاندا، هێزی دێلتا شارەزایی خۆی لە دەستگیرکردنی سەرکردە سیاسییەکان نیشاندا. لە ساڵی 1989 و لە کاتی کۆنترۆڵکردنی پاناما، ئەم هێزە رۆڵی سەرەکی هەبوو لە گەمارۆدان و دەستگیرکردنی مانوێل نۆریێگا، دیکتاتۆری ئەو وڵاتە.
ئەوە یەکەمین پێشینەی مێژوویی بوو کە تێیدا هێزی دەلتا توانی سەرۆکی وڵاتێک دەستگیر بکات و رەوانەی ئەمریکای بکات بۆ دادگاییکردن، کە رێک هاوشێوەی ئەو ئەرکەیە کە ئەمڕۆ بەرامبەر مادورۆ ئەنجامی دا.
هاوكات، یەکێک لە دەستکەوتە هەرە گەورەکانی ئەم یەکەیە لە ساڵی 2003دا بوو. دوای رووخانی دەسەڵاتی بەعس لە عێراق، تیمەکانی هێزی دەلتا بە هاوکاریی دەزگای هەواڵگریی ناوەندی (CIA) بۆ ماوەی چەندین مانگ بەدوای سەدام حوسێن، دیکتاتۆری پێشووی عێراقدا گەڕان.
لە 13ی کانوونی یەکەمی 2003، لە ئۆپۆراسیۆنی "بەرەبەیانی سوور"، سەربازانی هێزی دەلتا توانییان سەدام حوسێن لەنێو چاڵێک دەستگیر بکەن، کە ئەمە وەک سەرکەوتنێکی بێوێنە بۆ هێزە تایبەتەکانی ئەمریکا تۆمار کرا.
جەنگی دژی تیرۆر و کوشتنی بەغدادی
لە دوو دەیەی رابردوودا، هێزی دێلتا زۆربەی ئەرکەکانی لە ناوچەکانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست و ئەفغانستان ئەنجام داوە.
لە ساڵی 2019دا، ئەم هێزە ئۆپۆراسیۆنێکی ئاسمانیی ئاڵۆزی لە پارێزگای ئیدلبی سووریا ئەنجامدا کە ئامانجەکەی ئەبوبەکر بەغدادی، خەلیفەی رێکخراوی داعش بوو. لەو ئۆپۆراسیۆنەدا، هێزی دەلتا توانی بگاتە ناو حەشارگەکەی بەغدادی، کە دواتر خەلیفەکەی داعش خۆی تەقاندەوە.
ئەم کارە جارێکی دیکە سەلماندی کە هێزی دێلتا توانای گەیشتنی بە زۆر شوێنی جیهان هەیە.
ئۆپۆراسیۆنی کاراکاس 2026؛ کۆتایی مادورۆ
بەگوێرەی زانیارییەکان، ئامادەکاری بۆ دەستگیرکردنی نیکۆلاس مادورۆ چەندین مانگی خایاندووە.
لە ساڵی 2025دا ئەمریکا پڕۆسەی "رمی باشوور"ی دەستپێکرد و تیمەکانی هێزی دەلتا لە کەشتییە جەنگییەکاندا لە دەریای کاریبی جێگیر کران.
لە بەرەبەیانی رۆژی شەممە 3-1-2026، دوای ئەوەی 7 تەقینەوەی گەورە پایتەختی ڤەنزوێلای هەژاند و سیستمی پەیوەندییەکانی ئەو وڵاتە پەککەوت، تیمەکانی هێزی دەلتا بە فڕۆکەی هێلیکۆپتەری بێدەنگ (Stealth) چوونە نێو کاراکاس.
لە بەشێکی راپۆرتە مەیدانییەکاندا هاتووە کە ئۆپۆراسیۆنەکە کەمتر لە 30 خولەکی خایاندووە. سەربازانی هێزی دەلتا توانیویانە بە خێراییەکی ئێجگار بەرز پاسەوانەکانی مادورۆ بێدەنگ بکەن و سەرۆکی ڤەنزوێلا لە کۆشکەکەی دەستگیر بکەن.
کۆمێنتەکان
وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و ههموو خزمەتگوزارییەکان بهكاربێنه
کۆمێنتێک دابنێ