باڵاترین خەڵاتی حکومەتی ئەڵمانیا بە هاونیشتمانییەک دەدرێت

21-03-2025
تەنیا ئەحمەد
د. ئیلهان کیزیڵهان
د. ئیلهان کیزیڵهان
A+ A-
 
رووداو دیجیتاڵ 

ئەمڕۆ دکتۆر ئیلهان کیزیڵهان لە وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا لە بەرلین لە بەرامبەر 25 ساڵ کارکردن و خزمەت لەبوای چارەسەریی دەروونی، بە تایبەت چارەسەرکردنی دۆخی دەروونی کوردانی ئێزدی، باڵاترین خەڵاتی حکومەتی ئەڵمانیای پێبەخشرا. خەڵاتەکە ناوی (خاچی شایستەی فیدراڵ)ـە و لەلایەن ئەنالینا بێربۆک، وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا پێشکێشرا.
 
دکتۆر ئیلهان بە رووداوی  گوت: "ئێستا لە جیهاندا مرۆڤێکی زۆر دەکوژرێن؛ کەسانێکی زۆر هەن دۆخیان خراپە. ئەمە بیرخەرەوە و دەرفەتێکە کە ئێمە سەکۆیەک دروستبکەین، کاری زۆر بکەین بۆ ئەوەی ئاشتی هەبێت. ئەم خەڵاتە بۆ من هاندەرێکە کە بەردەوامی بە کاری خۆم لە بواری لێکۆڵینەوە، مرۆیی و دەروونی بدەم."
 
دکتۆر ئیلهان گوتی، توانیویانە هەزار و 100 کوردی ئێزدی ببەنە ئەڵمانیا و لە هەرێمی کوردستانیش یارمەتی 12 بۆ 13 هەزار کەس بدەن کە تووشی زەبری دەروونی هاتبوون.
 
دوای بەخشینی خەڵاتەکەدا ئەنالینا بێربۆک، وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا بە ئاڵا شاڵی، پەیامنێری تۆڕی میدیایی رووداوی گوت: "لە زۆر جێگەی پڕ لە قەیرانی ئەم جیهانەدا پێویستمان بە کاری دکتۆر ئیلهانە بۆ چارەسەری زەبری دەروونی بۆ ئەوەی جینۆساید و تاوانەکان بۆ چەندین نەوە نەمێننەوە."
 
 
دەقی پرسیار و وەڵامی ئاڵا شاڵی و د. ئیلهان کیزیڵهان
 
رووداو: کاتێك گوێم لە گوتارەکەت بوو، زۆر کاریگەر بووم. هەستێکی چۆن بوو؟ گوتت هەستێکی خۆشە و لە هەمان کاتیشدا بیر دەکەیتەوە لە جیهانێکی چەند خراپدا دەژین. هەستت چۆن بوو کە ئەم خەڵاتەت پێ بەخشرا؟

 

د. ئیلهان کیزیڵهان: بێگومان بۆ من هەستێکی زۆر تایبەت بوو، چونکە ئەمە گەورەترین خەڵاتە کە دەوڵەتی ئەڵمانیا بە لێکۆڵینڤانێکی کورد بیدات. لەلایەکی دیکەوە، ئەمە بیرخەرەوەیەکە کە هەروەک باش دەزانن، کێشە و شەڕی زۆر لە جیهاندا هەن. مرۆڤێکی زۆر دەکوژرێن؛ خەڵكێکی زۆر دۆخیان خراپە. ئەمە بیرخەرەوە و دەرفەتێکە کە ئێمە سەکۆیەک دروستبکەین، کاری زۆر بکەین بۆ ئەوەی ئاشتی هەبێت. ئەم خەڵاتە بۆمن هاندەرێکە کە بەردەوامی بە کاری خۆم لە بواری لێکۆڵینەوە، مرۆیی و دەروونی بدەم.
 
رووداو: ئێوە لێرە لە ئەڵمانیا لەدایکبوون؟
 
د. ئیلهان کیزیڵهان: من لە شارێکی نزیکی باتمان لە باکووری کوردستان لەدایکبووم. تەمەنم حەوت ساڵ بوو کاتێک دایک و باوکم هاتنە ئەڵمانیا. لێرە قوتابخانەم تەواوکرد، زانکۆم لە ئەڵمانیا و ئەمریکا خوێند. بە جیهاندا گەڕام و دواتر گەڕامەوە ئەڵمانیا و کوردستان.
 
رووداو: لەدوای هێرشەکانی داعش، جەنابت وەک وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا گوتی، چوونەوە باشووری کوردستان و لەوێ چیتان کرد؟ بەکورتی بۆم باسبکەی، چەند ژن و کچی کوردی ئێزدیتان بۆ ئەڵمانیاوە بۆ چارەسەر هێنایە ئێرە؟
 
د. ئیلهان کیزیڵهان: دوای ئەوەی داعش چووە کوردستان، عێراق و سووریا، حکومەتی هەرێمی بادن ڤێرتمبێرگ کە هەرێمێکی ئەڵمانیایە ئەرکیان بە ئێمە سپارد و گوتیان، دەمانەوێت تیـمێک دروستبکەن، بڕۆنە کوردستان و عێراق، ئەوانە ببینن کەوتوونەتە دەست داعش و رزگاریان بووە، هەروەها تووشی زەبر و نەخۆشیی دەروونی بوون. سەیری دۆخی ئەوان بکەن و لەگەڵ تیمەکەتان بیانهێننە ئەڵمانیا بۆ ئەوەی چارەسەری پزیشکیان بۆ بکەین. ساڵانی 2014 و 2015 هەموو کات لە کوردستان بووین، بۆ ماوەیەکی زۆر خەڵکێکی زۆر لە دەستی داعشدا بوون، رزگار نەببوون و ئاوارەببوون، رەوشێکی زۆر دژوار بوو، بەڵام بە هاوکاریی دەوڵەتی ئەڵمانیا و تیمێکی زۆر گەورە لە کوردستان و حکومەتی کوردستان توانیمان هەزار و 100 کەس بهێنینە ئەڵمانیا. ئێستا منداڵەکانی ئەوان لە قوتابخانە و زانکۆکان دەخوێنن و بوونەتە ئەندازیار. بۆ نموونە، کچانی وەک نادیە موراد خەڵاتی نۆبڵی وەرگرتووە، سەرکەوتنی زۆر گەورە لەم پڕۆژەیە بەدەستهاتووە.
 
رووداو: تاوەکو ئێستا چەند کەس لەلایەن تیمەکەی ئێوەوە چارەسەری دەروونییان وەرگرتووە؟
 
د. ئیلهان کیزیڵهان: ئێستا لە ئەڵمانیا هەزار و 100 کەسن، دواتر پەنابەرێکی زۆری کورد و ئێزدی هاتوونەتە نەخۆشخانەکەمان. پزیشکمان هەن زمانەکانی کوردی، عەرەبی، ئەڵمانی و ئینگلیزی دەزانن و یارمەتییان دەدەن. لە زانکۆی دهۆک تیمێکمان هەیە و ناوەندێکمان بۆ چارەسەری دەروونی کردووەتەوە. هەزار و 800 خوێندکاری ئێمە ئەگەر هەڵە نەبم یارمەتیی نزیکەی 12 بۆ 13 هەزار کەسیان داوە.
 

کۆمێنتەکان

وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و هه‌موو خزمەتگوزارییەکان به‌كاربێنه‌

کۆمێنتێک دابنێ

داواکراوە
داواکراوە
 

دوایین هەواڵەکان

 دەنگدانی نەتەوە یەکگرتووەکان لەبارەی "بەکۆیلەکردنی رەشپێستەکان"

لە دەنگدانێکی مێژوویی دا، جیهان کۆیلایەتیی رەشپێستەکان بە 'گەورەترین تاوان دژی مرۆڤایەتی' هەژمار دەکات

دەنگدانێکی مێژوویی. رۆژی چوارشەممە، نەتەوە یەکگرتووەکان بەکۆیلەکردنی رەشپێستەکان کە سەتان ساڵ بەردەوام بوو، وەک "گەورەترین تاوان دژی مرۆڤایەتی" ناساند. تەنیا سێ وڵات دژی بڕیارەکە وەستانەوە کە یەکێکیان ئەمریکا بوو و هۆکاری دژایەتییەکەیان روونکردەوە.