بەڵێ، مەیخوازە، مەیخوازە، مەیخوازە!

لە چلەکان و پەنجاکانی سەدەی رابردوو، کۆمپانیاکانی دروستکردنی جگەرە و مەی دروستکردن پارەیەکی خەیاڵیان دەبەخشیە ئەستێرە سینەماییەکانی هۆڵیوود تاوەکو جگەرە بەدەستەوە بگرن و دەرهێنەری فیلمەکانیان هان دەدا بۆ ئەوەی نمایشێکی جوانی جگەرەکێشان و مەی خواردنەوە بکەن، ئەمە هەوڵێک بوو بۆ بە پۆز و کەشخەیی پێشاندانی جگەرەکێشان و بەستنەوەی بە ئاستی رۆشنبیری، تاوەکو وای پێشانبدەن کە جگەرەکێشان کەشخەییە و رۆشنبیربوونە! ئینجا، چونکە مرۆڤ بە سرووشتی خۆی حەزی لە لاساییکردنەوەیە، بەرەنجام لاوەکان بەو ئەکتەی ئەکتەرە بەناوبانگەکان زیاتر هۆگری جگەرەکێشان و مەی خواردنەوە دەبوون.

 

ئەمریکا ساڵانە زیاتر لە (225) بیلیۆن دۆلار خەرج دەکات لە چارەسەرە پزیشکییەکانی نەخۆشیەکانی لەڕێی جگەرەوە تووشی هاووڵاتیانیان دەبن، لە بەرامبەریش کۆمپانیاکانی دروستکردنی جگەرە ملیارەها دۆلار خەرج دەکەن بۆ بەبازاڕکردنی جگەرەکێشان، بە نموونە؛ تەنیا لە ساڵی (2019) کۆمپانیاکانی دروستکردنی جگەرە بڕی (8.2) ملیار دۆلاریان بۆ بە بازاڕکردنی جگەرەکێشان خەرجکردووە! 

 

بەگوێرەی توێژینەوەکان بەتەنیا خەرجکردنی یەک دۆلار لە رێگریکردن لە جگەرەکێشان، حکومەتی ئەمریکی (55) دۆلاری بۆ دەگەڕێتەوە، چونکە خەرجی چارەسەرییەکانی زۆرتر لەسەر دەکەوێت!

 

لە ساڵی (2019)ەوە (34.1) ملیۆن ئەمریکی جگەرەکێشن، لەوانە (16) میلیۆنیان بە دەست نەخۆشیەکانی پەیوەست بە جگەرەکێشان دەناڵێنن! جا دوای ئەوە هەموو رێنمایی و تووندوتۆڵکردنە ئەوجا گەیشتوونەتە ئەو رێژەیە، وە ئیلا لە (2005) ئەو ژمارەیە زۆر زیاتر بوو، ئەوە ئاماژەیەکی روونە کە ئەمریکیەکان بەدەست ئارەزووە خۆپەرست و هەڵپەرستەکانی سەدەی رابردوو گیریان خواردووە، چونکە کۆمپانیاکانی دروستکردنی مەی و جگەرە بۆ پڕکردنی گیرفانیان بەو سیناریۆیانە هانی گەنجانیان دەدا تاوەکو سەر بخەنە سەر جگەرەو مەی!

 

ئەنجامی بە کەشخەیی پێشاندانی جگەرەکێشان و مەی خواردنەوە لە ئەمریکا ئەمانەی لێکەوتەوە:

 

1- کۆمەڵگەی ئەمریکی داڕمانێکی خێزانی و پەروەردەیی بێ سنووری تۆمارکرد و زانا و کۆمەڵناسەکانی هەراسان کرد تاوەکو جاڕی شەڕێکی دەستەویەخە لەگەڵ ئەو جۆرە بیرکردنەوانە بدەن، دەزگاکانی تایبەتمەندیان ناچارکرد کە لەسەر پاکەتی جگەرە بنووسن؛ هۆکاری سەرکەی مرۆڤ کوشتنەوە مرۆڤ کوژێکی بێ دەنگە، رێنمایی توندیان دەرکرد و باجیان زیادکرد و هۆشیاری دژی جگەرەکێشانیان زیاتر بڵاوکردەوە!

 

2- لەڕووی تەندروستییەوە خەسارەتێکی ئێجگار گەورەی لە تەندروستیی کۆمەڵگەکەدا، بەشێوەیەک ئێستا نەکە لە هەر پێنج مردوویەک، دانەیەکیان بەهۆی جگەرەوە دەمرێ! بە گوێرەی داتاکان، هەموو رۆژێک نزیکەی (1600) تازەپێگەیشتووی ئەمریکی لە خوار تەمەنی (18) ساڵیەوە یەکەم جگەرە دەکێشن! 

 

هەمان سیناریۆ و هەمان مێژوو خەریکە لە کوردستان بڵاودەبێتەوە، پارە دەدرێتە کۆمەڵێک کەس تاوەکو لە سۆشیاڵمیدیاکانیان شیشی نێرگەلەکانیان بخەنە ناو دەمیان و نمایشی دووکەڵی ئەم نیکۆتینە بکوژە بکەن و تاوەکو درەنگانی شەو کافتریاکانی پێ گەرموگوڕکەن! 

 

ئەم جۆرە ژەهر رشتنە خەریکە پەیتا پەیتا خێزان لەبار یەک هەڵدەوەشێنێتەوە و کارەساتە تەندروستییەکان تۆمار دەکەن! 

بەو جۆرە نمایشە دەیانەوێ بازاڕی جگەرە و نێرگەلە خۆشکەن و پارەیەکی خەیاڵی بخەنە گیرفانی کۆمەڵێک بازرگانی هاوبەشی خۆیان! 

 

حکومەتی هەرێم پێویستە رێنمایی تووند دەربکات دژی ئەو جۆرو هەڵسوکەوتانەی رەواج بە خووە خراپەکان دەدەن و گرنگ بە هۆشیاریی تەندروستی بدات لە دژی خووە خراپەکان. 

 

جگەرەکێشان و نەکێشانی، مەی خواردنەوە نەخواردنەوەی، جلوبەرگ و باخ و رەز و خۆراک و جی کڵاس و کاڵاکانی براندە جیهانییەکان پێوەری رۆشنبیریی مرۆڤ نین، هونەری مامەڵەکردنی دروست و بیرۆکەی ساخ و گەندەڵی نەکردن و زمان و دەستپاکی و ئیجابی بوون و هاوکاری و گیانی لێبووردەی و هاوشێوەکانی پێوەری رۆشنفیکرین!

 

ئەو شۆڕشەی دکتۆر ئاراس برادۆستی دەستی بۆ بردووە، هاوتای هەوڵ و تەقەلای (CDC)ـی ئەمریکییە کە ملیارەها دۆلار ساڵانە تەرخان دەکات بۆ رێگری لەو جۆرە خووە خراپانە، خۆشبەختانە دکتۆر ئاراس بە خۆڕایی دەیکات، بەڕوون و راشکاوی بە هاووڵاتیان دەڵێت، هاوسەرەکانتان ئەگەر جگەرەکێش بن، دەشێ کۆرپەکانتان ناکام و ناتەندروست بن، بۆیە هەر کەسێک لە هەرشوێنێک نێرگەلە بکێشێت مەیخوازە!