کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان: دەبێت زمانی کوردی لە دەستووری سووریادا جێگیر بکرێت

20-02-2026
تەنیا ئەحمەد
A+ A-
 
رووداو دیجیتاڵ

لیژنەی زمان، کولتوور و پەروەردەی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان (KNK) بە بۆنەی رۆژی جیهانیی زمانی دایک کە هاوکاتە لەگەڵ 21ـی شوبات، راگەیێندراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا دەڵێ، پاراستنی زمانی کوردی بە هەموو زاراوەکانییەوە تەنیا پرسێکی ئەکادیمی نییە، بەڵکو پرسێکی نیشتمانی و مان و نەمانە.
 
زمان؛ گەنجینەی مێژوو و فیکر
 
کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان وەک چەترێک وایە و 38 پارت و هێز و رێکخراوی کوردی لە هەر چوار پارچەی کوردستان لەخۆ دەگرێت.
 
کەنەکە لە ساڵی 1999 لە شاری ئەمستەردامی هۆڵەندا بە ئامادەبوونی نزیکەی 700 بەشداربووی کورد و بیانی دامەزرا. 
 
کەنەکە لە راگەیێندراوەکەدا ئاماژەی بەوە کردووە، زمان تەنیا ئامرازێکی پەیوەندی نییە، بەڵکو گەنجینەی کولتوور، مێژوو، ناسنامە و فیکری هەر نەتەوەیەکە.
 
کەنەکە هۆشداری داوە کە کاتێک زمان فەرامۆش دەکرێ، مێژوو و کولتووری ئەو گەلەش لەنێو دەچێت.
 
دۆخی زمانی کوردی لە کوردستان
 
راگەیێندراوەکە بەم جۆرە باس لە دۆخی زمانی کوردی لە کوردستان دەکات:
 
باشووری کوردستان: ماوەیەکی زۆرە، لە باشووری کوردستان دامەزراوەی فەرمی هەن و زمانی کوردی لە دەستووری عێراقدا دانی پێدانراوە، بەڵام بەهۆی نەبوونی سیاسەتێکی روون و پلانێکی تۆکمەی پەیوەست بە زمان، زمانی کوردی لە دۆخێکی سەختدایە و رووبەڕووی بەربەرستی گەورە دەبێتەوە. بۆیە، پێویستە لەسەر حکومەتی هەرێمی کوردستان بە پێداگری و کاریگەرانە، ئەم بەربەستانە لاببات و کار لەسەر رێکخستنی کەناڵەکانی زمان و پەروەردە بکات و سیمایەکی رێکخراوەییان پێ بدات. 
 
رۆژئاوای کوردستان: لە سایەی ئەو گۆڕانکارییانەی لە سووریادا روودەدەن، دەبێت زمانی کوردی لەنێو "دەستوورێکی هەمیشەییدا" وەک زمانی فەرمیی کارگێڕی و پەروەردە جێگیر بکرێت.
 
باکوور و رۆژهەڵات: لەم دوو پارچەیەی کوردستان، زمانی کوردی رووبەڕووی هەڕەشەی جیدی وەک "نەتەوەپەرستی و داگیرکاری" بووەتەوە و لە پڕۆسەی پەروەردەدا بوونی نییە.
 
هەڕەشەی لەنێوچوون و فەرامۆشکردن
 
کەنەکە رەخنە لەو خێزانانە دەگرێ، لەنێو ماڵەکانیاندا بە زمانە زاڵەکانی دەوروبەر قسە دەکەن و دەڵێ: "ئەمە زەنگێکی مەترسیدارە بۆ فەوتانی زمانەکەمان."
 
لە راگەیێندراوەکەدا هاتووە، هەموو زاراوەکانی کوردی دەوڵەمەندیی نەتەوەکەن و دەبێت لەنێو پڕۆسەی پەروەردەدا رێزیان لێ بگیرێ.
 
ئەرکێکی مرۆیی و نیشتمانی
 
کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و رێکخراوە پەیوەندیدارەکان دەکات سەرنج بدەنە ئەو گوشارەی لەسەر زمانی کوردی هەیە و دەڵێت، "بەکارهێنان و پەرەپێدانی زمانی کوردی، ئەرکێکی مرۆیی و نیشتمانیی سەر شانی هەر تاکێکی کوردە، چونکە زمان داهاتووی ئێمەیە."
 

کۆمێنتەکان

وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و هه‌موو خزمەتگوزارییەکان به‌كاربێنه‌

کۆمێنتێک دابنێ

داواکراوە
داواکراوە
 

دوایین هەواڵەکان

دیمەنی رێوڕەسم

کوردانی ئەمریکا لە نێو کۆنگرێس رێز لە سیناتۆر لیندزی گراهام دەگرن

وەک رێزێک بۆ پشتیوانییەکانی لە گەلی کورد، ژمارەیەک کوردی هەر چوار پارچەی کوردستان لە واشنتن و لە نێو یانەی کۆنگرێسی ئەمریکا، رێوڕەسمێکی پێشوازیی تایبەتیان بۆ سێناتۆر لیندزی گراهام رێکخست.