ئەردۆغان: هێندەی ئەورووپا پێویستی بە تورکیایە، تورکیا پێویستی بە ئەورووپا نییە

 

 

ئەردۆغان لە پەیامێکدا گوتی، "9ی ئایار، رۆژی ئەورووپا کە لەسەر بنچینەی جاڕنامەی شوومان راگەیێندرا و بناخەی یەکێتی ئەورووپای دانا، نیشانەی ئامانجی بنیاتنانی داهاتوویەکی هاوبەشە لەسەر بنەمای ئاشتی، هاوکاری و رێزگرتنی یەکدی."

 

ئەردۆغان لەپەیامەکەیدا تیشک دەخاتە سەر ئەو بنەمایانەی کە یەکێتی ئەورووپایان لەسەر دامەزراوە و تێیدا هاتووە، "ئەو یاسایانەی یەکێتی ئەورووپایان لەسەر بنیات نراوە کە 76 ساڵ لەمەوبەر دامەزرا، لە یەک کاتدا بە قەیرانی فرەلایەنە تاقی دەکرێنەوە. شەڕ، قەیرانە سیاسییەکان و سەختییە ئابوورییەکان کە کاریگەرییەکانیان لەسەر ئاستی جیهانی هەستی پێدەکرێ، وایکردووە یەکێتی ئەورووپا سیاسەتی گشتگیرتر و یەکگرتووتر پەیڕەو بکات."

 

ئەردۆ‌غان هەروەها دەڵێ، "تورکیا وڵاتێکی بەربژێرە بۆ ئەندامێتی لە یەکێتی ئەورووپا. روونە کە تەلارسازییەکی ئەورووپی بێ شوێنی شیاوی تورکیا ناتەواو دەبێت و تووشی لاوازی دەبێت لە توانای بەڕێوەبردنی قەیرانەکان. یەکێتی ئەورووپا زیاتر پێویستی بە تورکیایە لەوەی تورکیا پێویستی بەو یەکێتییە هەبێت و ئەم پێویستییە لە داهاتوودا زیاتر دەبێت."

 

ئەردۆغان ئاماژە بەوە دەکات کە دەیانەوێ لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی هاوبەش پەیوەندییەکانیان لەگەڵ یەکێتی ئەورووپا پێشبخەن و دەڵێ، "ئێمە وەک تورکیا ویستی ئەوەمان هەیە کە پەیوەندییەکانمان لەگەڵ یەکێتی ئەورووپا بە رێبازی بردنەوە-بردنەوە پێشبخەین، لەسەر بنەمای دڵسۆزی بۆ رێککەوتنەکان و بە دیدگەی ئەندامێتی تەواو. پێشبینی دەکەین ئەم ویستە دڵسۆزانە لەلایەن یەکێتی ئەورووپاشەوە نیشان بدرێ. هیوادارم 9ی ئایار، رۆژی ئەورووپا ببێتە بۆنەیەک بۆ ئاشتی، ئارامی و هاودەنگی لە جوگرافیای هاوبەشمان و پیرۆزبایی رۆژی ئەورووپا لە خەڵکی ئەوروپا و بەتایبەتی هاووڵاتیان دەکەم."

 

9ی ئایار، ساڵیادی جاڕنامەی شوومانە (رۆبێرت شوومان – وەزیری دەرەوەی فەرەنسا لە ساڵی 1950) کە لەساڵی 1950 واژۆ کرا و بە بناخەی دامەزراندنی یەکێتی ئەورووپا دادەندرێ.

 

تورکیا بۆ یەکەمجار لە 31ی تەممووزی 1959 داواکاری بۆ بە ئەندامبوون لە یەکێتی ئەورووپا )ئەوکات بە کۆمەڵگەی ئابووریی ئەورووپی EEC ناسرابوو (پێشکێش کرد، دواتر داواکارییەکەی بۆ ئەندامێتی تەواو لە 14ی نیسانی 1987 پێشکێشکرد. دوای ئەوەی لە ساڵی 1999دا بەربژێربوونی تورکیا بۆ ئەندامێتی تەواو لە یەکێتی ئەورووپا پەسەند کرا، دانوستاندنی نێوان هەردوولا بە فەرمی لە 3ی تشرینی یەکەمی 2005 دەستیپێکرد.