رووداو دیجیتاڵ
پاتریک کەنەدی، کۆنگرێسمانی پێشووی ئەمریکا و نەوەی جۆن کەنەدی، سەرۆکی پێشووتری ئەو وڵاتە، بە رووداوی گوت، رژێمی ئێران بەهۆی هێرشەکانەوە "لاواز بووە" و ئێستا "دەرفەتێکی گەورە" لەبەردەم گەلی ئێران و بەتایبەتی کورددا هەیە بۆ وەرگرتنەوەی داهاتوویان.
رۆژی شەممە 16-05-2026، کەنەدی لەکاتی قسەکردن بۆ دیار کوردە، بەرپرسی نووسینگەی رووداو لە واشنتن جەختی لەسەر پێویستیی "چارەسەرێکی سیاسی" کردەوە و رایگەیاند، ئەوان خوازیاری دیموکراسین، نەک گەڕانەوەی پاشایەتی یان دیکتاتۆرییەتێکی نوێ.
کەنەدی وێنای دۆخی ناوخۆی ئێرانی کرد و گوتی: "ئێمە دەمانەوێت گەلی ئێران لە کۆمەڵگەیەکی ئازاددا بژی کە تێیدا ترسی ئەوەیان نەبێت سوپای پاسداران بێت و ئەندامانی خێزانەکانیان ببات و لەسەر شەقام بیانکوژێت، یان لەو زیندان و بەندیخانانەدا ئەشکەنجەیان بدات وەک چۆن رژێمی ئێستا دەیکات. مەلاکان لە هەر سەرکردەیەکی دیکەی هەر وڵاتێک زیاتر خەڵکی خۆیان لەسێدارە دەدەن."
کەنەدی ئاماژەی بەوەشکرد، دۆخی ژیانی خەڵک "مەترسیدارە" و هۆکارەکەشی "گەندەڵیی مەلاکان"ـە، بۆیە "بەڕاستی پشت بەوە دەبەستین کە خەڵکی ئێران راپەڕن."
لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە سیاسەتی ئەمریکا و ئەگەری چارەسەری سەربازی، کەنەدی رایگەیاند، چارەسەرەکە سەربازی نییە، بەڵکو پشتیوانیکردنی گەلی ئێرانە بۆ ئەوەی خۆیان وڵاتەکەیان رزگار بکەن.
ئەو گوتیشی "ئاشکرایە، رژێمی ئێستا دەسەڵاتی بەسەر وڵاتەکەیدا گرتووە چونکە هەموو چەک و فیشەکەکانیان لایە. بەڵام مەلاکان بەهۆی هێرشەکان بۆ سەر ژێرخانیان لاواز بوون. ئێستا، پێویستە پشتیوانیی ئەو خەڵکە بکەین لەنێو ئێراندا کە توانای ئەوەیان هەبێت وڵاتەکەیان وەربگرنەوە. ئەمە ناتوانرێت لە دەرەوە بکرێت و پێویستیش ناکات لە دەرەوە بکرێت. ئەوە بەڕاستی شەڕێکە کە گەلی ئێران پێشوەختە گوتوویانە ئامادەن بیکەن."
سەبارەت بە مافی پێکهاتەکانی ئێران وەک کورد و بەلوچ، کەنەدی مۆدێلێکی دیموکراتی و فرەیی خستەڕوو کە تێیدا هەموو کۆمەڵگەکان مافی خۆیان دەپارێزرێت. "ئەگەر بنەماکە خۆبەڕێوەبەری بێت، ئەگەر بنەماکە فرەیی بێت و جیاکردنەوەی ئایین و دەوڵەت بێت، مافە تاکەکەسییەکان و دادوەرییەکی سەربەخۆ، گرنگ نابێت سەر بە کام کۆمەڵگەی بیت لەنێو ئێراندا. هەموویان لەژێر کۆمەڵگەیەکی سڤیلدا دەژین کە نوێنەرایەتیی گەل دەکات، نەک دیکتاتۆرییەتێک. هەموویان یەکگرتوو دەبن، چونکە دەتوانن کۆمەڵگەکانی خۆیان بهێڵنەوە."
لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە رۆڵی کورد، کەنەدی ستایشی خەباتی کوردی کرد و گوتی: "کۆمەڵگەی کورد ئازا بوون. ئەوان بەرگەی هێرشی سەرسوڕهێنەریان گرتووە و یەکگرتوو و زۆر بەهێز ماونەتەوە. بەڕاستی بە رێزێکی زۆرەوە لە سەرانسەری جیهاندا سەیر دەکرێن بۆ توانایان لە رێکخستنی خۆیان."
کەنەدی داوای لە هەموو لایەنەکان، بە کوردیشەوە، کرد ئامادەبن بۆ "وەرگرتنی بەرپرسیارێتیی سەرکردایەتی"، چونکە "خراپترین شت کە دەکرێ رووبدات دوای رووخانی ئەم مەلایانە، ئەوەیە کە سوودی تەواو وەرنەگرین بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییە."
گوتیشی: "ئەوە خواستێکی یەکگرتووی هەموو گەلی ئێران، گەلی کورد و ئەوانی دیکەیە. هەر بۆیەش پێویستە هەموو کەس کۆببێتەوە. ئەمە دەرفەتێکی زۆر گەورەیە بۆ گەلی کورد بۆ وەرگرتنەوەی داهاتوویان لەم دیکتاتۆرە دڕندانە و ئەم مەلا دڕندانە."
دەقی هەڤپەیڤینەکەی رووداو لەگەڵ پاتریک کەنەدی، کۆنگرێسمانی پێشووی ئەمریکا
پاتریک کەنەدی: ئێمە دەمانەوێت گەلی ئێران لە کۆمەڵگەیەکی ئازاددا بژی کە تێیدا ترسی ئەوەیان نەبێت سوپای پاسداران بێت و ئەندامانی خێزانەکانیان ببات و لەسەر شەقام بیانکوژێت، یان لەم زیندان و بەندیخانانەدا ئەشکەنجەیان بدات وەک چۆن رژێمی ئێستا دەیکات. مەلاکان لە هەر سەرکردەیەکی دیکەی جیهانی هەر وڵاتێک زیاتر خەڵکی خۆیان لەسێدارە دەدەن. بۆیە کارەساتێکی مرۆیی و کابوسێک بۆ خەڵکی ئێران هەیە. بێگومان، بارودۆخی ژیانیان ترسناکە، هەمووشی بەهۆی گەندەڵیی مەلاکانەوەیە. بۆیە بەڕاستی پشت بەوە دەبەستین کە خەڵکی ئێران راپەڕن. ئەوەی کردوومانە ئەوەیە کە ئازایەتییەکی گەورەمان بینیوە و موجاهیدینی خەلق (MEK) و بە درێژایی ساڵان، ئەوان رێکخراون. ئێستا ئەنجوومەنی نیشتمانیی بەرگریی ئێران هەیە، مەریەم رەجەڤی، پێویستمان بە چارەسەرێکی سیاسییە، نەک چارەسەری سەربازی، نەک دیکتاتۆرییەتێکی نوێ، نەک پاشایەتییەکی نوێ. ئێمە دیموکراسیمان دەوێت. ئێمە گەڕانەوەی پەهلەویمان ناوێت. ئێمە شتێکمان ناوێت کە...
رووداو: تۆ پێمدەڵێیت کە چارەسەری سەربازی چارەسەرێکی باش نییە. چۆن سەیری سیاسەتی ئێستای ئەمریکا دەکەیت بەرامبەر ئێران؟
پاتریک کەنەدی: ئاشکرایە، رژێمی ئێستا دەسەڵاتی بەسەر وڵاتەکەیدا گرتووە چونکە هەموو چەک و فیشەکەکانیان لایە. بەڵام رژێمی سەربازیی ئێستا... مەلاکان.. بەهۆی هێرشەکان بۆ سەر ژێرخانیان لاواز بوون. ئێستا، پێویستە پشتیوانیی ئەو خەڵکە بکەین لەنێو ئێراندا کە توانای ئەوەیان هەبێت وڵاتەکەیان وەربگرنەوە. ئەمە ناتوانرێت لە دەرەوە بکرێت و پێویستیش ناکات لە دەرەوە بکرێت. ئەوە بەڕاستی شەڕێکە کە گەلی ئێران پێشوەختە گوتوویانە ئامادەن بیکەن. تۆ پێشوەختە قوربانیدانەکە دەبینیت. بەڵام پێویستە لە داهاتوودا پشتیوانیی ئەو خەڵکە بکەین، بۆ ئەوەی بەبێ هیچ ئامرازێک بۆ بەرگریکردن لە خۆیان یان بەرەنگاربوونەوە جێنەهێڵدرێن.
رووداو: چۆن سەیری کۆمەڵگە کەمینەکانی ئێران دەکەیت؟ کورد، بەلوچ، پێکهاتەی جیاوازمان لەنێو کۆمەڵگەی ئێراندا هەیە. چۆن دەبێت ئەم کۆمەڵگەیانە بەهێز بکرێن و ببنە بەشێک لە داهاتووی حکومەتی ئێران؟
پاتریک کەنەدی: ئەگەر بنەماکە خۆبەڕێوەبەری بێت، ئەگەر بنەماکە فرەیی بێت و جیاکردنەوەی کەنیسە و دەوڵەت بێت، مافە تاکەکەسییەکان و دادوەرییەکی سەربەخۆ، گرنگ نابێت سەر بە کام کۆمەڵگەی لەنێو ئێراندا. هەموویان لەژێر کۆمەڵگەیەکی سڤیلدا دەژین کە نوێنەرایەتیی گەل دەکات، نەک دیکتاتۆرییەتێک. لە هەر دۆخێکدا کە گەل لە رێگەی پرۆسەی دیموکراتییەوە رای هەبێت، ئەو کاتە دەڵێم هەموو کۆمەڵگەیەک لە ئێراندا، بەبێ گوێدانە نەتەوەکان، هەموویان یەکگرتوو دەبن، چونکە دەتوانن کۆمەڵگەکانی خۆیان بهێڵنەوە. ئێمە ئەوە لە وڵاتی خۆماندا دەبینین، بنەمایەکی دیموکراسی لە باوەش دەگرن کە هەموو کۆمەڵگەکان دەپارێزێت. ئەمە سەبارەت بە پێدانی دەسەڵات بە یەک کۆمەڵگە نییە. سەبارەت بە پێدانی دەسەڵاتە بە سیستمەکە، لە رێگەی گەلەکەیەوە. ئەو گەلەی کە نوێنەرایەتیی هەموو جۆرە جیاوازەکانی کۆمەڵگە دەکات لەنێو وڵاتەکەدا.
رووداو: رژێمی ئێران هێشتا هێرش دەکاتە سەر گرووپە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان لە کوردستانی عێراق. تۆ چۆن سەیری ئەمە دەکەیت و چۆن دەبێت گرووپە کوردییەکان خۆیان رێکبخەنەوە و قسەیان لە داهاتووی ئێراندا هەبێت؟
پاتریک کەنەدی: کۆمەڵگەی کورد ئازا بوون. ئەوان بەرگەی هێرشی سەرسوڕهێنەریان گرتووە و یەکگرتوو و زۆر بەهێز ماونەتەوە، دەتوانم بڵێم. بەڕاستی بە رێزێکی زۆرەوە لە سەرانسەری جیهاندا سەیر دەکرێن بۆ توانایان لە رێکخستنی خۆیان. بۆیە، ئەوەی دەیڵێم، وەک بە هەموو کەسێکی دەڵێم کە بۆ ئێرانێکی ئازاد و دیموکرات شەڕ دەکات، پێویستمان بە هەموو کەسێکە کە ئێستا زیاتر لە هەموو کاتێک ئامادە بێت بۆ وەرگرتنی بەرپرسیارێتیی سەرکردایەتی، چونکە خراپترین شت کە دەکرێ رووبدات دوای رووخانی ئەم مەلایانە، ئەوەیە کە ئێمە سوودی تەواو وەرنەگرین بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییە بەوەی کە پێشوەختە دەزانین رێکخراوی باش هەن کە رێز لە سەروەریی یاسا دەگرن، بەڕاستی خوازیاری کۆمەڵگەیەکی سڤیلن کە بە دیموکراسی و ئازادیی تاکەکەسی دیاری کرابێت. ئەوە خواستێکی یەکگرتووی هەموو گەلی ئێران، گەلی کورد و ئەوانی دیکەیە. هەر بۆیەش پێویستە هەموو کەس کۆببێتەوە. ئەمە دەرفەتێکی زۆر گەورەیە بۆ گەلی کورد، وەک چۆن بۆ تەواوی عێراقیش، بۆ وەرگرتنەوەی داهاتوویان لەم دیکتاتۆرە دڕندانە و ئەم مەلا دڕندانە.
کۆمێنتەکان
وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و ههموو خزمەتگوزارییەکان بهكاربێنه
کۆمێنتێک دابنێ