رووداو دیجیتاڵ
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا راپۆرتی ساڵانەی خۆی لەبارەی بازرگانیکردن بە مرۆڤەوە بۆ ئەم ساڵ بڵاوکردەوە و تێیدا هەڵسەنگاندنی بۆ هەوڵەکانی وڵاتان لە سەرانسەری جیهان کردووە بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم تاوانە.
بڵاوکردنەوەی ئەم راپۆرتە هاوکاتە لەگەڵ تێپەڕبوونی چارەکە سەدەیەک بەسەر دەرچوونی یاسای گرنگی پاراستنی قوربانیانی بازرگانیکردن لە ئەمریکا و پرۆتۆکۆلی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیکردن بە مرۆڤ، کە بە "پرۆتۆکۆلی پالێرمۆ" ناسراوە و ستانداردی جیهانییان بۆ رووبەڕووبوونەوەی کۆیلایەتیی مۆدێرن وەکو کارپێکردنی زۆرەملێ و بازرگانیی سێکسی داناوە.
چاپی ساڵی 2025ـی راپۆرتەکە تیشک دەخاتە سەر ژمارەی پێوانەیی ئەو قوربانیانەی کە لە ساڵی رابردوودا ناسێنراون و ئەو بازرگانانەی کە سزادراون.
بەگوێرەی داتاکان، لە ساڵی 2024ـدا، حکومەتەکان زۆرترین کۆی گشتیی قوربانیانی ناسێنراویان راگەیاند، لە کاتێکدا هەمان ساڵ بەرزترین رێژەی سزادانی بۆ بازرگانیکردن بە مەبەستی کارپێکردنی زۆرەملێ تۆمارکرد. ئەمەش ئاماژەیە بۆ زیادبوونی توانای دەزگا پەیوەندیدارەکان لە دەستنیشانکردنی قوربانییەکان و لێپرسینەوە لە تاوانباران.
بەگوێرەی راپۆرتەکە، هەوڵە نێودەوڵەتییەکان لەم بوارەدا فراوان بوون؛ ئێستا 183 دەوڵەت ئەندامن لە پرۆتۆکۆلی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیکردن بە مرۆڤ. هەروەها، 138 وڵات یاسای گشتگیریان بۆ دژایەتیکردنی بازرگانیکردن بە مرۆڤ هەیە، و 155 وڵات دەستەی هەماهەنگیی نیشتمانییان بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئەم دیاردەیە دامەزراندووە. لە هەنگاوێکی گرنگدا، شەش وڵات و رێکخراوی فرەلایەن ئەنجوومەنی راوێژکاریی رزگاربووانیان دامەزراندووە، کە رەنگدانەوەی دانپێدانانێکی رۆژ لەدوای رۆژ زیاترە بە رۆڵی سەرکردایەتیی رزگاربووان لە داڕشتنی سیاسەتەکاندا.
راپۆرتەکە هۆشداری دەدات، کە بازرگانیکردن بە مرۆڤ بەردەوامە لە گەشەکردن لە سێبەرەکاندا و شێوازی نوێ بەخۆیەوە دەبینێت، وەکو قۆڵبڕینی ئۆنلاین و بەکارهێنانی قوربانییەکان لە کاری نایاساییدا.
عێراق؛ سزای تاوانباران لە عێراق زیادیکردووە و دەستنیشانکردنی قوربانیان کەمیکردووە
بەگوێرەی راپۆرتەکە، عێراق لە ئاستی دووەمی لیستی ئەو وڵاتانەدا ماوەتەوە، کە هەوڵی بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیکردن بە مرۆڤ دەدەن. ئەمەش مانای وایە حکومەتی عێراق بە تەواوی پابەندی کەمترین ستانداردەکان نییە، بەڵام هەوڵی بەرچاو دەدات.
وەکو لە راپۆرتەکەدا ئاماژەی پێکراوە، حکومەتی عێراق هەوڵەکانی بۆ لێکۆڵینەوە و دادگاییکردنی تاوانەکانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ زیادکردووە، بەتایبەتی سواڵکردنی زۆرەملێ و حوکمدانی بازرگانان. هەروەها راهێنانی بە بەرپرسان کردووە بۆ دەستنیشانکردن و یارمەتیدانی قوربانیان.
لەگەڵ ئەوەشدا، راپۆرتەکە ئەوەی خستووەتەڕوو کە حکومەت لە چەندین بواری سەرەکیدا کەمترین ستانداردەکانی جێبەجێ نەکردووە. ژمارەی ئەو گومانلێکراوانەی بازرگانیکردن بە مرۆڤ کە دادگایی کراون و ژمارەی قوربانییە دەستنیشانکراوەکان، بەراورد بە ساڵی رابردوو کەمیکردووە.
یەکێک لە کێشە سەرەکییەکان ئەوەیە کە دادوەرانی لێکۆڵینەوە هێشتا تاکە دەسەڵاتن بۆ دەستنیشانکردنی فەرمیی قوربانیان، ئەمەش هەوڵەکانی پاراستنی سنووردار کردووە. هەروەها، حکومەت پەناگەی تایبەتی بۆ منداڵانی قوربانی نییە و دەستڕاگەیشتن بە پەناگەکان بۆ هەندێک گرووپی لاواز سنووردارە.
لە ماوەی راپۆرتەکەدا، لێکۆڵینەوە لەگەڵ 3182 گومانلێکراوی بازرگانیکردن بە مرۆڤ کراوە، کە 2695یان پەیوەندییان بە کاری زۆرەملێوە هەبووە. حکومەت 388 بازرگانی سزاداوە، لەکاتێکدا ساڵی 2024 ژمارەکە 295 کەس بوون. لە هەرێمی کوردستانیش، لێکۆڵینەوە لە 13 کەیسی گومانلێکراو کراوە و چوار بازرگان حوکم دراون.
راپۆرتەکە ئاماژە بەوەش دەکات، گەندەڵی و تێوەگلانی بەرپرسانی حکومەت لە تاوانەکانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ هێشتا نیگەرانییەکی گەورەیە.
حکومەت هەوڵەکانی بۆ پاراستنی قوربانیان بەردەوام بووە. لە ساڵی 2024، وەزارەتی ناوخۆی عێراق 223 قوربانیی دەستنیشانکردووە، کە کەمترە لە 335 قوربانیی ساڵی 2023. لە هەرێمی کوردستانیش، 73 قوربانی دەستنیشانکراون، بەڵام هیچ منداڵێکی قوربانیی بازرگانیکردنی سێکسی دەستنیشان نەکراوە.
حکومەتی عێراق چەند پەناگەیەکی بۆ قوربانیان هەیە، بەڵام دەستڕاگەیشتن پێیان سنووردارە و پێویستی بە بڕیاری دادگایە. لە هەرێمی کوردستان، تەنیا یەک پەناگەی تایبەت بە قوربانیانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ هەیە، کە لەلایەن رێکخراوێکی ناحکومییەوە بەڕێوەدەبرێت.
حکومەت هەوڵەکانی بۆ رێگرتن لە بازرگانیکردن بە مرۆڤ زیادکردووە. پلانی کاری نیشتمانی 2023-2026ی تەواوکردووە و چەندین هەڵمەتی هۆشیارکردنەوەی کردووە. هەروەها هێڵێکی گەرمی 24 کاژێریی بۆ وەرگرتنی زانیاری لەسەر بازرگانیکردن بە مرۆڤ داناوە، بەڵام تەنیا بە زمانی عەرەبی بەردەستە.
بازرگانیکردن بە مرۆڤ کاریگەریی لەسەر هەموو کۆمەڵگەکانی عێراق هەیە. بازرگانان قوربانیی ناوخۆیی و بیانی لە عێراق و دەرەوەی وڵات بەکاردەهێنن. ئاوارەکان، پەنابەران، ژنان، منداڵان و کرێکارانی بیانی لە گرووپە هەرە لاوازەکانن. کچان و ژنانی ئێزدی کە پێشتر لەلایەن داعشەوە رفێندرابوون، هێشتا لە مەترسیدان. هەروەها منداڵان لەلایەن گرووپە چەکدارەکانەوە بۆ کاری زۆرەملێ بەکاردەهێنرێن.
ئێران: چەوساندنەوەی پاڵپشتیکراوی دەوڵەت
لە راپۆرتی ساڵانەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکادا سەبارەت بە بازرگانیکردن بە مرۆڤ، ئێران رووبەڕووی رەخنەی تووند بووەتەوە و بە فەرمی لە ئاستی سێیەم (Tier 3) پۆلێن کراوە، کە نزمترین ئاستە.
راپۆرتەکە، تارانی تۆمەتبار کردووە بە شکستهێنانێکی گەورە لە جێبەجێکردنی کەمترین ستانداردە نێودەوڵەتییەکان بۆ رووبەڕووبوونەوەی بازرگانیکردن بە مرۆڤ و ئاماژەی بە بەڵگەی باوەڕپێکراو کردووە لەسەر هاوبەشیی راستەوخۆی دامەزراوەکانی حکومەت لە کاری زۆرەملێ، بەکارهێنانی سێکسی و بەسەربازکردنی منداڵاندا.
گرووپەکانی مافی مرۆڤ، جەختیان لەوە کردەوە کە کۆماری ئیسلامی "هیچ هەنگاوێکی بەرچاوی بۆ پاراستنی قوربانییان نەناوە" و لەبری ئەوە، بە شێوەیەکی سیستماتیک بەردەوامە لە قۆستنەوەی خەڵکی هەژار و لاواز بۆ مەبەستی سیاسی و ئابووری.
راپۆرتەکە، بە تایبەتی تیشکی خستووەتە سەر رۆڵی سوپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامی (IRGC)، کە بەپێی زانیارییەکان، ژنان و منداڵانی ئێرانی و پەنابەری ناچار بە کاری زۆرەملێ لە پرۆژە ئابوورییەکانی خۆیدا کردووە و لە هەمان کاتدا دەستی لە بەکارهێنانی سووکایەتیی سێکسیدا هەبووە.
نەهامەتییە قووڵە ئابوورییەکان، کە بەهۆی گەمارۆ نێودەوڵەتییەکان و بەڕێوەبردنی خراپەوە دروست بوون، لەگەڵ سەرکوتی سیاسیی بەردەوامدا، دۆخەکەیان زۆر خراپتر کردووە. لەگەڵ بەرزبوونەوەی رێژەی بێکاری و هەڵاوسان، زۆر لە هاووڵاتییانی ئێرانی، بەتایبەتی گەنجان، دەکەونە داوی تۆڕەکانی بازرگانیکردنەوە کە بەڵێنی کاری باش و ژیانێکی باشتریان لە دەرەوەی وڵات پێدەدەن.
هاوکات، پەنابەرە ئەفغانییەکانی نێو ئێرانیش بە شێوەیەکی تایبەت لە مەترسیدان و راپۆرتەکان باس لەوە دەکەن، کە سوپای پاسداران بە زۆرەملێ و بەرامبەر بە پێدانی مافی مانەوە یان بڕێک پارە، ئەوانی کردووەتە چەکداری گرووپە میلیشیاکانی سەر بە ئێران لە سووریا و ناوچەکانی دیکە.
بازرگانیکردنی سێکسی، بە شێوەیەکی بەربڵاو لە ئێراندا بەردەوامە، بەڵام زۆرجار لە پشت دەرگا داخراوەکانی ماڵە تایبەتەکان یان لە رێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و ئینتەرنێتەوە دەشاردرێتەوە، ئەمەش دەستگیرکردنی تاوانبارانی قورستر کردووە. قوربانییەکی رزگاربوو کە قسەکانی لە راپۆرتەکەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکادا هاتووە، گێڕاویەتییەوە کە، "قوربانییەکان نەک تەنیا رووبەڕووی دەستدرێژی دەبنەوە، بەڵکو بەهۆی ئەو قەرزە وەهمییانەوە گیریان خواردووە کە بازرگانەکان دەیخەنە سەریان و هەرگیز رەزامەندییان لەسەر نەداوە، یان هەڕەشەی زیانگەیاندن بە ئەندامانی خێزانەکانیان لێدەکرێت ئەگەر هەوڵی راکردن بدەن."
سەرەڕای ئەوەی ئێران لە سەرەتای ئەمساڵدا بەشداریی لە کۆنفرانسێکی هەرێمیی دژە بازرگانیکردن بە مرۆڤ کرد و بەڵێنی هاوئاهەنگیی دا، بەڵام تاوەکو ئێستا هیچ چاکسازییەکی ماناداری لە یاسا و رێکارەکانیدا جێبەجێ نەکردووە.
قەیرانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ لە ئێراندا کاریگەرییەکانی سنوورەکانی وڵاتەکەی تێپەڕاندووە و ئۆپەراسیۆنەکانی قۆڵبڕینی ئۆنلاین کە پەیوەستن بە کاری زۆرەملێ لە سەنتەرەکانی خزمەتگوزاریی ساختەدا، قوربانییان لە وڵاتانی دیکەی ئاسیا و ئەورووپاشەوە هەڵدەخەڵەتێنن و دەیانکەنە ئامانج، ئەمەش مەترسییەکانی ئەم دیاردەیەی بۆ ئاستێکی جیهانی فراوانتر کردووە.
گرووپە لاوازەکان، بەتایبەتی ملیۆنان کۆچبەری ئەفغانستانی کە بەبێ بەڵگەنامەی فەرمی لە وڵاتەکەدا دەژین، گرووپە نەتەوەیی و ئایینییەکان وەکو کورد و بەلووچەکان، بە شێوەیەکی تایبەت لە مەترسیدان. ئەم کەسانە زۆرجار رووبەڕووی قۆستنەوە لە شوێنی کار، یاریپێکردن بە قەرز و هەڕەشەی دیپۆرتکردنەوە یان سزادان دەبنەوە ئەگەر سکاڵا بکەن.
سوریا: جەنگ و چەوساندنەوە
رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان هۆشداری دەدەن کە تاوانەکانی بازرگانیکردن بە مرۆڤەوە لە سووریا زۆرجار لەناو شێوازە بەربڵاوەکانی پێشێلکاریی مافەکانی مرۆڤی پەیوەست بە ململانێ ون دەبن و بەشێوەیەکی سەربەخۆ مامەڵەیان لەگەڵدا ناکرێت، ئەمەش هەوڵەکانی بەدۆکیومێنتکردن و لێپرسینەوە ئاڵۆزتر دەکات.
بەگوێرەی راپۆرتەکەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، قەیرانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ لە سووریا هیچ نیشانەیەکی کەمبوونەوەی تێدا نییە و وەکو یەکێک لە قەیرانە مرۆییە هەرە ئاڵۆزەکان ماوەتەوە. لە راپۆرتەکەدا، کە بە وردی دۆخی وڵاتانی جیهان هەڵدەسەنگێنێت، هەریەک لە رژێمی پێشووی ئەسەد و گرووپە چەکدارەکان بە شێوەیەکی بەربڵاو بە قۆستنەوەی خەڵکی سڤیل لە کاری زۆرەملێ، بەسەربازکردنی منداڵان و کۆیلایەتیی سێکسیدا تۆمەتبار کراون.
راپۆرتەکە بەڕوونی دەڵێت، "رژێمی ئەسەد بەتەواوی پابەندی کەمترین ستانداردەکانی نەهێشتنی بازرگانیکردن بە مرۆڤ نەبووە و هەوڵی بەرچاویشی بۆ ئەوە نەداوە." ئەمەش سووریای خستووەتە نزمترین پۆلێنەوە، کە بریتییە لە پۆلێنی "Tier 3".
گرووپەکانی مافی مرۆڤ، جەخت لەوە دەکەنەوە کە رووخانی حکومەتی ئەسەد لە کانوونی یەکەمی 2024 کۆتایی بە پێشێلکارییەکان نەهێناوە، بەڵکو رەوشەکەی ئاڵۆزتر کردووە. گرووپە چەکدارەکانی وەکو دەستەی تەحریر شام لە ئیدلب و گروپەکانی نێو سوپای نیشتمانیی سووریا لە باکووری حەلەب، بەردەوامن لە تێوەگلان لەم تاوانانەدا.
منداڵان، وەکو لاوازترین توێژی کۆمەڵگە، هێشتا بە تایبەتی لەبەردەم مەترسیدان. کارمەندێکی بواری مرۆیی لە حەلەب، کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکرێت، گوتی، "بەردەوام دەبینین کوڕان وەکو چەکدار لە بەرەکانی شەڕ بەکاردەهێندرێن و کچانیش لە تەمەنێکی زۆر بچووکدا ناچار بە کۆیلایەتیی سێکسی دەکرێن."
بەگوێرەی یونیسێف، منداڵان لە کەمپەکانی ئاوارەکاندا بەهۆی رەوشی خراپی ئابووری و نەبوونی دەرفەتی خوێندنەوە، رووبەڕووی مەترسیی زیاتری کاری زۆرەملێ و بازرگانیکردن پێیانەوە دەبنەوە.
بازرگانیکردن بە سێکس، بەتایبەتی لە ناوچەکانی ململانێ و کۆمەڵگەی پەنابەراندا بە شێوەیەکی فراوان بە بەڵگە سەلمێندراوە. رزگاربووان چیرۆکی ترسناک باس دەکەن و دەڵێن کە بەهۆی قەرزەوە گیریان خواردووە یان هەڕەشەی زیانگەیاندن بە خێزانەکانیان لێکراوە بۆ ملکەچکردنیان.
چاودێرانی نێودەوڵەتی، هۆشداری دەدەن کە قەیرانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ لە سووریا کاریگەریی راستەوخۆی لەسەر وڵاتانی ناوچەکە هەیە و لە سەرانسەری ناوچەکەدا دەنگ دەداتەوە. ئەو پەنابەرانەی لە جەنگ و توندوتیژی هەڵدێن، زۆرجار لە وڵاتانی دراوسێ وەکو لوبنان، تورکیا و ئوردن، دەکەونە داوی بازرگانانەوە.
سەرەڕای دانپێدانانی واشنتن بە دەسەڵاتە کاتییەکانی سووریا لە مانگی ئایاری 2025، راپۆرتەکەی بازرگانیکردن بە مرۆڤ تەنیا هەڵسەنگاندنی بۆ تۆماری رژێمی پێشووی ئەسەد کردووە، چونکە زانیارییەکانی لە ساڵی پێشوودا کۆکراونەتەوە، و جەخت لەسەر قەبارەی فراوانی پێشێلکارییەکان دەکاتەوە پێش رووخانی رژێمەکە.
تورکیا لە پۆلینی 'ئاستی دووەم'ـی بازرگانیکردن بە مرۆڤدا دەمێنێتەوە
بەگوێرەی راپۆرتەکە، تورکیا لە پۆلینی ئاستی دووەمدا (Tier 2) ماوەتەوە. لە راپۆرتەکەدا، واشنتن دان بە "هەوڵە بەرچاوەکانی" حکومەتی ئەنقەرەدا دەنێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم تاوانە، بەڵام جەخت لەوە دەکاتەوە کە وڵاتەکە هێشتا بە تەواوی نەگەیشتووەتە کەمترین ستانداردە نێودەوڵەتییەکان بۆ بنبڕکردنی بازرگانیکردن بە مرۆڤ.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە راپۆرتەکەیدا رایگەیاندووە، "حکومەتی تورکیا بە بەراورد بە ماوەی پێشوو، بە گشتی هەوڵەکانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی بازرگانیکردن بە مرۆڤ زیاتر کردووە." راپۆرتەکە بە دیاریکراوی ئاماژەی بە زیادبوونی ژمارەی دادگاییکردن و سزادانی تۆمەتبارانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ و هەروەها فراوانکردنی خزمەتگوزارییەکانی داڵدەدان و پاڵپشتی بۆ قوربانییان کردووە، کە ئەمەش وەکو نیشانەیەکی ئەرێنی لە هەوڵەکانی حکومەتدا سەیر کراوە.
بەرپرسانی ئەنقەرە پێداگری لەسەر ئەوە دەکەن پابەندن بە رووبەڕووبوونەوەی ئەم تاوانە قێزەونە. حوسێن کۆک، سەرۆکی بەڕێوەبەرایەتیی کۆچ لە تورکیا رایگەیاندووە، "بازرگانیکردن بە مرۆڤ، کە بە کۆیلایەتیی مۆدێرنی سەردەمی ئێمە وەسف دەکرێت، پێشێلکارییەکی گەورەی مافەکانی مرۆڤە و لە تاوانەکانیدا جیاوازی لە نێوان رەگەز، نەتەوە و ئاییندا ناکات."
بەڵام، رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ هێشتا بە گومانەوە لە هەوڵەکانی حکومەت دەڕوانن. رێکخراوی چاودێریی مافەکانی مرۆڤ (Human Rights Watch)، لە چەندین راپۆرتی پێشووتریدا ئاماژەی بەوە کردووە سەرکوتکردنی سیاسی و بوونی گەندەڵی لەناو دەسەڵاتی دادوەریدا، پڕۆسەی پاراستنی بەرفراوانی مافەکانی مرۆڤ و سەروەریی یاسای لە وڵاتەکەدا لاواز کردووە.
بەپێی داتاکان، قوربانییان لە تورکیا زۆرجار ژنان و منداڵانن کە لە بواری بازرگانیکردنی سێکسی یان کاری زۆرەملێ لە کەرتی کشتوکاڵ و کارگەکاندا بەکارهێندراون. پەنابەران و کۆچبەران، بەتایبەتی ئەو ملیۆنان هاووڵاتییە سووری و ئەفغانییەی کە لە تورکیا نیشتەجێن، بەهۆی دۆخی ناسەقامگیری یاسایی و ئابوورییانەوە، رووبەڕووی مەترسیی زیاتری قۆستنەوە دەبنەوە.
لە وەڵامی ئەم نیگەرانییانەدا، حکومەتی تورکیا رایگەیاندووە رێکارەکانی ناسینەوەی قوربانییانی لە خاڵە سنوورییەکان و ناوخۆی وڵاتدا نوێ کردووەتەوە و بودجەی بۆ ئەو رێکخراوە نێودەوڵەتی و ناوخۆییانە زیاد کردووە کە لە بواری پاراستن و پاڵپشتیکردنی قوربانییاندا کار دەکەن.
لەگەڵ ئەوەشدا، رێکخراوە ناحکومییەکان جەخت لەوە دەکەنەوە، کە هێشتا ژمارەیەکی زۆر لە رزگاربووان بە فەرمی وەکو قوربانی ناناسرێنەوە و ناتوانن سوودمەند بن لە خزمەتگوزارییەکان.
نوێنەرێکی رێکخراوێکی ناحکومی گوتی، "بەداخەوە، تەنیا بەشێکی زۆر کەم لە قوربانییەکان دەستیان بە خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکانی پاڵپشتیی یاسایی و دەروونی دەگات."
سەرەڕای ئەم کەموکورتییانە، هەوڵەکانی تورکیا بە بەراورد بە ساڵانی رابردوو پێشکەوتنێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە. بەرپرسانی حکومەت ئاماژە بە جێبەجێکردنی پرۆگرامەکانی راهێنانی تایبەت بۆ هێزەکانی جێبەجێکردنی یاسا و دادوەران دەکەن، لەگەڵ فراوانکردنی پاڵپشتیی دەروونی-کۆمەڵایەتی بۆ رزگاربووان.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا دەڵێت، تورکیا لەژێر چاودێریی وردی نێودەوڵەتیدا دەمێنێتەوە؛ لە کاتێکدا ستایشی هەنگاوە ئەرێنییەکانی دەکرێت، بەڵام لە هەمان کاتدا گوشاری زیاتری دەخرێتەسەر بۆ ئەوەی دڵنیایی بدات لە پاراستنی کاریگەری قوربانییان و لێپرسینەوەی جددی لە تۆڕەکانی بازرگانیکردن بە مرۆڤ.
کۆمێنتەکان
وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و ههموو خزمەتگوزارییەکان بهكاربێنه
کۆمێنتێک دابنێ