بەرپرسێکی کۆنسووڵخانەی ئەڵمانیا بۆ رووداو: قەیرانەکان ئاستەنگییەکانی نێوان هەولێر و بەغدایان زیاتر کردووە

لە وەڵامی بەدواداچوونێکی تۆڕی میدیایی رووداودا لەبارەی بانگەشەکانی تایبەت بە گلدانەوەی چەک لەلایەن کوردەوە، کە گوایە وەک نێوەندگیر کاری کردووە بۆ ئەوەی ئەو چەکە بگاتە دەستی خۆپیێشاندەرانی ئێران، ئەو بەرپرسە سەربازییە بە رووداوی گوت: "ئەو راپۆرتانە هەڵەن و هیچ شتی لەو جۆرەیشمان تێبینی نەکردووە".

 

گوتەی ئەو بەرپرسە ئەمریکییە بۆ رووداو هەمان ئەو رۆژە بوو کە تێیدا دۆناڵد ترەمپ جارێکی دیکە کوردی بە بردنی ئەو چەکانە تۆمەتبار کرد کە گوایە ئەمریکا ناردبوونی بۆ هەرێمی کوردستان بۆ ئەوەی بگاتە دەستی خۆپێشاندەرانی ئێران.

 

ترەمپ رۆژی دووشەممە، 11-5-2026 گوتی: "خەڵکی ئێران دەیانەوێ بڕژێنە سەر شەقامەکان. ئەوان هیچ چەکیان نییە. ئەوان هیچ چەکێکیان لەبەردەست نییە. پێمان وابوو کوردەکان چەکیان پێدەدەن، بەڵام کوردەکان بێ ئومێدیان کردین. کوردەکان تەنیا دەبەن، دەبەن، دەبەن... زۆر لە کوردەکان بێ ئومێدم".

 

بنچینەی ئەو بانگەشەیە دەگەڕێتەوە بۆ کاتی خۆپێشاندانە فراوانەکانی ئێران کە لە کۆتایی کانوونی یەکەمی ساڵی 2025 دەستیان پێکرد و بە خێرایی وڵاتیان گرتەوە. ئەو خۆپێشاندانانە گوشارێکی زۆریان بۆ  سەر کۆماری ئیسلامیی ئێران دروستکرد. ئەو رێکخراوانەی لە بواری چاودێریکردنی مافەکانی مرۆڤ کار دەکەن و چاودێریی خۆپێشاندانەکانیان دەکرد، دەڵێن هێزە ئەمنییەکانی ئێران بە بەکارهێنانی گوللـە و دەستگیرکردنی بەکۆمەڵ وەڵامی خۆپێشاندەرانیان دایەوە و لەو چوارچێوەیەشدا باس لە کوشتن و دەستگیرکردنی دەیان هەزار کەس لە کاتی سەرکوتکردنی خۆپیشاندانەکان دا دەکەن. بەرپرسانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانیش دەڵێن، بەشێک لە خۆپێشاندەران چەکدار بوون و لە 3500 کەس کە لەو خۆپێشاندانانەدا کوژران، 2500 کەسیان لە هێزە ئەمنییەکان بوون و لەلایەن خۆپێشاندەرە چەکدارەکانەوە کوژراون. 

 

لە کانوونی یەکەمی 2026ەوە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا چەندین جار پاڵپشتی خۆی بۆ خۆپێشاندەرانی ئێران لە رێگەی پۆستەکانییەوە لە (ترووس سۆشیاڵ) دەربڕیوە. ترەمپ هانی خۆپێشاندەرانی داوە و بەڵێنی پێداون کە "یارمەتی لە رێگەیە".

  

پرسیارەکان زیاتربوون، دوای ئەوەی ڤیدیۆی ساردخانەیەک لە 12-1-2026 لە باشووری رۆژهەڵاتی تاران بڵاوبووەوە کە تێیدا تەرمێکی زۆر لەنێو کیسەدا دانرابوون. بەپێی رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ ئەو کەسانە لە رۆژانی بڕینی ئینتەرنێت دا لەلایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە کوژرابوون. ئیدی پەیامنێران بەردەوام پرسیاریان لە ئیدارەی ئەمریکا دەکرد کە ئایا هیچ هاوکارییەکی راستەوخۆ بۆ خۆپێشاندەرانی ئێرانی دابین دەکرێ؟

 

ترەمپ رۆژی 5-4-2026 و لە هەڤپەیڤینێکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ ترەی ینگست، پەیامنێری کەناڵی (فۆکس نیووز)ی ئەمریکی گوتی، ئیدارەکەی "چەکی زۆر"ـی لە رێگەی نێوەندگیرانی کوردەوە بۆ خۆپیشاندەران لە ئێران نارد. ترەمپ گوتی  چەکەکان نەگەیشتنە دەستی کەسانی مەبەست، چونکە "کوردەکان چەکەکانیان بۆ خۆیان بردن".

 

هەمان رۆژ رووداو پەیوەندی بە کۆشکی سپییەوە کرد، بە ئامانجی دەستکەوتنی روونکردنەوە لەبارەی گوتەکانی سەرۆکی ئەمریکا و زانینی وەڵامی ئەو پرسیارەی کە کام گرووپی کوردی بە  "بردن"ی ئەو چەکانە تۆمەتبار دەکەن. ئەوکات کۆشکی سپی وەڵامی نەدایەوە.

 

ترەمپ لەم چەند هەفتەی دواییشدا تۆمەتەکانی دووبارە کردەوە، لەوانەش رۆژی دووشەممە 11-5-2026.

 

رۆژی 5-5-2026 رووداو لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەڤانی دا لە کۆشکی سپی پرسیاری لە مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کرد و لێی پرسی کە ئایا دەتوانێ روونی بکاتەوە کام لە گرووپە کوردییەکان ئەو چەکانەیان بردووە؟ رووداو هەروەها لە روبیۆی پرسی ئایا واشنتن مەبەستییەتی ئەو چەکانە وەربگرێتەوە یان هێشتا سوورە لەسەر گەیاندنیان بە هاووڵاتییانی سیڤیلی ئێران؟

 

روبیۆ بەشێوەیەکی راستەوخۆ وەڵامی پرسیارەکەی نەدایەوە، لەجیاتی ئەوە تیشکی خستە سەر مەینەتیی خۆپێشاندەرانی ئێران و گوتی: "ئەوەی سەرۆک دەریدەبڕێ... ئەوەیە کە بەم وێنانە خەمبارە. بیر لەوەبکەوە کە تۆ ئێرانی بیت، دڵخۆش نیت کە ئابوورییەکەتان سوودی بۆتان نییە، ئازادیتان نییە. هاوڕێتان هەن کە بە گوللـە لە سەریان دراوە، چونکە خۆپیشاندانیان کردووە".

 

دواتر روبیۆ لەلایەن پەیامنێرێکی دیکەوە پرسیاری لەبارەی بانگەشەی گواستنەوەی چەک لێکرا، بەڵام وەڵامی ئەو پرسیارەیشی نەدایەوە کە ئایا پرۆسەیەکی لەوجۆرە کراوە یان نا.

 

رۆژی دووشەممە 11-5-2026 رووداو پەیوەندی بە پێنتاگۆن، وەزارەتی دەرەوە و ئاژانسە سەربازییەکانی دیکەی ئەمریکاوە کرد بە مەبەستی دەستکەوتنی روونکردنەوە لەبارەی ئەو بانگەشانە، بەڵام تەنیا یەک بەرپرسی سەربازیی ئەمریکا وەڵامی دایەوە و بە تووندی رەتیکردەوە کە هیچ گواستنەوەیەکی چەک تێبینی کرابێت.

 

رووداو پرسیاری زیاتری بۆ کۆشکی سپی نارد و ئەو پرسیارەی ئاراستە کرد کە ئەگەر ئەو چەکانە نێردراون، کەی بووە؟ ئایا کام لە گرووپە کوردییەکان تۆمەتبار دەکەن بە بردنیان؟ ئایا ئیدارەی ترەمپ هەوڵیداوە ئەو چەکانە وەربگرێتەوە یان بۆ شوێنی دیکە بیانگوازێتەوە یان بەردەوامبێ لەسەر گواستنەوەیان بۆ دەستی هاووڵاتییانی سیڤیلی ئێران؟ وەڵامی کۆشکی سپی ئەوەبوو کە رووداو دەتوانێ بگەڕێتەوە بۆ قسە ئاشکراکانی دۆناڵد ترەمپ لەوبارەیەوە.

 

کاتێک رۆژی سێشەممە، 12-5-2026 لێدوانی بەرپرسە سەربازییەکەی ئەمریکا تایبەت بە بابەتەکە بە ترەمپ گوترا، سەرۆکی ئەمریکا گوتی، بەرپرسەکان "هەڵەن"، بەبێ ئەوەی بەڵگەی زیاتر یان وردەکاری زیاتر بخاتەڕوو.

 

مانگی نیسانیش بەرپرسێکی باڵای کورد بە رووداوی گوت، هیچ چەکێک لە رێگەی وەزارەتی پێشمەرگەوە نەگوێزراوەتەوە و هەر بەشدارییەکیشی لە هەر ئۆپەراسیۆنێکی لەوجۆرەدا رەتکردەوە. هەروەها بەرپرسانی حکومەتی هەرێمی کوردستان و بەرپرسانی پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە هەرێمی کوردستان، هەروەها حیزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، کۆمەڵەی شۆڕشگێڕیی کوردستانی ئێران و پارتی ئازادی کوردستان رەتیانکردەوە هیچ چەکێکیان لە  ئەمریکا وەرگرتبێت یان پێگەیشتبێت بۆ بەکارهێنان دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران یان بۆ ناردن بۆ خۆپێشاندەران لە ئێران.

 

سەرچاوەیەکی دیکەی ئاگادار لە بابەتەکە بە رووداوی راگەیاند، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بژاردەی ناردنی چەکی بۆ خۆپێشاندەرانی ئێران تاوتوێ کرد، بەڵام چەکەکان نە رادەستی گرووپە کوردییەکان کران و نە گەیێندرانە دەست هاووڵاتییانی سیڤیلی نێو ئێران. بە گوێرەی سەرچاوەکە، چەکەکان لە بنکەیەکی سەربازیی ئەمریکان لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست و نەگەییێندراونەتە دەستی هیچ لایەنێکی دەرەوەی هێزەکانی ئەمریکا.