"ئەنجوومەنی راگوزەری باشووری یەمەن" کە نزیکەی مانگێکە بە زەبری چەک، کۆنترۆڵی سەرجەم 8 پارێزگەکەی "باشووری یەمەن"ی لە هێزە چەکدارەکانی "باکووری یەمەن" کردووە، ئێستا بڕیاری داوە دەرگەی بەشێک لە بنکە و سەربازگەکانی بۆ هێزە دەرکراوەکان بکاتەوە.
ورگ و چەوری لاکەلەکان بۆ هەندێک جوانی و دەوڵەمەندییە؛ بۆ بەشێکیش سەرچاوەی داهات و بژێوی ژیانە. بۆ کەسانێکیش نارێکی جەستە و ناهاوسەنگی دەروونە؛ لە ئەمریکا حەبێک بە فەرمی پەسەندکراوە، کێش دادەبەزێنێت.
ئەو دۆخە نوێیەی بە رووخانی دەسەڵاتی ئەسەد لە سووریا هاتەپێش، ئێستا لە ژێر هەڕەشەی ئاڵنگارییە مرۆیی و ئەمنییەکانە.
ئەحلام، کچێکی 15 ساڵانی دانیشتووی غەززەیە، ناوەکەی بە خۆیەوەیەتی، خەونی بە لە پێکردنەوەی سکێتەکانی، هاتە دی. ئیمان و وەفا دوو کچی دیکەن و چاویان لەو رۆژەیە بگەڕێنەوە قوتابخانە.
لە حەوتەمین کۆنفرانسی ساڵانەی دەستپێشخەریی عێراق، سیاسەتڤان، شارەزایان و ئەندامانی کۆمەڵگەی سیڤیلی عێراقی و نێودەوڵەتی، لە شاری لەندەن کۆبوونەوە بۆ گەنگەشە و خستنەڕووی رێگە و ئاراستەی عێراق لە ساڵی داهاتوو.
بە دەف و گۆرانیی کلاسیکیی ناوچەی کەنداو 22یەمین پێشانگەی راو و ئەسپسواری لە ئەبوو زەبی، پایتەختی ئیمارات دەستی پێکرد.
شەڕی ئۆکراینا، شەڕە قسەی ترەمپ و پوتینی گەرمتر کردووە. مانگە هەنگوینەکەی کۆشکی سپی و کرێملن، بە شەڕە قسەی بەرپرسانی هەردوولا، خەریکە تاڵ دەبێت.
عید سەعید سیام، ئاوارەی غەززەیە و منداڵێکی بەدەستەوەیە کە دایک و باوکی لە بۆردووماندا گیانیان لەدەستداوە. ئەو دەڵێت، "عودەی منداڵێكە دەبووایە باوکی هەموو پێداویستی تەندروستی و خۆراکی بۆ دابین بکات، بەڵام بە داخەوە باوک و دایکی بە بۆردوومانی ئیسرائیل کوژران، ئەگەر لە ژیانیش بوونایە هەر نەیاندەتوانی هاوکاری بکەن؛ چونکە شیر و خۆراکێک لە غەززەدا نییە".
مافێ کابریرۆس، هاووڵاتییەکی فلیپینییە، هەفتانە ناچارە دەرمانی دژە مێشوولە و کەرەستەی دیکە بکڕێت بۆ رێگریکردن لە تووشبوونیان بە مەلاریا و سوڕێژە. بە درێژایی ساڵ و زیاتر لە رۆژە گەرم و شێدارەکاندا مێشوولەی گوێزەرەوەی مەلاریا و سوورێژە لە سەرانسەری فیلیپین بڵاودەبنەوە.
لەنێو پەرلەمانی ئێران، دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەتەوە کە گوایە ئەمریکا مووشەک و کەرەستەی سەربازیی نوێی رەوانەی ئیسرائیل کردووە. بە گوتەی هەندێ شارەزای سەربازی، 12 رۆژی جەنگەکە چوار سیستمە بەرگرییەکەی ئیسرائیلی هیلاک و بێ مووشەک و تەقەمەنی کردووە.
رێکخراوێکی رۆژنامەڤانی سەربەخۆ داوای ئازادکردنی حەسەن زازا، رۆژنامەڤانی سووریایی بە رەچەڵەک کورد دەکات و دەڵێت: "دەستگیرکردنی ئەو رۆژنامەڤانە بە شێوەیەکی نهێنی بەبێ ئاشکراکردنی هۆکارەکان، بەشێكە لە سیاسەتێکی داڕێژراو بۆ ترساندنی کاری رۆژنامەڤانی".
شۆن بێل، شارەزای سەربازییە و دەڵێت، "روونە کە ئەمریکا گەرەنتیکەری ستراتیژی ئاسایشی ئیسرائیلە، بەڵام لەلایەکی دیکەوە ئەگەر ئەمریکا تێکەڵی ئەم جەنگە بێت، سەرباز و بەرژوەندییەکانی دەکەونە ژێر هەڕەشەی مووشەکەکانی ئێرانەوە".
وەزیری خەزێنەی ئەمریکا و دەوڵەمەندترین پیاوی جیهان، لە نێو کۆشکی سپی تووشی دەمەقاڵە بوون و لە یەکدیان داوە و بەرپرسانی ئیدارەی ترەمپ لە یەکدییان جیاکردوونەتەوە.
لە شاری خان یوونسی باشووری غەززە، ئاوارەکان جگە لە برسییەتی بەردەوام، جارێکی دیکە ئاوارە دەبنەوە.
گەڕی پێنجەمی گفتوگۆ ئەتۆمییەکانی ئێران کۆتایی هات و هیچ رۆژێكیش بۆ گەڕی شەشەم دیاری نەکراوە.
دوای وەچانێک کە زۆرێک بە وەستانی هەمیشەیی پێناسەیان دەکرد، ئەمریکا و ئێران بەرەو گەڕی چوارەمی گفتوگۆی ئەتۆمی دەڕۆن، هاوشێوەی دوو گەڕی پێشوو، ئەمەشیان لە مەسقەتی عومان دەبێت.
فەرەنسا مەرجی پێدانی وڵاتینامەی بە کەسانی بیانی قورستر کرد، وەزیری ناوخۆی ئەو وڵاتە دەڵێت: "وڵاتینامەی فەرەنسا بە کەسێك دەدرێت کە شیاوی بێت".
تۆڕی سەرەکیی کارەبای ئیسپانیا و پۆرتوگال تووشی کێشە بوو، بەو هۆیەوە کارەبا لە چەند گەورە شارێکی ئەو دوو وڵاتە بڕا.
سەرۆکی ئەمریکا بەڵێنی دا، ئەگەر بگەڕێتەوە کۆشکی سپی لە 24 کاژێردا کۆتایی بە شەڕی ئۆکراینا بهێنێت، بەڵام دوای سێ مانگ هێشتا شەڕەکە کۆتایی نەهاتووە و هیچ ئاسۆیەکی روون بۆ چارەسەرکردنیشی نییە. لە بەرامبەردا ترەمپ لەو ماوەیەدا کەناڵی پەیوەندیکردنی لەگەڵ پوتین دامەزراندەوە، بەڵام بەرەی رەخنەکانی بەرامبەر ئۆکراینا کردەوە، بەو جۆرەش لە چارەکی یەکەمی دەسەڵاتی ترەمپ، پێگەی مۆسکۆ لەسەر حیسابی لاوازکردنی کیێڤ، بەهێزکرا.
بەگوێرەی راپۆرتی هەندێ لە ئاژانس و رێکخراوە ناوخۆییەکانی سووریا، لە دەستپێکی شەڕی ناوخۆیی لە کۆتایی 2011وە، نزیکەی سێ هەزار و 800 کەس بە مین گیانیان لەدەستداوە؛ سەرووی 10 هەزاریش برینداربوون.
سەرۆکی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم هۆشداری دەداتە ئەمریکا و ئێران و دەڵێت: "کاتی کەمتان ماوە بۆ رێککەوتنی ئەتۆمی."
رۆژانێک بە بەرگریکارە سەرسەختەکەی بەشار ئەسەد دادەنرا و دژی لێدوان و گوتارەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا دەوەستایەوە؛ ئێستا لە رووسیا داوای پەنابەری کردووە.
رۆژی دووشەممە 14ی نیسانی 2025، عەبدولرەئووف گنۆن کوندە، بەرپرسی هەرێمی کۆمسیۆنی باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران لە نێوەڕاست و رۆژئاوای ئەفریقیا رایگەیاند، "ژنان و منداڵان لە سوودان قوربانی سەرەکی قەیرانی بەردەوامی ئەو وڵاتەن؛ ژمارەیەکی زۆری ژنان دەستدرێژی سێکسییان کراوەتەسەر".
ئەو کەسەی لەم ڤیدیۆیەدا دەردەکەوێت، ناوی ئارۆنە، لە کەنار دەریاکانی فەرەنسا کەلوپەلی بەجێماوی کۆچبەران کۆدەکاتەوە و لە ژوورەکەی هەڵیاندەگرێت.
'ئێران بۆمبی ئەتۆمی بەرهەمدەهێنێت یان نا؟' ئەمە، ئەو پرسیارەیە زیاتر لە دوو دەیەیە ئەمریکا، ئیسرائیل و تاڕادەیەک بەشێکی جیهان پێوەی سەرقاڵە و ناوە ناوە سەرهەڵدەداتەوە.
سوپای ئەمریکا هێرشی کردە سەر چەند پێگەیەکی داعش لە سۆماڵ و ژمارەیەک چەکدار کوژران و بریندار بوون.
ئێران هەڕەشە لە ئەمریکا دەکات و دەڵێت: "ئەگەر هێرشم بکرێتە سەر، بنکەی دیێگۆ گارسیا دەکەمە ئامانج".
بە بۆنەی جەژنی رەمەزانەوە، سەرۆکی رووسیا جەژنە پیرۆزەی لە موسڵمانانی وڵاتەکەی کرد.
وەزیری بەرگریی ئەمریکا رایگەیاند، وڵاتەکەی "بەرپەرچدانەوەیەکی تووند و خێرا"ـی دەبێت، بۆ هەر هەڕەشەیەک کە لە ناوچەی "زەریای هیندۆئارام" روو بدات لەنێویاندا "گەرووی تایوان".
بەهۆی کوژرانی چەند کارمەندێکییەوە؛ ئاژانسی پەنابەرانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان (UNRWA) ستافەکەی لە غەززە کەم دەکاتەوە.
کابینە راستڕۆکەی نەتەنیاهوو پلانی هەیە "بەڕێوەبەرایەتییەکی نوێ" دابمەزرێنێت. ئەرکەکەی پێشکێشکردنی ئاسانکارییە بۆ ئەو غەززەییانەی کە دەیانەوێت "خۆویستانە" کەرتەکە بەرەو وڵاتێکی دیکە جێبهێڵن.
"کاتێک کە رۆژی 15ی ئەم مانگە هێزی ئاسمانیی ئەمریکا هێرشی کردە سەر حووسییەکانی یەمەن، بەلامەوە هەواڵێکی تازە و شۆکهێنەر نەبوو، چونکە بە نزیکەی 2 کاژێر و 15 خوولەک بەر لە هێرشەکە من ئاگادار کرابوومەوە" ئەوە قسەی رۆژنامەڤانێکی ئەمریکییە کە وەزیری بەرگریی ئەمریکا بە هەڵە زانیاری نهێنیی تایبەت بە هێرشەکەی بۆ تەلەفۆنەکەی ناردبوو.
لە جەبالیای غەززە کارەبا و ئاو نییە. ئاوەڕۆش هەموو گەڕەک و کۆڵانە وێرانبووەکانی داپۆشیوە؛ بە درێژایی 14 رۆژی رەمەزان، ئیسرائیل هەموو رێگەکانی داخستووە و ناردنی خۆراک، سووتەمەنی و کەرەستەی پێویستی قەدەخە کردووە.
لە کاتێكی زۆر هەستیاردا کە دەسەڵاتی نوێی سووریا پێیدا تێدەپەڕێت؛ لە پڕ ڤیدیۆی رێککەوتنی هەسەدە و دەسەڵاتی نوێی سووریا کەوتە سەر شاشەی میدیاکانی ناوچەکە و جیهان.
قۆڵێكی رۆبۆتی بە مێشکی ئیفلیجێک بەستراوەتەوە کە هەر چوار پەلی لەکار کەوتوون؛ هێزی جووڵەی قۆڵەکە، بیرکردنەوەی مرۆڤە ئیفلیجەکەیە.
پێشهاتەکانی تایبەت بە ئۆکراینا بە خێرایی گۆڕانکارییان بەسەردا دێت، لە دەمەقاڵێی ترەمپ و زێلینیسکی کە دواجار بە دەرکردنی دووەمیان لە کۆشکی سپی کۆتایی هات، تاوەکو بەستنی کۆبوونەوەیەکی لووتکە بەبێ ئەمریکا.
رۆژی دووشەممە، 17-2-2025، چەند بەرپرسێكی ئەورووپی خشتەیەکی تایبەت بە پێشکێشکردنی هاوکارییە سەربازییەکان بە ئۆکراینایان بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە: "لە ساڵی 2025دا یەکێتیی ئەورووپا هاوکاری سەربازی زیاتر دەداتە ئۆکراینا، هاوکارییەکان لانیکەم ملیۆنێك و 500 هەزار گوللەتۆپیان لەخۆگرتووە".
'با ئەورووپا مەزن بکەینەوە'، بە هەمان درووشمەکەی ترەمپ بە مۆرکی ئەورووپا، لووتکەی پارتە راستڕۆکانی کیشوەرە پیرەکە بە سەرۆکایەتیی پارتی راستڕۆی 'ڤۆکس' لە مەدریدی ئیسپانیا بەڕێوەچوو.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە خولی ئەمجارەی سەرۆکایەتیدا، کارتی ئابووری زیاتر بەسەر یار و نەیارانی دەسەپێنێت.
باکووری ئاسیا لەژێر شەپۆلێکی بێوێنەی بەفربارین دایە کە چەندین ناوچەی لە چین و ژاپۆن خستووەتە ژێر کاریگەری خۆیەوە.
بەرپرسی ئەو دیپلۆماسییەتە کە مارک روبیۆـی وەزیری دەرەوەیە، دەڵێت سەردەمی تەخشان و پەخشانی ئەمریکا بەسەر وڵاتانی جیهان کۆتاییهاتووە، ئەمریکای سەردەمی ترەمپ لەسەر بنەمای پاراستنی بەرژەوەندییە نیشتمانییەکانی دادەڕێژرێتەوە و هەر ئاژانس، ناوەند، دامەزراوە و وەزارەتێك کەمترینی زیان بەو بەرژەوەندییە بگەیێنێت؛ هەڵدەوەشێندرێتەوە یان رادەگیرێت.
دوای نزیکەی 8 ساڵ لە یەکەمین دیداریان لە کۆشکی سپی، ترەمپ پێشوازی لە نەتانیاهوو کردەوە، هەردووکیان لە هەمان پۆستی پێشوویاندان؛ ئەوەی گۆڕاوە دۆخی غەززە و دۆزی فەلەستینییەکانە.
سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل یەکەم سەرکردەی بیانییە کە پێ دەنێتە کۆشکی سپی؛ بۆیە گەشبینە چوار ساڵی سەرۆکایەتیی ترەمپ کاری زۆر بۆ ئیسرائیل بکرێت، لەوانەش گۆڕینی نەخشەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست
وەزیری وەزارەتی کارامەیی حکومەتی ئەمریکا رایگەیاند، ئاژانسی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بۆ هاریكاریی نێودەوڵەتی دادەخرێت.
هیچ گومانی تێدا نییە خواردنێكی تەندروست و رێکوپێک هۆکارێكی سەرەکییە بۆ باشی تەندروستی؛ بە تایبەتی بەساڵاچووان لە نێویاندا دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا.
ئەحمەد شەرع لە هەڤپەیڤینێکی تەلەفزیۆنیدا رایگەیاند، گفتوگۆکانیان لەگەڵ هێزەکانی سووریای دیموکرات- هەسەدە بەردەوامن، بەڵام ناکۆکییان لەسەر هەندێ وردەکاری هەیە.
لە مانگی یەکی ئەم ساڵدا، لە هەر 100 ئۆتۆمبێل، کە لە نەرویج فرۆشراون، نزیکەی 96یان کارەبایی بوون.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لەگەڵ دەستبەکاربوونی بەڵێنی دا کەناڵی پەنەما لە دەستی ئەو وڵاتە دەربهێنێت و خاوەنداریەتییەکەی بۆ ئەمریکا بگەڕێنێتەوە. سەرۆکی پەنەماش دەڵێت، سازش لەسەر سەربەخۆیی وڵاتەکەیان ناکەن.
بڕیارە ئەمڕۆ دووشەممە 20-01-2025 دۆناڵد ترەمپ وەکو 47ـەمین سەرۆکی ئەمریکا سوێندی یاسایی بخوات. چەندین زانیاری هەن لەبارەی دۆناڵد ترەمپەوە کە پێدەچێت بە خوێنەری کورد ئاشنا نەبن، سەردەمانێک مایەپووچ بووە، کەچی دواتر بووە بە ئیمپراتۆرییەتی دارایی و ئێستاش جگە لەوەی سەرۆکە، ملیاردێریشە
چاوەڕوان دەکرێت دیاردەیەکی ناوازە و دەگمەن لە تاریکی ئاسماندا رووبدات. شەش هەسارە لە یەک کاتدا دەکەونە سەر یەک راستەهێڵ. دیاردەکە بە "نمایشی هەسارەیی" ناسراوە.
هیچ فەلەستینییەک بۆی نییە پێ بخاتە ئەو ناوچانەی غەززە کە سوپای ئیسرائیل کۆنترۆڵی کردوون، فەرمان بە سەربازان کراوە تەقەیان لێ بکەن، فڕۆکەوانەکانیش دەبێت بۆردوومانیان بکەن و ماڵەکانیشیان بەهۆ و بێ هۆ، وێران دەکرێن
لە ساڵی 2014وە تاوەکو 2024 زیاتر لە 31 هەزار و 180 کۆچبەر لە دەریای نێوەڕاستدا گیانیان لەدەستداوە یان بێسەروشوێن بوون؛ 2024یش زۆرترین قوربانیی تێدا تۆمار کراوە
نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداری لە داڕمانی تەواوەتیی سیستمی تەندروستیی غەززە دەدات و دەڵێت: ئیسرائیل بە هێرشەکانی نەخۆش و کارمەندی نەخۆشخانەکانیش دەکوژێت و یاسا نێودەوڵەتییەکان پێشێل دەکات.
لانیکەم 20 کۆچبەر لە دەریای نێوەڕاست بەهۆی ژێرئاوکەوتنی بەلەمەکەیانەوە، بێسەروشوێنن.
بە گوێرەی حکومەتی ئۆکراینا، لە شوباتی 2022وە تاوەکو سەرەتای ئەم مانگە 43 هەزار سەربازی ئۆکراینی کوژراون، 370 هەزاریش بریندار بوون.
کەنیشتەی جۆبرە لە 2014دا لە لایەن گرووپە چەکدارە ئیسلامییەکان تێکدرا، لەو کاتەدا سووریا لە گەرمەی شەڕی نێوخۆییدا بوو، رقوکینە بەرامبەر پێکهاتەکانیش گەیشتبووە لووتکە.
دەستەی تەحریری شام خاڵیکی پشکنینی لە سەر رێگەی سەرەکی نێوان پارێزگای حومس و تەڕتووس داناوە. لە 36 کاژێری رابردووشدا ئۆپەراسیۆنێکی بۆ "دەستگیرکردنی لایەنگرانی ئەسەد و حیزبوڵڵای لوبنان" ئەنجامداوە.
پاتریک ماوندە، چالاکڤانی زیندەوەرزانییە و دەڵێت: "ئەم باڵندانە زۆر دەژین، لانیکەم 80 ساڵ. ئێستا لە ئەفریقا و جیهانیش خواستێكی زۆریان لەسەرە، چونکە جوانن و لاسایی مرۆڤەکانیش دەکەنەوە، ئەوەش بازاڕی لای راوچییەکان گەرم کردووە".
ئەحمەد شەرع، سەرۆکی دەستەی تەحریری شام، هەمان ئەو هۆڵە بەکاردەهێنێت کە پێشووتر بەشار ئەسەد، سەۆککۆماری سووریا تییدا پێشوازی لە میوانانی دەکرد.
پێشهاتەکان لە سووریا بە پەلە گۆڕانکارییان بەسەردا دێت؛ ئەوەش دەرگا بە رووی چەندین سیناریۆ دەکاتەوە لە بارەی داهاتووی سووریا بە تایبەتی کە ئەو وڵاتە بە پێگەی ستراتیژی گرنگ لەسەر دەریای نێوەڕاست دەناسرێتەوە، جگە لەوەش وڵاتێکی فرە نەتەوە و ئاینە لە چوارچێوەیەدا "داهاتووی درووزەکانی سووریا" بووەتە یەكێک لە رۆژەڤەکانی ئەمڕۆی ئەو وڵاتە و ناوچەکەش.
ئەسەد رووخا و ئەگەری سەرهەڵدانەوەی داعش و مەترسیی سەر هێزەکانی ئەمریکا لە سووریا زیادی کردووە؛ بۆیە ئیدارەی بایدن، هێزەکانی لە بنکەی تەنەفی سووریا زیادکرد.
ئەنجوومەنی ئاسایشی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان لە راگەیێندراوێکدا داوای کرد کە پرۆسەیەکی سیاسی لە سووریا بەڕێوەبچێت کە گشتگیر بێت و لەلایەن سوورییەکانەوە سەرکردایەتی بکرێت.
سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمریکا دەڵێت، پێیوانییە سەربازەکانی ئەمریکا لە سووریا لە ژێر هەڕەشەی کوشتندا بن، چونکە چیدیکە سوپای ئەمریکا لە نێوان دوو سوپادا نەماوەتەوە.
پەرلەمانی ئەڵمانیا متمانەی لە ئۆلاف شۆڵتز سەندەوە، ئەوەش رێگە بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختە دەکاتەوە.
دوای 61 ساڵ لە حوکمی دەسەڵاتی حیزبی بەعس و 24 ساڵ دەسەڵاتی بەشار ئەسەد لە سووریا، لە زۆربەی شارەکان بێ هیچ ناڕەزایەتییەک ئاهەنگگێڕا، جگە لە ئیدلب.
جارێكی دیکە سەرنجی جیهان چووەوە سەر باکوور و باکووری رۆژهەڵاتی سووریا، بە تایبەتی رۆژئاوای کوردستان و بە دیاریکراوی ژن و منداڵی داعش و چەکدارانی زیندانییان لای هەسەدە و ئەگەری زیندووبوونەوەیان لە ناوچەکە.
لە شەڕ و پێکدادانێکی چڕدا، بەشێكی سەربازانی سوپای سووریا هێڵی بەرگریی پێشەوەی شاری حەمایان جێهێشت و بەرەو هێڵەکانی دواوە کشانەوە.
شەڕڤانانی هێزی ئازادکردنی عەفرین لە ناوچەی شەهبای باکووری شاری حەلەب کشانەوە و بە رێکەوتن، شارۆچکەی تەلرەفعەتیان رادەستی چەکدارانی سوپای نیشتمانیی سووریا کرد کە تورکیا پاڵپشتییان دەکات.
نەتەوە یەکگرتووەکان لە دیاردەی بە بیابانبوون لە جیهان نیگەرانە و دەڵێت، پێویستە بە شێوازێکی دیکە مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت. هۆشداریش لە گۆڕانی کەشوهەوا دەکات دەڵێت، لە 25 ساڵی ئایندەدا لێکەوتەکانی گۆڕانی کەشوهەوا زیانی بۆ 75٪ی دانیشتووانی جیهان دەبێت.
رۆژی 26ـی ئەم مانگە ئیسرائیل و حیزبوڵڵای لوبنان، ئاگربەستیان راگەیاند. بەڵام دوای ئاگربەستیش ئیسرائیل چەند جارێک هێرشی کردووەتە سەر لوبنان، ئەمەش متمانەی خەڵکی بە ئاگربەستەکە لاواز کردووە.
غەززەییەکان شەڕی پەیداکردنی نان دەکەن، لە رۆژێکدا تەنیا یەک ژەمی نانەوشکە دەخۆن و فەردە ئاردێکیان بە 94 دۆلار دەستدەکەوێت.
باڵەخانەیەکی نیشتەجێبوون لەنێوەڕاستی بەیرووت لەلایەن ئیسرائیلەوە کرایە ئامانج. بەگوێرەی بانکی جیهانی، لە ئەنجامی بۆردوومانەکانی ئیسرائیل بۆ سەر وڵاتەکە، 99 هەزار و 209 خانوو و شووقە وێران بوون یان زیانیان بەرکەوتووە.
لە کۆتایی ئەیلوولی ئەم ساڵەوە ئیسرائیل بەشێوەیەکی بەردەوام و رۆژانە بۆردوومانی ناوچەی زاحییەی بەیرووت دەکات؛ لە هەمان کاتدا باسی دەستپێشخەریی ئەمریکا بۆ ئاگربەست لە لوبنان دەکرێت.
ئەندامی کۆنگرێس کە کۆمارییە دەڵێ "ئێستا شتێک هاتووەتە پێشەوە کە دیارە دەستنیشانکردنەکان بەکەسی کراون، وەک گەیتس و هەگسیس و چەند کەسێكی دیکە. راستییەکەی ئێمە رێکار و یاسامان هەن؛ دەبێت پابەندیان بین."
فرانک شتاینمایەر، سەرۆکی ئەڵمانیا نێوەندگیری نێوان پارتەکانی وڵاتەکەی دەکات لە پێناو گەیشتن بە کۆدەنگییەک بۆ دیاریکردنی رۆژی هەڵبژاردنی پەرلەمان.
وایڵز وەک بەڕێوەبەری نووسینگەی ترەمپ، بە بەرپرسی کارمەندانی کۆشکی سپی دانرا، یەکەمین ژنە لە مێژووی ئەمریکا دا ئەو پۆستە وەربگرێت.
هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئەمریکا و ئەگەری گەڕانەوەی ترەمپ بۆ کۆشکی سپی، تاڕادەیەک ناتۆی نیگەران کردووە. سکرتێری گشتیی نوێی ناتۆ سەردانی ئەڵمانیای کرد و لە لێدوانی نێو کۆنفرانسە رۆژنامەڤانییەکەیدا ئاماژەیەک لەسەر ئەو نیگەرانییە هەبوو
یەکێتیی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی سرووشت رایگەیاند، لە نێو هەر سێ درەختی جیاواز، یەکێکیان لە ژێر هەڕەشەی لەنێوچوونە.
لە 22 رۆژی دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی زەوینی، سوپای ئیسرائیل بە پاڵپشتیی هێزی ئاسمانی، کەم کەم لە باشووری لوبنان دەچێتە پێشەوە.
گوتەبێژی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عێراق دەڵێت، بەشداریکردن لە هەڵبژاردن لە هەرێمی کوردستان بەرزە. ئاماژە بەوەش دەکات، ئەگەر کێشەیەکی تەکنیکی دروست ببێت، تیمەکانیان توانای چارەسەرکردنیان هەیە
نوێترینی درۆنی جۆری سەیاد 107ی درووستکراوی ئێرانە کە بە سەربازگەیەکی ئیسرائیلیدا تەقییەوە چوار سەربازی کوشت و دەیانی دیکەی بریندارکردن.
ئەو کاژێرە سفرەی کە دەگوترێت ئیسرائیل بۆ هێرشکردنە سەر ئێران دایناوە، بەشێكی بەرچاوی دانیشتووانی ئەو وڵاتە لە نێویاندا تارانی پایتەختی نیگەران کردووە.
ستیفن ئۆلماچەر، شرۆڤەکاری سیاسییە و دەڵێت: "ئەم ساڵ کێبڕکێکە هێندە لە یەکەوە نزیکە کە لە هەندێ ویلایەت لەوانەیە جیاوازیی نێوان ترەمپ و هاریس چەند سەت دەنگێكی کەم بێت، یەکێک لەوانە ویلایەتی پێنسلڤانیایە."
کابینەکەی نەتانیاهوو لە یەکەمین ساڵیادی هێرشەکەی 7ی ئۆکتۆبەری حەماس بۆسەر ئیسرائیل خوولەکێک بێدەنگ بوو. پاشان نەتانیاهوو بێدەنگییەکەی شکاند و گوتی، "ئەمە شەڕی قیامەتە."
ترەمپ و هاریس یەکدی بە لەنێوبردنی کۆمەڵگەی ئەمریکی تۆمەتبار دەکەن. هاریس پێچەوانەی گەرمیی هەڵمەتی هەڵبژاردن، هەوڵیدا سارد و نەرم دەربکەوێت، بەڵام ترەمپ لە میشیگن بانگەشەی گەرم کرد
ئاژانسی ئەورووپا تایبەت بە کاروباری پەنابەران رایگەیاند، لە شەش مانگی یەکەمی ئەم ساڵدا زیاتر لە 500 هەزار فۆرمی پەناخوازی لە سەرانسەری وڵاتانی یەکێتییەکە پێشکێش کراون
پارتی بەرەی کاری ئیسلامی لە ئوردن رایگەیاند، ئەنجامە بەراییەکان دەریدەخەن براوەی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی ئەو وڵاتەن.
دۆناڵد ترەمپ لە بانگەشەکەیدا گوتی، "ئەو لە بایدن خراپتر و گەمژەترە، پێموایە بایدن لە هاریس کەمێك ژیرترە، ئەوان هەردووکیان چاوەڕێی دیبەیتەکەن، لەو دیبەیتەدا ئەگەر تەنانەت من هاریسیش تێکبشکێنم، هەرگیز دان بەوەدا نانێن و دەڵێن ترەمپ لە دیبەیتەکەدا زۆر خراپ بوو."
سەبارەت بە بڕياری حکومەتە نوێیەکەی پارتی کاری بەریتانیا بە سەرۆکایەتی کیەر ستامەر، لامی گوتی: هەڵسەنگاندنی سەرەتاییمان بەو ئەنجامەی گەیاندین کە "مەترسی هەیە ئەو چەکانە بەکاربهێندرێن، بە جۆرێك کە پێشێلی یاسای مرۆیی نێودەوڵەتی بێت. ئەو چەکانە دەکرێت لە شەڕی ئێستای ئیسرائیل و حەماس بە کاربهێندرێن". بەڵام جەختیشی کردەوە کە بڕیارەکە "پارچەی یەدەگی فڕۆکەی ئێف-35ی ئەمریکی ناگرێتەوە".
رۆژی 1ـی ئەیلوول، هەڵبژاردنی پەرلەمانی لە هەردوو هەرێمی ساکسۆنی و تورینگن لە ئەڵمانیا بەڕێوەچوو. پارتی جێگرەوە بۆ ئەڵمانیا لە هەرێمی تورینگنی نێوەڕاستی ئەو وڵاتە لە پلەی یەکەم هات و 32 کورسی بە دەستهێنا، یەکێتیی کریستیان دیموکرات 23 کورسی، هاوپەیمانیی سارا ڤاگنکنێشت 15 کورسی و ئەوانی دیکەش 18 کورسییان بەدەستهێنا. لە کاتێكدا پەرلەمانی تورینگن 88 کورسی هەیە و 45 کورسی بۆ پێکهێنانی حکومەتی خۆجێیی پێویستە.
کاتێك باس لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئەمریکا دەکرێت، پرسی ویلایەتە یەکلاییەنەبووەوەکان دێتە پێش، کە حەوت ویلایەتن و بەپێی راپرسییەکان هیلاری تێیاندا پێشەنگە .
10ـی مانگی ئەیلوولی ئەمساڵ؛ ئەو رۆژەیە کە بۆ یەکەمین دیبەیتی نێوان ترەمپی کۆماری و هاریسی دیموکرات دانراوە، بەڵام تادێت ئەگەری دیبەیتەکە کەم دەبێتەوە، هۆکارەکەش وەک دەردەکەوێت ترەمپە.
"یاسای رەوشت"ـی حکومەتی تاڵیبان لە جیهاندا مشتومڕێکی زۆری دروست کردووە بەوەی لەدژی ژنان و کچانە. تاڵیبان سوورە لەسەر جێبەجێکردنی و دەشڵێ بەبێ بەکارهێنانی هێز، دەیسەپێنن.
لە ئێران بۆ یەکەمین جار لە مێژووی "کۆماری ئیسلامی"، کوردێكی سوننە مەزهەب بۆ پۆستی یاریدەدەری سەرۆککۆمار دەستنیشان دەکرێت.
ویلایەتی پێنسلڤانیا بە دایکی پیشەسازیی نەوتی ئەمریکا دادەنرێت. لە کاتی هەڵبژاردنەکانیش تاڕادەیەکی زۆر سەنگی مەحەکە و دەنگدەرانی ئەو ویلایەتە کاریگەرییان دەبێت لەسەر هەڵبژاردنی سەرۆک.
جگە لە کۆبوونەوەی لەگەڵ ئەحمەدییان، شۆیگۆ لەگەڵ مەسعود پزیشکییان، سەرۆککۆماری ئێران؛ عەلی باقری کەنی، وەزیری دەرەوە بە وەکالەت و سەرۆکئەرکانی سوپای ئەو وڵاتە کۆبووەوە.
سەرۆکی پێشووی ئەمریکا و بەربژێری کۆمارییەکان بۆ پۆستی سەرۆکایەتی دەڵێت، "بیستوومە ئەمشەو ئیسرائیل لەلایەن ئێرانەوە هێرشی دەکرێتەسەر".
ئەو هەموو هاتوهاواری پشتگیری و خۆشەویستییە، فریای شێخ حەسینە، سەرۆکوەزیرانی بەنگلادیش نەکەوت؛ دوای 15 ساڵ مانەوە لە لووتکەی دەسەڵات، ناچارکرا دەستلەکاربکێشێتەوە و خۆی کۆبکاتەوە و بەرەو هیندستان هەڵبێت.
نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت، لە 125 ساڵی رابردوودا گەرمای زەوی بە تێکڕا یەک پلەی سیلیزی بەرزبووەتەوە. دەردانی 37 ملیار تۆن ژەهری دوانەئۆکسیدی کاربۆن لە ساڵێکدا کەشوهەوای زەویی شێواندووە.
بێڵ لاینەر، دیموکراتێكی سەرسەختی دانیشتووی پێنسلڤینیای ئەمریکایە، لە هەڵمەتی هەڵبژاردنی بایدن ساردببووەوە، بەڵام کە مەشخەڵەکەی رادەستی هاریس کرد، ئەویش بووژایەوە.
بە نێوەندگیری چین، فەتح و حەماسی فەلەستینی لەسەر پێکهێنانی حکومەتێكی کاتی بۆ بەڕێوەبردنی غەززەی دوای شەڕ، رێککەوتن.
ترەمپ بە تەنزەوە بە باسی کامالا هاریس دەکات و بە 'ژنە دەم بەقاقاکە' ناوی دەبات. دەشڵێت، تێکشکاندنی لە هەڵبژاردنەکان لە بایدن ئاسانترە.
36 کۆنگرێسمانی دیموکرات داوای کشانەوەی بایدنیان لە کێبڕکێی سەرۆکایەتی کردووە
لە دانیشتنی پەرلەمانی فەرەنسا دا بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکەکەی، یائیل برۆن پیڤێ سەر بە پارتیی 'نوێبوونەوە'ی ماکرۆن بە دەنگی بەشێک لە راستڕۆکان بە سەرۆکی پەرلەمان هەڵبژێردرایەوە.
پێگەی بایدن لە مەیدانی پێشبڕکێی سەرۆکایەتی لەرزۆکە و پرسی کشانەوەی کەوتووەتە سەر زمانی دیموکراتە نزیکەکانیشی.
شەڕی حیزبوڵڵای لوبنان و سوپای ئیسرائیل زیانی بە ژێرخانی باشووری لوبنان گەیاندووە
هۆڵەندا بە وڵاتی بایسکڵ ناسراوە، بڵاوبوونەوەی بایسکڵی کارەبایی کاردانەوەی لێ کەوتووەتەوە، ئەوەش بەهۆی زۆریی خێراییەکەیەوەیە
لەگەڵ بڵاوبوونەوەی هەواڵی ئەگەری کۆبوونەوەی هەردوو سەرۆکی تورکیا و سووریا؛ لە 11ـی ئەم مانگەدا ئەردۆغان گوتی بە ئەسەدی راگەیاندووە سەردانی تورکیا بکات
جووڵاندنی سەری بە چەند مللیمێكی کەم، بووە هۆی ئەوەی ناوی لە سەرۆکی پێشووەوە نەبێتە سەرۆکی پێشووی تیرۆرکراوی ئەمریکا.
لە ئەمریکای باشوور، ئەورووپا، ئەفریقیا و ئاسیاوە سەرکردە و سەرۆکوەزیرانی وڵاتانی جیهان لەسەر هەوڵی کوشتنی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی پێشووی ئەمریکا و تاکە بەربژێری کۆمارییەکان بۆ سەرۆکایەتی ئەو وڵاتە، قسەیان کردووە.
زۆر وریاتر لە جاران بە قادرمەی فڕۆکەکەی سەردەکەوێت، لەنێو لایەنگرانیدا هەوڵدەدات شادتر دەرکەوێت، لەسەر سەکۆی هەڵمەتەکانی، دەم گەرمتر بووە؛ ئەمە حاڵی بایدنی دوای دیبەیتەکەیە.
شۆکی سیاسی یەکێكە لە تایبەتمەندییەکانی فەرەنسا؛ رۆژنامەکان لەگەڵ یەکەمین تیشکی خۆر بە گەرمی هەواڵەکەیان بە گوێی خەڵکدا دا. لیبراسیۆن نووسیویەتی "نایابە".
سەرکردەی وڵاتانی ئەندام گفتوگۆ لە بارەی چەند مژاری گەرم و ئاڵنگاریی جیهانی دەکەن، کە رووبەڕووی رێکخراوەکە بوونەتەوە
پزیشکیان بە ناڕاستەوخۆ، رەخنەی لە 8 سەرۆکی پێش خۆی گرت: "چەندین ساڵە دوای شۆڕش دێین و لەسەر ئەم سەکۆیانە دەوەستین و بەڵێن دەدەین و بەڵێنەکانمان جێبەجێ ناکەین، ئەوە گەورەترین کێشەیە کە ئێمە لەگەڵ ئێوە هەمانە".
مەسعود پزیشکیان زیاتر لە 16 ملیۆن دەنگی بەدەستهێنا و بە نۆیەمین سەرۆکی کۆماری ئیسلامیی ئێران هەڵبژێردرا، لە یەکەمین پەیامیشیدا بە خەڵکی وڵاتەکەی گوت، رێگەیەکی قورسمان لەپێشە.
بایدن لە تەمەنی 82 ساڵیدا هێشتا هەوڵدەدات بە پیاوە خاوەن زەوق و شۆق و رەوشت بەرزەکەی کۆشکی سپی ناوبنرێت؛ بەڵام دەستی جێل ـی هاوژینی دەگرێت نەوەک پێی لە یەكێک لە 5 دانە قادرمەکانی چوونە خوارەوە لە هێلیکۆپتەری سەرۆکایەتی، پێچ بخوات.
زیاتر لە سێ دەیەیە بەربژێری پارتی پارێزگاران براوەی ناوچەی کۆستۆلدس-ی هەرێمی گلۆستیرشێر-ی ناوەڕاستی بەریتانیا بووە، کە یەکێکە لە 650 بازنەکەی تایبەت بە هەڵبژاردنی پەرلەمان؛ بەڵام هەڵبژاردنی ئەمجارە لەوانەیە بگۆڕێت
جۆزێف هایدن، ڤۆلڤانگ مۆتزارت، هەندەرڤاسەر و دەیان ئاوازدانەر و وێنەکێشی دیکە لە دایکبووی نەمسان. جێ پەنجەیان بە زەقی لە موزیک و هونەری جیهانی جێهێشتووە. ئەوان بەشێكن لە کۆمەڵێک فاکتەری دیکە کە بوونەتە هۆی بەرز راگرتنی پێگەی نەمسا لە ئەورووپا و تا رادەیەکی زۆریش جیهان.
پیر و لاواز و دەم بە تەتەڵە و خۆدزینەوە لە وەڵامدانەوە، 90 خولەک دیبەیتکردن لەبەرامبەر ترەمپ، بەس بوو بۆ ئەوەی وا لە بەشێکی دیموکراتەکانی ئەمریکا بکات، بە نهێنی گفتوگۆ لەبارەی دوورخستنەوەی بایدن لە پێشبڕكێی سەرۆکایەتی بکەن.
کارۆل دێلگا، گوندنشینێکی باشووری فەرەنسایە. لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی 2022دا دەنگی بە پارتێكی چەپ داوە، بەڵام بۆ هەڵبژاردنە چاوەڕوانکراوەکەی 30ی ئەم مانگە بۆچوونی گۆڕاوە و دەنگ بەو پارتە ناداتەوە. ناوەندێکیش بە دووری نازانێت بەرەی نیشتمانیی راستڕۆ لەو وڵاتە زۆرینەی رەهای کورسییەکانی پەرلەمان بباتەوە
ژمارەیەک کۆچبەری کورد، سەرنشینی بەلەمێکی "شووم" بوون بەرەو ئەورووپا. کۆچبەرەکان لەسەر ریتمی شەپۆلە بێبەزەییەکانی دەریای نێوەڕاست، گۆرانییان گوت، بەڵام دوای چوار رۆژ لە دەستپێکی گەشتەکەیان، مردنی زۆربەیان بووە سەردێڕی هەواڵەکانی جیهان.
ئاژانسی ئەوروپی بۆ رێکخستنی ئۆپەراسیۆنی هاریکاری لەسەر سنوورە دەرەکییەکانی یەکێتیی ئەورووپا ناسراو بە فرۆنتێکس راگەیاند، بە هاوئاهەنگی لەگەڵ پۆلیسی ئەورووپی (یۆرۆپۆل)، پۆلیسی نێودەوڵەتی (ئینتەرپۆل)، بە بەشداری 40 وڵات توانیویانە زیاتر لە 200 قاچاخچی دەستگیربکەن.
یەکێتیی ئەورووپا بە نیازە بە پارەی سوودی پارە بلۆککراوەکانی رووسیا لە بەلجیکا، باز بەسەر " ڤیتۆ"ی هەنگاریای ئەندامی یەکێتیی ئەورووپادا بدات و هاوکاریی ئۆکراینا بکات.
لە سوێد "پێشبڕکێی جەماوەریی ئۆتۆمبێلەکان" بەڕێوەچوو، کە پێشبڕکێیەکی پڕ لە تایبەتمەندییە؛ لەوانەش، دەبێت ئۆتۆمبێلەکە لە جۆری ڤۆڵڤۆ بێت و کۆن و داشقە بێت
شاری دێربۆنی ویلایەتی میشیگنی باکووری ئەمریکا، سەرۆک شارەوانییەکەی عەرەبە. عەبدوڵڵا حەموود هۆشداری دەداتە بایدن کە هاوکاریکردنی ئیسرائیل لە شەڕی غەززەدا، ریسکی لەدەستدانی دەنگدەری عەرەب و موسڵمان لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی زیاتر دەکات
جیاواز لە هەڵمەتی هەڵبژاردنەکانی پێشووی ئێران، هێرشی ریفۆرمخوازان بۆسەر نەریتخوازانی کۆماری ئیسلامی ئێران زەقتر و تووندتر بووە. بەربژێرێک سەرۆکایەتی دەڵێت: "بە مووچەی پزیشکییەکەم ناتوانم ماتۆڕێکی هۆندا بکڕم."
هێرشی ریفۆرمخوازانی ئێران بۆ سەر نەریتخوازەکان تووندتر بووە
ئەو بەلەمەی لەنزیک کەناراوەکانی ئیتاڵیا ژێرئاو کەوت، دەگوترێت 76 کۆچبەری تێدا بووە. خاچی سووری ئیتاڵیاش دەڵێت، تەنیا 12 کۆچبەر رزگار کراون و ئەوانی دیکە بێسەروشوێنن
شارۆچکەی کیگلی-ی باکووری بەریتانیا لە 650 کورسییەکەی پەرلەمان، یەک کورسیی هەیە. لەو شارەدا سەروو 12 هەزار موسڵمان هەن؛ نزیکەی 8000یان مافی دەنگدانیان هەیە؛ بۆیە دەنگی موسڵمانەکان لەو شارە سەنگی خۆی هەیە و ئەمجارە پرسی فەلەستین و شەڕی غەززەش کاریگەریی گەورەی لەسەر دەنگدەرە موسڵمانەکان دەبێت
زۆربەی خەڵکی غەززە خواردنی ئەم جەژنەی قوربانیان پیاز و پەتاتەیە، کە لەسەر ئاگرێك بە سووتاندنی دار و دەبە ئامادەی دەکەن. بەشێکی ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە رێگە بە چوونە ناوەوەی هاوکارییە مرۆییەکان نادرێت، یان زۆر بە ئەستەم هاوکارییە مرۆییەکان دەبرێنە غەززە
سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل کابینەی جەنگی هەڵوەشاندەوە و رایگەیاند، کابینەیەکی نوێ پێکناهێندرێت.
ئەم ساڵ لە کاتی بەجێگەیاندنی فەریزەی حەجدا 6 هاونیشتمانیی خەڵکی هەرێمی کوردستان گیانیان لەدەستداوە، ئەوە بە گوتەی کاروان ستوونی، گوتەبێژی بەڕێوەبەرایەتیی حەج و عومرەی هەرێمی کوردستان بۆ رووداو.
دڵنیا رەحمان، نێردراوی رووداو بۆ رووماڵی یۆرۆ لە گێلزەرکیرشن گوتی: "ژمارەیەک هاووڵاتی ئەلبانی کە دەمامکیان بەستبوو، هێرشیان کردە سەر شوێنێک کە تایبەت بوو بە هاندەرانی سربیا".
ئەو "داعشە زیندانیکراوانە" کە لە گرتووخانەیەکی رووسیا دوو پاسەوانیان بە بارمتە گرتبوو، کوژران و بارمتەکانیش ئازادکران.
لەگەڵ نزیکتربوونەوەی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئێران، بانگەشە و هەڵمەتی هەڵبژاردن لەنێوان هەر شەش بەربژێرەکە گەرمتر دەبن
گەرمیی شەڕی غەززە هاوینی دانیشتووانی شاری خەلیلی لە کەرتی رۆژئاوای فەڵەستین داختر کردووە؛ ئیسرائیلیش ئاوی لە شاری خەلیلی کەرتی رۆژئاوا بڕیوە
لە هەشتەمین مانگی شەڕی غەززەدا، هەشتەمین سەردانی بۆ ناوچەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست دەکات. بلینکن گەشتەکەی بە میسر دەستپێکرد و لەگەڵ سەرۆک و هاوتاکەی کۆبووەوە. ئامانجەکەش گوشار خستنەسەر حەماسە بۆ پەسندکردنی دوا دەستپێشخەریی ئاگربەست، کە بایدن لە 1ی ئەم مانگە خستیەڕوو
بەپێی راپرسییەکی نوێ لەبارەی سەرۆکی داهاتوو، ئەمریکییەکان سەرۆکی پێشوویان لە سەرۆکی ئێستایان بە شیاوتر بۆ ئەو پۆستە دەزانن.
رەتکردنەوەی دەستپێشخەرییەکەی بایدن بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕی غەززە لەلایەن نەتانیاهوویەوە، تووڕەیی خەڵکێكی زۆری لێکەوتووەتەوە. دژایەتیی نەتانیاهوو خاڵی هاوبەشی خۆپیشاندەرانی تەلئەڤیڤە.
نەتانیاهوو لە کنێسیت، پەرلەمانی ئیسرائیل، سەرەڕای هەوڵەکانی بۆ کەمکردنەوەی بارگرانی هێرشەکەی سەر رەفەح، سووربوونی لەسەر درێژەدانی شەڕ خستەڕوو؛ ئاستی تووڕەیی و نیگەرانی پێویستی بە شارەزای زمانی جەستە نەبوو.
لە سێ مانگی سەرەتای ئەم ساڵدا لە چەندین وڵات بە تایبەتی لە ئاسیا و ئەفریقا زۆرترین ژیریی دەستکرد پەیوەست بە هەڵمەتی هەڵبژاردنەکان بەکارهێنراوە؛ لە دروستکردنی وێنە، ڤیدیۆ و دەنگی بەربژێران.
لە تارانی پایتەختی ئێران بە پێشنوێژیی عەلی خامنەیی نوێژ لەسەر تەرمی ئیبراهیم رەئیسی و یاوەرانی کرا و بڕیارە سبەینێ بەخاک بسپێردرێن
بە فەرمانی عەلی خامنەیی، رێبەری باڵای ئێران، محەممەد موخبر، جێگری یەکەمی رەئیسی، بووە بەڕێوەبەری دەسەڵاتی جێبەجێکردن و هەروەها باقری کەنی، جێگری عەبدوڵڵاهیان کرایە بەرپرسی کۆمیتەی پەیوەندییەکانی دەرەوە.
لە غەززە بە سەرووی 100 هەزار قوربانی و وێرانبوونی نزیکەی 80%ی سەرخان و ژێرخانی؛ جگە لە شڵەژاوی، ترس و نیگەرانی چاوەڕێی منداڵانی ئەو ناوچەیە ناکات
لە ئەسینای پایتەختی یۆنان دادگاییکردنی قاچاخچیانی ئەو کەشتییە بەڕێوەدەچێت، کە لە هاوینی پار لە دەریای ئیجە لەنزیک کەنارە ئاوییەکانی یۆنان ژێرئاو کەوت و بەهۆیەوە سەتان کۆچبەر بوونە قوربانی
لە شاری ماڵمۆی باشووری رۆژئاوای سوێد، 68مین زنجیرەی ئیرۆڤیژن بەڕێوەدەچێت و ئەم ساڵ کێبڕکێکە دووکەڵی شەڕی غەززە تێکەڵ بە کەشوهەواکەی بووە.
لە مانگی تشرینی یەکەمی 2022ەوە کە پۆستی سەرۆکوەزیرانی ئیتاڵیای وەرگرت، بۆ دووەمجار جۆرجیا میلۆنی سەردانی لیبیای کرد. ئامانجی سەردانەکەشی بۆ رێگریکردنە لە چوونی کۆچبەران لە لیبیاوە بەرەو ئیتاڵیا
سەرۆکی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم لە تارانە؛ لە گیرفانی رافائێل گرۆسیدا، وەکو خۆی دەڵێت، پەیامی نیگەرانیی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لە خواستە ئەتۆمییەکانی ئێران هەیە؛ نیگەرانییەک کە سەرۆکی ئاژانسی وزەی ئەتۆمی ئێران هەوڵیدا لە کۆنفرانسی تەکنەلۆجیی ئەتۆمی لە ئەسفەهان، ئاوێکی ساردی بەسەردا بکات
ئاوی ئاوەڕۆکان تێکەڵ بە زۆربەی کۆڵانە وێرانەکانی رەفەحی باشووری غەززە بووە؛ پاشەڕۆ، دایبی، ئاژەڵی مرداربوو، مێش و مەگەز تێکەڵ بە یەکدی بوون. زۆربەی دانیشتووانی رەفەح لەژێر هەڕەشەی تووشبوون بە کۆلێرا، مەلاریا، هەوکردنی جگەر و سەتان نەخۆشیی دیکەی پێست و هەناودان
رێگینا 20 ساڵە چێشتلێنەرە، تێکەڵکردنی مریشک و پەتاتە و سوورکردنەوەیان پێکەوە، وەک بیرۆکەیەک خستە بەردەم چەند مامۆستایەکی گەورەترین قوتابخانەی رییۆ دی جانیرۆی باشووری رۆژهەڵاتی بەرازیل.
بەشێک لە جووتیاران لە هۆنگ کۆنگی چین سەرقاڵی چاندنی چەند جۆرێکی دەگمەنی بنەتۆی برنجن کە 60 ساڵ لەمەوبەر لە ناوچەکەیان چێندراون، بەڵام لەنێو قەرەباڵخیی ژیانی مۆدێرنی پڕ لە کۆنکرێت و باڵەخانە بەرزەکان؛ فەرامۆش کراون
کێڵگەی کۆرمۆر لە شارۆچکەی قادر کەرەم لە قەزای چەمچەماڵی سەر بە پارێزگای سلێمانی، گەورەترین کێڵگەی گازە لە هەرێمی کوردستان. گازی وێستگەکانی کارەبای هەرێمی کوردستان دابین دەکات.
بەپێی راپۆرتێك، سووریا یەکێکە لە 10 وڵاتە زۆر برسییەکانی جیهان. ئەحمەد دعێبس، بە بەختە کە لە ژینگەیەکی برسیی لە ئیدلبی سووریا، چەند ئاژەڵێکی بە دەستەوە ماوە؛ دراوسێکەی جووتیارێکە بەدەست وشکەساڵییەوە دەناڵێنێت
دوای چەندین مانگ لە دواخستن و پەکخستن، دواجار پاکێجە 95 ملیار دۆلارییەکەی ئیدارەی بایدن، لەنێویدا 61 ملیار دۆلار بۆ ئۆکراینا، مۆری پەسندکردنی لە ئەنجوومەنی پیرانی ئەمریکا لێدرا و بە واژۆیەکی بایدن ئیدی دەچێتە واری جێبەجێکردنەوە
نووسینگەی سەرۆکوەزیرانی عێراق راگەیێندراوێک سەبارەت بە کۆبوونەوەی سوودانی لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئەمریکای بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە، هەردوولا جەخت لە گرنگی پتەوکردنی پەیوەندییە هاوبەشەکانی نێوان هەردوو وڵات و چالاککردنی رێککەوتنی چوارچێوەی ستراتیژی و لیژنەی باڵای هاوئاهەنگییان کردووەتەوە.
زانیاری هەواڵگری دراوەتە کۆشکی سپی کە ئێران دەیان مووشەک و فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی ئامادە کردووە بۆ هێرشی راستەوخۆ لە ئێرانەوە بۆسەر ئیسرائیل.
لە ئەمریکای باکوور خۆرگیرانی تەواوەتی روویدا و بەشێک لە خەڵك بە چاویلکەی تایبەتەوە سەیری دیمەنی خۆرگیرانیان کرد
لە قوتابخانەکانی کۆسۆڤۆ یۆگا بە قوتابییانی قۆناخی ناوەندی دەکرێت. بەشێک لە راهێنەرانی یۆگا ئومێدیان هەیە راهێنانەکان ببنە نەریت و بەشێک لە پرۆگرامەکانی خوێندن
بە دەستی وەزیری دەرەوەی ئێران و بە ئامادەبوونی هاوتا سوورییەکەی، قردێلەی دووبارە کردنەوەی بەشی کۆنسوڵخانەی ئەو وڵاتە لە دیمەشقی سووریا بڕدرا.
لە پێوەرێكی تایبەت بە "بازرگانیکردنی ئیەلیکترۆنی و دیجیتاڵی" و لە لیستێک کە 128 وڵاتی لە خۆگرتووە، عێراق لەسەر ئاستی جیهان لە پلەی 86ـەمیندایە و لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبیش ریزبەندیی دەیەمی گرتووە.
پاسەوانی کەناراوەکانی تونس تەرمی 13 کۆچبەری لە دەریای نێوەڕاست دۆزیەوە و بەو جۆرەش ژمارەی ئەو کۆچبەرانەی لە سەرەتای ئەم ساڵەوە لەو دەریایەی نزیک لە تونس گیانیان لەدەستداوە گەیشتە 167 کەس.
بەشێک لەو بەرپرسانەی لە چوار ساڵی سەرۆکایەتیی ترەمپدا کاریان کردووە، ئێستا لەگەڵ بەسەرۆکبوونەوەی ئەو نین
ئێستا زیاتر لە نیوەی ئەمریکییەکان دیموکراسییەتی وڵاتەکەیان بە لاواز دەبینن، 2 لەسەر 3ی ئەمریکییەکانیش پێیانوایە دیموکراسییەتی وڵاتەکەیان بەراورد بە 10 ساڵ لەمەوبەر، هەڕەشەی زیاتری لەسەرە.
لە ناوچەی جادێرە لە باکووری رۆژئاوای ئەلبانیا لەسەر دەریای ئادریاتیک، کە ئەوبەری دەریاکە ئیتاڵیایە، دەست بە دروستکردنی کەمپێك کراوە تایبەت بەو کۆچبەرانەی لە دەریای نێوەڕاست لەسەر رێگەیان بەرەو ئیتاڵیا دەگیرێن یان رزگار دەکرێن
سەتان هاککەر لە سەرانسەری ئەورووپا لە هۆڵەێک لە شاری لیلێ-ی فەرەنسا کۆبوونەوە و بەشدارییان لە کێبڕکێیەکی تایبەت بە دیاریکردنی باشترین هاککەری یاسایی کرد
لەوانەیە لە جەنگی جیهانیی دووەمەوە، ئەمە یەکەم جار بێت ئەورووپا هەست بە نیگەرانیی ئەگەری هەڵگیرسانی جەنگێكی هاوشێوە بکات. دۆناڵد تەسک، سەرۆکوەزیرانی پۆڵەندا پەنجەی خستە سەر برینە ئەورووپییەکە و دەڵێت، "لە قۆناخی پێش جەنگداین."
رێکخراوی تەندروستیی جیهانی لە زیادبوونی تووندوتیژیی ئۆنلاین بەرامبەر منداڵان لە ئەوروپا هۆشداری دەدات.
قوتابییانی قوتابخانەیەکی دەوروبەری فەرەنسا لەلایەن "گرووپێکی داعشەوە" بە نامە هەڕەشەیان لێکراوە.
لە ساڵی 2014دا لە جیهاندا زیاتر لە 100 ملیۆن مۆبایلی کۆن و بەکارنەهاتوو هەبوون، لە 2022 ژمارەکە بۆ 210 ملیۆن بەرزبووەوە
لە دەستپێکردنی شەڕی غەززەوە و پێچەوانەی پێشبینییەکان، کۆچکردنی جووە بەریتانییەکان بۆ ئیسرائیل 40% زیادی کردووە
سکرتێری گشتیی ناتۆ دەڵێت، چاویان لەوەیە جۆرجیا ببێتە ئەندامی هاوپەیمانییەکە، داواش لە رووسیا دەکات لە داننان بە هەندێ ناوچەی جۆرجیا وەک وڵاتی سەربەخۆ، پاشگەز ببێتەوە.
زیاتر لە 37 هەزار منداڵ، کە نیوەیان خوار تەمەن 12 ساڵن و لانیکەم 18 هەزار دایک، کە سەر بە چەکدارانی داعشن، لە رەوشێكی نالەبار و فەرامۆشکراودا لەنێو کەمپی هۆل لە رۆژئاوای کوردستان بە ناچاری ژیان دەبەنە سەر
دوای زیاتر لە دوو هەفتە لە لێدوانەکەی سەبارەت بە ئەگەری ناردنی هێزی ئەوروپی بۆ هاوکاریکردنی ئۆکراینا، سەرۆکی فەرەنسا لە کۆبوونەوەی لەگەڵ راوێژکاری ئەڵمانیا و سەرۆکوەزیرانی پۆڵەندا لە بەرلین، ئەو هەڵوێستەی خۆی خستەوەڕوو
ئەندامێکی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق دەڵێت، هەرێمی کوردستان تەنیا لیستی کارمەندانی سڤیلی ناردووە و لیستی هێزە ئەمنییەکان و پێشمەرگەی نەناردووە بۆیە مووچەیان بۆ نەنێردراوە. دەشڵێت، سبەی چوارشەممە لەگەڵ وەزارەتی دارایی کۆدەبنەوە و مووچە و بودجەی هەرێمی کوردستان تاوتوێ دەکەن.
یەکێتیی ئەوروپا کۆمپانیای ئەپڵی ئەمریکی بە 1.8 ملیار یۆرۆ ( 2 ملیار دۆلار) سزا دا، هۆکارەکەش "پێشێلکردنی یاسای رکابەرییە".
وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە پێشوازیکردنی مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، "یەکریزی کورد گرنگە". هەردوولا نیگەرانیی خۆیان بەرامبەر بڕیارەکانی دادگەی فیدراڵی دەربڕی و جەختیان کردەوە "کە پێویستە هەرێمی کوردستان بەشە بودجەی خۆی بە دادپەروەرانە پێ بگات."
پەرلەمانی هەنگاریا بە زۆرینەی دەنگ ئەندامێتیی سوێدی لە رێکخراوی ناتۆ پەسندکرد؛ بەوەش هیچ بەربەستێك لەبەردەم پرۆسەی ئەندامبوونی سوێد لە رێکخراوی ناتۆ نەما.
سکرتێری ناتۆ دوایین لێدوانی ترەمپ سەبارەت بە رێکخراوەکە بە هۆکاری "زیانگەیاندن" بە ئاسایشی هەموو وڵاتانی ئەندام لە هاوپەیمانییەکە ناودەبات.
لیژنەی مافی مرۆڤی سەر بە پەرلەمانی بەریتانیا، پلانی حکومەتەکەی ریشی سووناک بۆ ناردنی هەمیشەیی کۆچبەران بۆ رواندا، بە "نەگونجاو" لەگەڵ بنچینەکانی مافی مرۆڤ ناو دەبات.
شەقامی رەشید لە بەغدا گوزارشت لە رەسەنایەتیی مێژوو و فرەڕەنگی دەوڵەتی عێراقی نوێ دەکرد، بەڵام ئێستا لەژێر سایەی هێزە ئیقلیمییەکان، شیرازەی تێکچووە و زیاتر لە گۆڕەپانێكی شەڕ دەچێت، کە نوێنەرایەتیی یەک بەرە دەکات ئەویش بەرەی مقاوەمەیە.
تیمەکەی ترەمپ لە هەوڵدایە بۆ دواخستنی وادەی دادگەکان تاوەکو دوای هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی، کە لە تشرینی دووەمی ئەمساڵ بەڕێوەدەچێت، بە هیوای ئەوەی ئەو کاتە پارێزبەندیی سەرۆکایەتی وەرگرێت و، هەموو سکاڵاکانی دژی هەڵبوەشێندرێنەوە؛ ئەمەش هەوڵێکە، دادوەران هەوڵی پووچەڵکردنەوەی دەدەن.
شاجوانی ژاپۆن بۆ ساڵی 2024 وازی لە ناسناوەکەی هێنا و داوای لێبووردنی لەو کەسانە کرد دەنگیان پێدابوو.
لە کەرتی رۆژئاوا، 530 فەلەستینی کوژراون و زیاتر لە 28 گەڕەکیش بە زۆر چۆڵکراون. ماتیۆ میلەر، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند بەهۆی زۆریی توندوتیژییەکان حکومەتی وڵاتەکەی سزای بەسەر چەند ئیسرائیلییەکدا سەپاندووە.
ترەمپ بەردەوامە لە هێرشکردنەسەر نیکی هەیڵی رکابەری و لە دوایین هەڵمەتی هەڵبژاردنی بەرایی تایبەت بە ویلایەتی نیوهەمشایەر، ناوەکەی لەگەڵ نانسی پیلۆسی، سەرۆکی پێشووی ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئەمریکا تێکەڵ کرد
لەگەڵ هەموو هەڵبژاردنێكدا، خواستی ترەمپ بۆ ئەوەی ناتۆرە لە رکابەرەکانی بنێت، زیاتر دەبێت؛ ئەمجارەش نۆرەی نیکی هەیلییە بەر لە هەڵبژاردنی بەرایی کۆمارییەکان لە ویلایەتی نیوهەمشایەر، کە بڕیارە لە 23ـی ئەم مانگە بەڕێوەبچێت.
حووسییەکان گوێ بە هۆشدارییەکانی ئەمریکا نادەن و لە هێرشەکانیان بەردەوامن. لە نوێترین لێدوانیاندا دەڵێن، کەشتییەکی بارهەڵگری بازرگانیی ئەمریکایان کردووەتە ئامانج.
کۆمیسیاری کاروباری ناوخۆیی یەکێتیی ئەوروپا رایگەیاند، "دەبێت وڵاتانی یەکێتییەکە خۆیان لەگەڵ پیربوونی کیشوەری ئەوروپا بگونجێنن."
وێنەی شەش کوردی "تیرۆرکراوی" باکووری کوردستان لە رێپێوانێکی کوردانی دیاسپۆرا لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا بەرزکرانەوە، کە هەر شەشیان لە پاریس کوژران؛ سیانیان لە 2013 و سیانەکەی دیکە لە 2022.
هەژاری و بێکاری بەشێکی گەنجانی مەغریبیان ناچارکردووە رێگەیەکی پڕ مەترسی بگرنەبەر و، بەقاچاخ بەرەو ئەوروپا کۆچبکەن، سەرەڕای ئەوەی یەکێتیی ئەوروپا بەرنامەیەکی هاوبەشی لەگەڵ ئەو وڵاتە هەیە بۆ رێگریکردن لە هاتنی کۆچبەری نایاسایی.
سەرۆکی پێشووی ئەمریکا لە ویلایەتی ئایۆوا دەستی بە هەڵمەتی هەڵبژاردنی بەرایی ویلایەتەکە کرد، کە تایبەتە بە هەڵبژاردنی بەربژێرێكی کۆماری بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ئەمریکا و لەبارەی بایدن گوتی زیاتر لە هەر 10 خراپترین سەرۆکی ئەو وڵاتە، زیانی بە ئەمریکا گەیاندووە.
لە شوقەیەکی بچووکی گەڕەکێکی باشووری بەیرووت، ساڵح عارووری، جێگری سەرۆکی مەکتەبی سیاسی حەماس و شەشی دیکە لە بەرپرس و ئەندامانی بزووتنەوەکە، وەک دەگوترێت "بە درۆنێكی ئیسرائیلی تیرۆرکران." ئەم رووداوە کاردانەوەی فراوانی لێکەوتەوە.
پریشکی شەڕی غەززە لە دەریای سوورە. بەردەوامبوونی هێرشە ئاسمانی و زەوینییەکانی ئیسرائیل بۆسەر کەرتی غەززە، بەرەی باشووری دەریای سووری داگیرساندووە و حوسییەکان بەردەوام هەڕەشەی هەڵکشانی زیاتری بارودۆخەکە دەکەن و دەڵێن، هەر کەشتییەک ئیسرائیلی بێت یان بەرەو ئەوێ بڕوات، ئامانجی مووشەک و درۆن و هێزە دەریاوانییەکانیانە
لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی پریستینا، پایتەختی کۆسۆڤۆ، لەسەر تابلۆیەک نووسراوە "لە یەکەم رۆژی ساڵی 2024ەوە دانیشتووانی ئەو وڵاتە دەتوانن بەبێ ڤیزا سەردانی هەر 27 وڵاتەکەی ئەندامی یەکێتیی ئەوروپا بکەن،" بڕیارێك کە 15 ساڵە کۆسۆڤییەکان چاوەڕێی دەکەن
دادگەی باڵای ئیسرائیل ئەو یاسایەی هەڵوەشاندەوە کە مافی لە دادگاکان دەسەندەوە هەڵسەنگاندن بۆ بڕیارەکانی حکومەت بکەن.
فەرەنسا پێچەوانەی شەوی سەری ساڵی رابردوو؛ ئەمساڵ بۆ پێشوازیکردن لە ساڵی 2024 رێکارە ئەمنییەکانی تووندتر دەکات.
شەڕی غەززە زۆربەی وێستگە و تاوەرەکانی کارەبا و هێڵەکانی ئینتەرنێتی لەناوبردووە؛ بۆیە ئێستا زۆربەی غەززەییەکان بۆ گوێگرتن لە هەواڵەکان، پەنا بۆ رادیۆ دەبەن.
شەڕی غەززە لە سێ مانگ نزیک دەبێتەوە. هێشتا ئامانجە سەرەکییەکەی ئیسرائیل بەدەستنەهێنراوە کە بریتییە لە کۆتاییهێنان بە حەماس و دەستگیرکردن یان کوشتنی سەرکردەکانی.
ئیتامار بن گڤیر، وەزیری ئاسایشی نەتەوەیی لە حکومەتە راستڕۆکەی نەتانیاهوو، بەشداری لە رێوڕەسمی بەخاکسپاردنی چەند سەربازێکی ئیسرائیلی کوژراوی شەڕی غەززە کرد، جووە نەریتخوازەکان حەز دەکەن ئەو بە "پیاوە بەهێزەکەی ئیسرائیل" ناو ببەن.
جوولیان و نیڵز هەردووکیان فڕۆکەوانی فڕۆکەی رافالی فەرەنسین و لە بنکەیەکی ئاسمانی لە ئوردن لە ئەرکدان، ئەوان بەشێکن لەو 350 ئەفسەر و فڕۆکەوانە فەرەنسییەی لە هاوپەیمانیێتیی نێودەوڵەتی دژی داعش لە 2014ـەوە ئەمریکا پێکیهێناوە و تائێستاش سەرۆکایەتیی دەکات.
لە سەرەتای ئەم ڤیتییەدا، هەزاران هاووڵاتیی چین دەبینن کە لەبەردەم پەرستگەیەک نزای خۆشبەختی و خۆشگوزەرانی بۆ داهاتووی ئابووریی وڵاتەکەیان دەکەن بەتایبەت لە ساڵی 2024، بەڵام بەشێک لە شارەزایان، لە بەرامبەر گەشەی ئابووریی وڵاتەکە رەشبینن.
کڕینی خانوویەکی 100 مەتر دووجایی لەو ناوچانە کە لە دوو ژوور و هۆڵێك پێکدێن لانیکەم بە 15 هەزار دۆلارە. ئەوە لەکاتێکدایە لە مانگی ئابی ئەم ساڵدا حکومەتی سووریا مووچەی کارمەندانی بە رێژەی 100% بەرزکردەوە بەو دۆخەشەوە هێشتا مووچەی کارمەندێک لە نێوان 20 تا 50 دۆلاری ئەمریکیدایە.
توێژینەوەیەک دەریدەخات، 70٪ـی هاووڵاتییانی سووریایی ژێر دەسەڵاتی ئەسەد، سەڵتن.
ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئەو وڵاتەی بە زەویی دیموکراسییەت ناسراوە؛ ئێستا بەشێکی زۆری دانیشتووانەکەی لە پاشەکشەی دیموکراسیی نیگەرانن.
هەردوو خوشک و برا، مایا ریگیڤ و ئیتا ریگیڤ، دوایین بارمتەی ئازادکراوانی کاژێرە کۆتاییەکانی ئاگربەستە یەک هەفتەییەکەی حەماس و ئیسرائیل بوون، کە بە رێپێوان و ئاهەنگگێڕان پێشوازییان لێکرا
سوپای ئیسرائیل هێرشەکانی بۆسەر غەززە فراوان کردووە، بە دیاریکراوییش شەڕی خان یونس لە باشووری غەززە. سوپاسالاری ئیسرائیل دەڵێت، دەرفەتی وەستاندنی جەنگ هاوشێوەی هەفتەی رابردوو نەماوە
پۆلیسی فەرەنسا چووە دارستانەکانی هەردوو شاری کالێ و دەنکێرک لە باکووری رۆژئاوای ئەو وڵاتە بۆئەوەی کۆچبەرانی رێگەی بەریتانیا بەزۆر بۆ نێو شێڵتەرەکان بگوازنەوە؛ هۆکارەکەش وەکو خۆیان دەڵێن، ساردیی کەشوهەوا و خراپیی بارودۆخی مرۆییانە
بەیانیی ئەمڕۆ ئاگربەستی کاتیی غەززە کۆتایی هات و لە نوێترین هەنگاویدا سەبارەت بە قەیرانی ئیسرائیل و حەماس، کۆشکی سپی رایگەیاند، بەردەوام دەبێت لە هەوڵەکانی بۆ درێژکردنی ئاگربەست لە غەززە.
لە دوبەی ئیمارات لە 30ی تشرینی دووەم تاوەکو 12ی کانوونی یەکەمی ئەم ساڵ، 200 وڵات، هەرێم و رێکخراو بەشداری لە کۆنفرانسی تایبەت بە گۆڕانی کەشوهەوا دەکەن کە بە کۆپ 28 ناسراوە.
ئەگەرچی لە ئەمڕۆوە ئاگربەستی نێوان حەماس و ئیسرائیل بۆ ماوەی چوار رۆژ دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە، بەڵام سوپای ئیسرائیل لە ئاسمانەوە هەزاران پارچە کاخەزی بۆ دانیشتووانی غەززە فڕێدایە خوارەوە و لەسەریان نووسراوە، "شەڕ کۆتایی نەهاتووە".
کەسێک لە دەبلن بە چەقۆ هێرشی کردە سەر خەڵک و برینداری لێکەوتەوە
جەنگی غەززە نزیکدەبێتەوە لە 40 رۆژ، ئاوارەبوونی خەڵک لە باکووری شارەکەوە بەرەو باشوور بەردەوامە. بەشی زۆری ئاوارەکان خۆراک و پێداویستیی رۆژانەیان دەستناکەوێت و لە کەمپ و قوتابخانەکان ژیانێکی سەخت بەڕێدەکەن. سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیلیش دەڵێت، ناوەستن تاوەکو شەڕەکە لە بەرژەوەندیی خۆیان یەکلایی نەکەنەوە.
سوێلا براڤەرمان، چی دیکە وەزیری ناوخۆی بەریتانیا نییە؛ ئەو لەلایەن سەرۆکوەزیرانی ئەو وڵاتەوە لادرا و جەیمس کلێڤەرلی، وەزیری پێشووی دەرەوە لە شوێنەکەی دانرا. ئەوەش کاردانەوەی لەسەر ئاستی نێوخۆی بەریتانیا بەدوای خۆیدا هێنا.
پیێدرۆ سانچێز، سەرۆکوەزیرانی ئیسپانیا تاوەکو 27ـی ئەم مانگە دەرفەتی هەیە حکومەت پێکبهێنێت و پێویستی بە پاڵپشتیی 4 پەرلەمانتارە، نەڵام هیچ پارتێك ئامادە نییە پشتگیریی بکات؛ بۆیە پەنای بۆ دەنگی سەربەخۆخوازانی کەتەلۆنی بردووە، ئەوانیش رازی بوون بەڵام بە مەرج.
گرتنەبەری سیاسەتی بەرپەرچدانەوە و دوورکەوتنەوە لە پێشڕەویی هێرشکردن کە ئیدارەی بایدن گرتوویەتیە بەر، ناڕازیبوونی بەشێک لە کۆمارییەکانی کۆنگرێسی ئەمریکای لێکەوتووەتەوە. جێگری یاریدەدەری وەزیری بەرگریی ئەمریکا بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی نێوەڕاستیش دەڵێت، ێشڕەوی لە هێرشکردن و بەکارهێنانی هێز بە واتای راگەیاندنی شەڕ دژ بە ئێران دێت.
بەشێک لە دانیشتووانی بەشی باکووری کەرتی غەززە لەترسی بۆردوومان و شەڕێكی قورس و چڕ هەڵدێن و بەرەو باشووری کەرتەکە کۆچ دەکەن
ئەفریقای باشوور سەرجەم دیپلوماتکارەکانی لە ئیسرائیل بۆ "راوێژکردن" بانگهێشتکردەوە؛ هۆکارەکەشی "بارودۆخی ئەمڕۆی غەززەیە".
بنیامین نەتانیاهوو، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل پێشبینیی خۆی بۆ شەڕی نێو کەرتی غەززە بەو شێوەیە خستەڕوو کە گوتی، "شەڕ لەنێو کەرتی غەززە درێژخایەن و قورس دەبێت، بەڵام ئێمە ئامادەین، ئەمە شەڕی بەرگریکردنە لە نیشتمانمان، لە دەریا، ئاسمان و زەویدا شەڕ دەکەین."
بزووتنەوەی حەماس ڤیدیۆی سێ بارمتەی ئیسرائیلیی بڵاوکردەوە کە تێیدا بە زمانی "عیبری" پەیامێکی تووند بە سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل دەدەن، نەتەنیاهوو-ش دەڵێت، ئەمە تەنیا "شەڕی دەروونیی حەماسە."
23 رۆژ بەسەر شەڕی ئیسرائیل و گرووپە چەکدارەکانی فەلەستیندا تێپەڕی، نزیکەی 229 ئیسرائیلی بە بارمتە لەلای حەماسن و تاوەکو ئێستا چارەنووسیان نادیارە، کەس نازانێت لەسەر یان لەژێر زەوی ئەو شارەدان. بۆیە کەسوکاری بارمتە ئیسرائیلییەکان هەڕەشەی خۆپێشاندان لە حکومەتی وڵاتەکەیان دەکەن.
میدیای ئیتاڵیا بە پشتبەستن بە زانیاریی هەواڵگریی وڵاتەکەی، باس لەوە دەکات، گرووپە جیهادییەکان لە بۆسنیا ئامادەکاری دەکەن بۆ هێرشکردنە سەر جوو و دامەزراوەکانیان. وەزیری ناوخۆی بۆسنیا ئەو زانیارییانە رەتدەکاتەوە.
رۆژنامەیەکی باوەڕپێکراوی ئەمریکی باس لە "ترس"ـی ئیدارەی بایدن دەکات لە "ئامادەنەبوون"ـی سوپای ئیسرائیل بۆ هێرشە زەوینییە چاوەڕوانکراوەکەی بۆ سەر کەرتی غەززەی ژێر دەسەڵاتی حەماس.
شەش فڕۆکەخانەی فەرەنسا چۆڵکران، ئەوەش بەهۆی "هەڕەشەی تیرۆر"ەوە.
دەیان جووی دانیشتووی ئەمریکا بەدەم سروودی ئایینییەوە چوونە بەردەم کۆشکی سپی؛ پێچەوانەی خۆپێشاندانی جووەکانی دیکەی ئەمریکا، ئەوان پشتگیرییان لە فەلەستینییەکان کرد
بەهۆی بارودۆخی " ئاڵۆز و ناسەقامگیر"ی غەززە، کەنەدا داوا لە هاووڵاتییانی دەکات لوبنان جێبهێڵن
بەهۆی نەبوونی کارەباوە لە غەززە، ئێستا خەڵک نۆرە بۆ بارگاویکردنەوەی مۆبایلەکانیان دەگرن، ئەویش لە چەند شوێنێکی دیاریکراو، بەشێوەیەک کە لەو شوێنانە یەک دابەشکەری کارەبا چەندین مۆبایلی پێ بەستراوەتەوە؛ دیمەنێك کە پێشتر لە ئۆکراینا بینراوە و ئێستاش لە غەززەی فەلەستین دووبارە دەبێتەوە
مانگێک بەر لەوەی حەماس بەربەستی نێوان کەرتی غەززە و ئیسرائیل ناسراو بە "دیواری پۆڵایین" بشکێنێت و هێرشەکەی 7ی تشرینی یەکەم ئەنجامبدات، راهێنانی چڕ و پڕی کردووە؛ حەماس گرتە ڤیدیۆیەکی بڵاوکردووەتەوە کە ئەو راستییە دەردەخات.
وەزارەتی بەرگریی ئیسرائیل گرتەیەکی ڤیدیۆیی سوپاکەیانی بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، کاتی رووبەڕووبوونەوەی چەکدارانی حەماسە. بەرگریی ئیسرائیل دەڵێت، ئەوەی لەو گرتە ڤیدیۆییەدا دەردەکەوێت بەشێکی کەمی توانای سوپاکەیانە، ئەوەی لە هێرشە زەوینییە چاوەڕێکراوەکەیان دەبینن، "پێشبینی نەکراوە." حەماسیش وەڵامی تووندی ئیسرائیل دەداتەوە.
وەزیری دەرەوەی رووسیا دەڵێت دامەزراندنی دەوڵەتی فەلەستین متمانەترین چارەسەرە بۆ ململانێکانی ناوچەکە. گوتەبێژی سەرۆکایەتیی رووسیاش دەڵێت، "رۆحییەتی توندوتیژی لە ئیسرائیل نیگەرانمان دەکات."
کۆمەڵەی کۆمپانیاکانی پیشەسازیی نەوتی کوردستان( ئاپیکور) باسی کارەکانیان لە بەرهەمهێنانی نەوت و کێشەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و عێراق و تورکیا لەسەر هەناردەکردنەوەی نەوت بۆ رووداو دەکات و دەڵێت، "هەرێمی کوردستان یەک ملیار دۆلار پارەی بەرهەمهێنانی نەوتمان قەرزارە و ئەگەر پارەکەمان پێنەدرێتەوە بەرهەمهێنانی نەوت دەستپێناکەینەوە."
لە مانگی ئەیلوولی ئەمساڵدا خستنەڕووی نەوت لەلایەن رێکخراوی ئۆپێکەوە بۆ دوو مانگ بەدوای یەکدا زیاتر بووە؛ هۆکارەکەش بۆ زیادبوونی بەرهەمی ئێران و نایجیریا دەگەڕێتەوە.
چوار ساڵە قەیرانی سەختی ئابووریی بەرۆکی لوبنانی گرتووە، تاوەکو ئێستاش 500 هەزار منداڵ بەهۆی هەژارییەوە وازیان لە خوێندن هێناوە. نەتەوە یەکگرتووەکانیش دەڵێت، "لە 15٪ی خێزانەکانی لوبنان ئیدی منداڵەکانیان نانێرنە قوتابخانە."
لیژنەی چاودێریی ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئەمریکا یەکەم دانیشتنی تایبەت بە "لێپیچینەوە" لە جۆ بایدن، سەرۆکی ئەمریکای کرد، کە ئامانج لێی "دوورخستنەوەیەتی" لە دەسەڵات.
سوپای ئۆکراینا دەڵێ "لە هێرشی مووشەکی سەر بارەگای سەرەکیی فەرماندەیی هێزە دەریاییەکانی رووسیا لە دوورگەی کریمیا، سۆکۆلۆڤ کوژراوە و 105 کەسی دیکەش بریندار بوون."
بەگوێرەی ئامارە فەرمییەکان لە سەرەتای ئەمساڵەوە تاوەکو مانگی ئاب، 205 هەزار پەناخواز داوای پەنابەریێتیان لە ئەڵمانیا کردووە؛ لەکاتێکدا لە هەمان ماوەی ساڵی رابردوودا نزیکەی 48 هەزار پەناخوازی نوێ داوای مافی پەنابەریێتیان کردبوو.
ئەندامیەتی سوێد لە هاوپەیمانیی ناتۆ هێشتا رەزامەندی پەرلەمانی هەنگاریا و تورکیای ماوە، وەزیری دەرەوەی سوێدیش لە کۆبوونەوەی نەتەوەیەکگرتووەکان رایگەیاند، ئەندامبوونی وڵاتەکەی لە ناتۆ مافێکی سەروەری سوێدە.
یەکەمین خولی دانوستاندن لە نێوان جوداخوازە ئەرمەنییەکانی ناگۆرنۆ قەرەباخ و شاندی ئازەربایجان بە نێوەندگیریی رووسیا لە شاری یەڤلاخی ئازەری بەڕێوەچوو، بەبێ ئەوەی ئەنجامی هەبێت.
رۆپێرت مەردۆخ، خاوەنی دوو لە گەورەترین کۆمپانیا میدیاییەکانی جیهان، دەستی لە سەرۆکایەتیی ئەنجوومەنی بەڕێوەبردنیانی هەڵگرت و رادەستی کوڕەکەی کردن.
"گرووپە چەکدارە ئەرمەنییە جوداخوازەکان لە ناگۆرنۆ قەرەباخ، بە چەک دانان رازیبوون"
پێنج ئەمریکییە زیندانکراوەکان لە تاران ئازادکران و بە فڕۆکەیەکی قەتەری لە فڕۆکەخانەی مێهرابادەوە بەڕێکەوتن و فڕۆکەکە لە فڕۆکەخانەی دەوحەی پایتەختی قەتەر نیشتەوە.
کە بە ئاسمانی شاری لانچەستنی دوورگەی تاسمانیای ئوسترالیادا دەڕۆیت، یەکەم شت سەرنجت رادەکێشێت، باڵەخانە داریەکانە کە تێیدا کەمترین شیش و چیمەنتۆ بەکارهێندراوە
رۆژی دووشەممە، 11-9-2023، لە دوای 12 کاژێری بەردەوام لە بای بەهێز و بارانی بە لێزمە، لافاو لە شارەکانی رۆژهەڵاتی لیبیا روویدا، درنە لە باکووری رۆژهەڵات زۆرترین زیانی بەرکەوتووە.
رۆژی دووشەممە، 11-9-2023، پارتە ئۆپۆزیسیۆنەکانی پۆڵەندا، پارتی فەرمانڕەوای وڵات بە "درۆزن و ساختەکار" ناوبرد و رایگەیاند: "لە ژێر سایەی ئەو پارتە کونسوڵخانەکانی پۆڵەندا لە بەرامبەر وەرگرتنی پارە وەک بەرتیل سەتان هەزار ڤیزەی بەناوی کار بە هاووڵاتییانی دەرەوەی ئەوروپا داوە کە دواتر وەک کۆچبەر چوونەتە ئەو وڵاتە." دەشڵێت، "لە کاتێكدا پارتی فەرمانڕەوا بانگەشەی پەیڕەوکردنی سیاسەتی دژە کۆچبەران دەکات، خۆی بەرپرسە لە چوونی سەتان هەزاریان بەرەو ئەوروپا."
هەفتەی رابردوو هەواڵی سەردانی کیم جۆنگ ئون، سەرۆکی کۆریای باکوور بۆ رووسیا و کۆبوونەوەی لەگەڵ ڤلادیمیر پوتین، سەرۆکی رووسیا بڵاوبووەوە، گوایە بەمەبەستی دەستەوارەی کڕینی چەکی کۆریای باکوورە لەلایەن رووسیاوە؛ ئەمڕۆ دووشەممە سەرچاوەیەکی میدیای ئەمریکا سەردانەکەی پشتڕاستکردەوە و کریملنی رووسیاش گوتی، "لەم هەفتەیەدا هەردوو سەرکردە لە رووسیا کۆدەبنەوە."
شەوی یەکشەممە، 10-9-2023، دەیڤید بارنیا، بەڕێوەبەری مۆساد لە گوتارێكیدا لە "کۆنفرانسی رووبەڕووبوونەوەی تیرۆر" لە شاری هێرزلیای ئیسرائیل گوتی: " ئێران بەشێوەیەکی رێکخراو دەستی بە کردە تیرۆریستەکانی لە سەرانسەری جیهاندا بردووە؛ ئەو کردانە بە هاوئاهەنگی لەگەڵ "ئاراستەی سیاسیی رابەر (رابەری ئێران)" دەکرێت، ئەگەر ئیسرائلی یان جوویەک زیانی پێبگەیێندرێت، سەرکردە باڵاکانی ئێران دەکرێنە ئامانج.
'بەکارهێنانی تابلێت بۆ نووسین بەر لە تەمەنی 10 ساڵی، توانای منداڵان لە نووسین بە پێنووس کەم دەکاتەوە'، ئەمە ئەنجامی لێکۆڵینەوەیەکی زانستیی ناوەندێكی ئەکادیمیی سوێدە.
هەرچەندە کۆنبوون مێژووە، بەڵام هەندێ جار سەرئێشەشی بە دواوە دێت. وەک وێستگەی تەمەن 71 ساڵیی شەمەندەفەری بروکسلی بەلجیکا؛ لە قەرەباڵخترین وێستگەوە بۆ پڕ کێشەترین گۆڕدراوە.
شەپۆلێكی نوێی پەنابەرانی سووریایی روویان کردووەتە لوبنان کە نیوەی زیاتری خەڵکەکەی خۆی برسییەتی. زۆینەی پەنابەران چوونەتە شاری بیقاع. حکومەت هەراسان بووە و کۆبوونەوە لە دوای کۆبوونەوە دەکات بۆ کۆنترۆڵکردنی بارودۆخەکە.
دادگای واشنتن لە پەڕاوی هێرشکردنە سەر کۆنگرێسی ئەمریکا لە ساڵی 2021، ئێنریک تارییۆ، سەرۆکی پێشووی گرووپی پراود بۆیزی راستڕۆی ئەمریکای بە 22 ساڵ زیندانیکردن، سزادا.
هیندستان بە هەموو کێشەکانیەوە، خۆی بۆ پێشوازیکردن لە لووتکەی وڵاتانی جی 20 ئامادە دەکات؛ دەیەوێت شەقامەکانی بە دەرکردنی برسی و ئاوارەکان لە شێڵتەرەکانی نزیک لە شوێنی کۆبوونەوەکە، جوانتر بکات. ریکا دێڤی و دەیان هەزار کەسی دیکە دووجار ئاوارەبوون؛ جارێك بە دەستی سرووشت و جارێکیش دەسەڵات.
سەرچاوەیەکی میدیایی ئەمریکا دەڵێت، ئێران بەرپرسێكی یەکێتیی ئەوروپای زیندانی کردووە و تۆمەتی "سیخوڕی" داوەتە پاڵ. دەستگیرکراوەکە بە رەچەڵەک سوێدییە و وەزیری دەرەوەی ئەو وڵاتە دەڵێت، "نامەمان داوەتە حکومەتی ئێران بۆ ئەوەی ئازادبکرێت".
شەوی دووشەممە، 4-9-2023 کۆشکی سپیی ئەمریکا ئەنجامی پشکنینەکانی کۆرۆنا تایبەت بە سەرۆک و خانمی یەکەمی وڵاتی رایگەیاند، پشکنینەکەی بایدن نەرێنییە، واتە تووشی کۆرۆنا نەبووە، بەڵام جیڵی هاوژینی تووشی کۆرۆنا بووە و نیشانەکانی "مامناوەندن".
ژمارەیەک ملیاردێری ئەمریکا دەیانەوێت ناوچەیەی رۆژئاوای ئەمریکا بۆ شارێكی "ژینگە دۆست" بەناوی "کالیفۆرنیا بۆ هەمیشە" بگۆڕن. ملیاردێرە ئەمریکییەکان بە 800 ملیۆن دۆلار زیاتر لە 200 کیلۆمەتر دووجا زەوییان بۆ ئەو پڕۆژەیە کڕیوە
تەنکترین مۆبایل لە جیهاندا لە لەندەن نمایشکرا کە ناوی "ماجیک ڤی 2"ە. ئەو کۆمپانیایەش کە بەرهەمی هێناوە دەڵێت، تەنکترین مۆبایلی چەماوەی جیهانە و داهاتووی مۆبایلە گەڕۆکەکان لە مۆدێلە چەماوەکان دەبینن
ئەو راستییە زانستییەی کە دەڵێت، 'تا باڵەخانە بەرزتر بێت، ئەگەری رووخانی لە کاتی بوومەلەرزەکان زیاترە،" تاڕادەیەک زۆر ژاپۆن و بە دیاریکراوی تۆکیۆی پایتەختی ناگرێتەوە؛ ئەوەش بەهۆی یەک سەدە ئەزموونی لە رووبەڕووبوونەوەی بوومەلەرزەیە
شەوی پێنجشەممە، 31-8-2023، وەزارەتی دادی ئەمریکا لە راگەێیندراوێکیدا رێکارە نوێیەکانی ئیدارەی بایدنی بۆ فرۆشتنی چەک ئاشکرا کرد و راگەیاند "لێکۆڵینەوە لە پێشینەی کڕیاری چەک وەک مەرج لەسەر فرۆشیار دادەنرێت."
رۆژی پێنجشەممە، 31-8-2023، شاندێک لە چالاکڤانانی سڤیل سەر بە رێکخراوێكی ناحکومی لە ئۆتاوای پایتەختی کەنەدا راپۆرتێكیان لەسەر دۆخی ئەو کەنەدیانە بڵاوکردەوە کە لە کەمپەکانی هۆل و رۆژن لە رۆژئاوای کوردستان. شاندەکە ئەو کەمپانە بە کەمپی "گوانتانامۆ"ی ئەمریکا دەچوێنن، کە تایبەت بوو بە زیندانیانی رێکخراوی قاعیدە.
ژمارەیەک ئەفسەر لە سوپای گابۆن، دەسەڵاتی سیاسیی وڵاتیان گرتە دەست و دەڵێن، ئەنجامی هەڵبژاردنە سەرۆکایەتییەکە رەت دەکەنەوە.
پارێزگایەکی رۆژهەڵاتی چین دەستپێشخەرییەکی نوێی رایگەیاندووە و تێیدا پارە بە هەر کچێک دەدات لە تەمەنی 25 ساڵ و بەرەو ژێر هاوسەرگیری بکات
وەزارەتی بەرگریی رووسیا رایگەیاند، رێگرییان لە دوو فڕۆکەی بێ فڕۆکەوانی ئەمریکی کردووە لە نزیک نیمچەدوورگەی کریمیا
سەرۆکی ئەنجوومەنی یەکێتیی ئەوروپا رایگەیاند، پێویستە یەکێتییەکە ئامادە بێت تاوەکو ساڵی 2030 ئەندامی نوێ وەربگرێت
ئەو سیخوڕە رووسییەی، کە ساڵی رابردوو لە سوێد دەستگیر کرا، رۆژی 4ی مانگی داهاتوو دادگایی دەکرێت
رۆژی دووشەممە، 21-8-2023 ناسر کەنعانی، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، لایەنە پەیوەندیدارەکان چوارچێوەیەکی تایبەت بە کاتی جێبەجێکردنیی رێککەوتنەکەیان دیاری کردووە؛ کە ئەوپەڕی دوو مانگ دەخایەنێت.
لە یەکەمین وەرزی زستانی دوای دەستپێکردنی شەڕی ئۆکراینا، وڵاتانی یەکێتیی ئەوروپا کە 47٪ی خواستیان بۆ گاز لە رووسیا دابین دەکرد، رووبەڕووی کورتهێنان بوونەوە؛ لە پایزی هەمان ساڵ سیاسەتی "پڕکردنی ناچاری کۆگەکان"یان پەیڕەو کرد و رۆژی 1ی تشرینی دووەمی ئەمساڵ وەک دوا وادەی پڕکردنی کۆگەکان دانرا.
بڕیارەکەی دانیمارک لە دوای سەردانەکەی ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراینا بۆ ئەو وڵاتە هات، کە تێیدا کۆپینهاگن بەڵێنی دا 19 فڕۆکەی ئێف-16 بداتە کیێڤ، شەشیان تاوەکو کۆتایی ئەمساڵ و هەشتیان ساڵی 2024 و پێنجیان لە ساڵی 2025.
عومەر هاووڵاتییەکی موریتانییە بە نایاسایی بەرەو ئەمریکا کۆچی کردووە. بیری نیشتمانەکەی دەکات و خەریکی دروستکردنی خواردنێکە کە جاران دایکی بۆی ئامادە دەکرد.
دواجار گفتوگۆ نهێنییە ناڕاستەوخۆکانی تاران و واشنتن بۆ ئاڵوگۆڕکردنی دیل بە دیل و ئازادکردنی پارەی سڕکراوی ئێران، بە ئەنجام گەیشت.
بەلجیکا پلانی هەیە تاوەکو ساڵی 2035 سەرجەم کەشتییەکانی گواستنەوە لە دەستییەوە بۆ ئۆتۆماتیکی بگۆڕێت.
سوپای ئەمریکا رایگەیاندووە، لە دوو ساڵی رابردوودا ئێران هەوڵیداوە یان دەستی بەسەر لانیکەم 20 کەشتیی بازرگانیدا گرتووە.
هێزێکی زۆری پۆلیس چوونە بەردەم ماڵی عیمران خان، سەرۆکوەزیرانی پێشووی پاکستان لە شاری لاهوور لە رۆژهەڵاتی ئەو وڵاتە و دەستگیریان کرد، ئەویش داوای لە لایەنگرانی کرد، بێدەنگ نەبن.
لە ئابی ساڵی 2022، پلەی گەرما لە شاری سیئۆلی پایتەختی کۆریای باشوور و ناوچەکانی دەوروبەری، 28 پلەی سیلیزی بوو؛ بەڵام لە ئابی ئەمساڵدا 38 پلەشی تێپەڕاندووە، ئەم بەرزییەی پلەی گەرماش قوربانیی لێ کەوتووەتەوە.
ئاشتبوونەوەی ئێران لەگەڵ ناوچەی کەنداو، وەکو مەترسییەک بۆ عەرەب و کێشە بۆ وڵاتانی رۆژئاوا سەیر دەکرێت، لەبەرامبەردا فڕۆکە ئەمریکییەکان بەردەوام بە ئاسمانی گەرووی هورمزدا دێن و دەڕۆن و نمایشی هێز لەبەردەم ئێراندا دەکەن.
لە 2020 دادگای باڵای هەنگاریا جیاکردنەوەی قوتابییانی قەرەجی لە قوتابییە هەنگارییەکانی دیکە بە نایاسایی دانا و بڕیاری قەرەبووکردنەوەی بە 5 هەزار دۆلار بۆ هەر قوتابییەکی قەرەج دا.
پەرلەمانی ئوردن بە زۆرینەی دەنگ، کە لایەنگری حکومەتن، پڕۆژەیاسای "تاوانە ئەلیکترۆنییەکان"ی پەسند کرد
دۆخی دەیان کۆچبەری ئەفریقی، کە بە گوتەی خۆیان، حکومەتی تونس بە زۆر بۆ سەر سنووری بیابانیی لیبیا دووریخستوونەتەوە خراپە. هەندێکیان دەڵێن، تینویانە، هەندێکیشیان برسییانە؛ بەشێکیشیان کە ژنن و منداڵیان هەیە، داوای هاوکاری دەکەن لەپێناو منداڵەکانیان
پرۆژە یاساکە دەستی حکومەت لە دەستنیشانکردنی دادوەرانی دادگاکان لە نێویاندا دادگای باڵا کراوەتر دەکات. لە بەرامبەردا دەستی دادگای باڵا لە رەتکردنەوەی بڕیارەکانی حکومەت و وەستان دژی یاسا پەسندکراوەکان لە پەرلەمان سنووردارتر دەکات.
وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا، کەشتیی فڕۆکە هەڵگری 'یو ئێس ئێس تۆماس هەدنەر' بە هەردوو فڕۆکەی ئێف 16 و ئێف 35 رەوانەی ئاوی کەنداو دەکات. بەرپرسێکی پێنتاگۆنیش دەڵێت، لە وەڵامی چەند رووداوێکی نەخوازراوی ئەم دواییەی گەرووی هورموزە
سەرۆکی ئازەربایجان لە ماوەی رابردوودا لەلایەن سەرۆکی ئەنجوومەنی یەکێتیی ئەوروپاوە لە برۆکسل پێشوازیی لێکرا، ئەوەش ئاماژەیەکە لەسەر گرنگیی ئازەربایجان و سەقامگیریی ناوچەی وڵاتانی یەکێتیی سۆڤێتی جاران بۆ خودی ئەوروپییەکان
لە ناوچەی رینۆسا لە باکووری رۆژهەڵاتی مەکسیک، لانیکەم 22 تەرم لە چەند گۆڕێكی بەکۆمەڵدا دۆزرانەوە
گوتەبێژی ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا رایگەیاند، جۆ بایدن سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیلی بانگهێشت کردووە سەردانی ئەمریکا بکات، بە ئەگەری زۆرەوە ئەم پاییزە لە واشنتن کۆدەبنەوە
پۆلیسی بولگاری دەیان کۆچبەر لە ئۆتۆمبیلێکی بارهەڵگری داخراودا دەستگیر دەکات کە بارودۆخیان خراپ بووە و خەریکبووە بخنکێن. نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت، تەنیا ئەمساڵ 289 منداڵ لە رێگەی کۆچدا گیانیان لەدەستداوە.
بێلاڕووس سەربازگەیەکی سوپا بۆ چەکدارانی ڤاگنەری رووسی تەرخان دەکات، بۆ ئەو مەبەستەش جێگری وەزیری بەرگریی بێلاڕووس بە فەرمانێک سەربازگەیەکی وڵاتەکەیی بۆ چەکدارانی ڤاگنەر چۆڵکرد
لە 4 ساڵی سەرۆکایەتی جێرد بۆلسونارۆ، سەرۆکی پێشووی بەرازیل، کە پشتگیری لە لابردنی دارستان بۆ پەرەدانی کشتوکاڵی و پیشەسازی دەکرد؛ لانیکەم 50 هەزار کیلۆمەتر دووجا لە دارستانی ئامازۆن بڕدرانەوە.
وێستگەی عەتارات لە ناوچەی عەتاراتی نێوەڕاستی ئوردن؛ گەورەترین وێستگەی بەرهەمێنانی کارەبایە لە نەوتی بەردین؛ بە قەرز و ئەزموون و دەستی چینییەکان دروستکراوە؛ بەڵام ئێستا ئوردن دەڵێت، کارەباکەی گرانە و چیدیکە نایەوێت بیکڕێت، ئەمریکاش دۆخەکەی بەدڵە.
لە سەرەتای ساڵی 2024ـەوە بەکارهێنانی مۆبایل، تابلێت و ئایپاد لە قوتابخانەی سەرەتایی و ناوەندی لە هۆڵەندا قەدەخە دەکرێت.
دوای 7 ساڵ لە پلان و کارکردن، درێژترین پردی هەڵواسراوی ئەڵمانیا و دووەمی جیهان، کرایەوە.
ئاندی فانگ، هێشتا تەمەنی نەگەیشتووەتە 32 ساڵ و بووەتە ملیاردێر، ئەوەش لە رێگەی دروستکردنی ئاپێکی تایبەت بە گەیاندنی خواردن لە سانفرانسیسکۆی ئەمریکا، کە ئێستا لەگەڵ دوو هاوبەشەکانی دیکەی دوای 10 ساڵ دامەزراندن نزیکەی 18 هەزار کارمەندیان هەیە
گەرما تەنگی بە خەڵکی ئیسپانیا هەڵچنیوە و بازاڕی ساردەمەنی و خواردنەوەکانی گەرم کردووە؛ بە باوەشێن و لەبەرکردنی کەمترین جلوبەرگیش هێشتا بەشی زۆری دانیشتووانی مەدریدی ئیسپانیا بەرگەی یەکەمین شەپۆلی هاوینی ئەمساڵ ناگرن کە بەرۆکی وڵاتی گرتووە؛ لە شاشە دیجیتاڵەکانی سەر شەقامەکان پلەی 40ی سیلیزی نووسراوە
چالاکڤانانی ئەوروپا بە رێگەی جیاواز پشتگیری لە کۆچبەران دەکەن؛ لەو چوارچێوەیەدا لە کتێبخانەیەکی بچووکەی نێو کەمپی پەناخوازن لە پاریسی فەرەنسا، هەوڵدەدرێت زمان و کولتووری فەرەنسی فێری منداڵانی پەناخواز بکرێت
ئێوارەی رۆژی شەممە، 24ـی حوزەیرانی 2023، گرووپی ڤاگنەر یاخیبوونی لە سوپای رووسیا راگەیاند و ئاڕاستەی لوولەی تڤەنگەکانیان لە ئۆکرایناوە گۆڕی بۆ رووسیا. تا رۆژی دواتر گرووپی ڤاگنەر پێشڕەوییان کرد و "بەبێ خوێن ڕشتن" هەرێمی رۆستۆڤیان کۆنتڕۆڵکرد و دواتر بەرەو پایتەخت کەوتنەڕێ. چەکدارانی گرووپەکە تەنیا 200 کیلۆمەتر لە مۆسکۆ دوور بوون، هەڕەشەی دەستگیرکردنی وەزیری بەرگری و سوپاسالاریان دەکرد کە پریگۆژین تۆمەتباری کردوون بە هۆکاری کوژرانی هەزاران چەکداریان لەشەڕی ئۆکراینا.
لە یەکەم رۆژی جەژنی قوربان، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا پیرۆزبایی بۆ موسڵمانانی جیهان نارد و جەختی لە ئازادیی ئایینی و رادەربڕین کردەوە.
هەندێک کەس ئەفغانستان بە سەبەتەی مادە هۆشبەرەکانی جیهان ناودەبەن. بەپێی هەندێک داتا 80%ی مادەی هۆشبەری جیهان لە ئەفغانستان بەرهەمدەهێندرێت. نەتەوە یەکگرتووەکان دەڵێت؛ بەکارهێنان و بازرگانی بە مادەی هۆشبەر لە جیهان ریکۆردی شکاندووە و ئەفغانستان بەرپرسی سەرەکییە
ملیۆنان حاجی لە هەموو تەمەنێك روویان کردووەتە چیای عەرەفە بۆ بەجێگەیاندنی پێنجەمین ئەرکی حەج؛ لەدوای ئەوەش، پێنج ئەرکی دیکەیان دەمێنێت کە دوایینیان تەوافی ماڵئاواییە. ئەو هەموو ئەرکە قورسانەش لە ماوەی 10 رۆژدا دەکرێن، بەجێگەیاندنیان پێویستی بە کەرەستەیە؛ لە سەرووی هەموویانەوە جانتای شان
ژمارەیەک گەنج لە شاری تراپێی نزیک پاریسی پایتەختی فەرەنسا، چاویان بە خۆڵ و خاشاک دەکەوێت کە فڕێ دراونەتە سەر شەقامێک، یەکێکیان بە مۆبایلەکەیەوە وێنەی دەگرێت و بە بەرنامەیەکی ژیریی دەستکرد بە بەناوی "کێسک"، چارەسەری کێشەکە دەکات.
هاوپەیمانەکەی دوێنێی پووتین بۆ دوژمنی ئەمڕۆ گۆڕدرا. یەڤگینی پریگۆژین، سەرۆکی گرووپی ڤاگنەر یاخی بووە و دژی سوپای رووسیا وەستاوەتەوە. ئەو کەسەی کە بە هاوڕێی نزیکی پووتین دادەنرا، ئێستا هەڕەشەی هێرشکردنە سەر مۆسکۆ دەکات.
ئەڵمانیای خاوەن بەهێزترین ئابووریی ئەوروپا بە سەروو 15 ملیۆن پەناخواز و پەنابەرەوە، خەریکە هاوشێوەی سییەکان و چلەکانی سەدەی رابردوو، چیرۆکی تووندڕەوی و پەڕگیری تێیدا دووبارە دەبێتەوە
لە لووتکەیەکی تایبەت لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا، دەیان گەورە کۆمپانیای جیهانی بەڵێنیان دا دەیان هەزار هەلی کار بۆ پەنابەران لە ئەوروپا بڕەخسێنن.
جێرمی لۆرێنس، گوتەبێژی نووسینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ مافەکانی مرۆڤ دەڵێت، "لە دەستدانی خەمناکی ئەو کۆچبەرانە لە دەریای نێوەڕاستدا تراژیدیایەکی دڵتەزێن بوو، پێویستە لێکۆڵینەوە بکرێت و قاچاخچییانی بەرپرسی ئەو کارەساتە سزا بدرێن".
درۆنەکان، بە سەربازە نوێیەکانی گۆڕەپانی شەڕ ناسراون. لە شەڕی ئۆکراینا سەرنجی سوپاکان، لەنێویاندا رووسیا، لەسەر گرنگیی ئەو چەکە زیرەکەیە
هۆڵەندییەکان بەو پێیەی جوگرافیایەکی گونجاویان هەیە، بەوە ناسراون کە گرنگی بە وزەی خۆر و با دەدەن؛ ساڵ دوای ساڵ بەرهەمی وزەی پاکیان زیاد دەکات و ئێستا 46%ی بەرهەمهێنانی کارەبا لەڕێگەی وزەی خۆرەوە زیادی کردووە
ئیسلام دووەم گەورەترین ئایینە لە وڵاتی رووسیا و موسڵمانانی ئەو وڵاتەش هاوشێوەی موسڵمانانی جیهان بۆ ئەنجامدانی فەریزەی حەج دەچنە سعودیە؛ بەشێکیش لەوانەی لە مۆسکۆوە دەچنە حەج، خەڵکی ئەو ناوچانەی ئۆکراینان کە رووسیا کۆنترۆڵی کردوون
لە تاقیگەیەکی شاری مەککەی سعودییە، پشکنین بۆ ئاوی زەمزەم دەکرێت؛ حکومەتی سعودییە دەڵێت، وەک هەموو ساڵێك لە وەرزی حەجدا دەبێت ئاوی زەمزەم بە پاکوخاوێنی بۆ هەمووان دابین بکرێت. ئەمساڵیش لەڕێگەی رۆبۆتەوە ئاوی زەمزەم لە دەوری کەعبە دابەش دەکرێت.
ئەو کەشتییەی لە یۆنان بە 700 کۆچبەرەوە ژێر ئاو کەوت و دەیان قوربانی و سەتان بێسەروشوێنی لێکەوتەوە، کاردانەوەی ناوەوە و دەرەوەی یۆنانی بەدوادا هاتووە.
سەرۆکی ئێران گەشتێکی دیپلۆماسیی دەگمەنی بۆ ئەمریکای لاتین دەستپێکردووە و لە یەکەمین وێستگەیدا لە کاراکاس گوتی، ئێران و ڤەنزوێلا "دۆستن" و "دووژمنی هاوبەشیان" هەیە
لە رێستۆرانتێکی شاری ئارنهێمی ناوەڕاستی هۆڵەندا، ئەوانەی دەچنە رێستۆرانتەکە بۆ نانخواردن، دەبێت خۆیان مریشک سەرببڕن و ئینجا بۆیان سووردەکرێتەوە
گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، گفتوگۆ ناڕاستەوخۆکانیان لەگەڵ ئەمریکا بەردەوامن.
لە کەنار دەریای مۆنترۆس لە رۆژهەڵاتی سکۆتلاند، 114 تۆرباینی پەروانەی بەرهەمهێنانی کارەبا لە رێگەی باوە لە بنی دەریای باکووردا جێگیر کراون، بە کارخستنیان کارەبای ملیۆنێك و 600 هەزار ماڵ دابین دەکەن
وەکو هەمیشە، بەسرەییەکان پێش هەموو عێراقییەکانی دیکە، گەرمیی داخی هاوین روویان تێ دەکات؛ ئەوانیش لەبەر کەمیی کارەبا، روو دەکەنە کەناری شەتولعەرەب
ئەنجوومەنی یەکێتیی ئەوروپا دەڵێت، نزیکەی 4 ملیۆن هاووڵاتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا کە زۆربەیان هاووڵاتی ئۆکراینین ئێستا سوود لە سیستمی "پاراستنی کاتیی" یەکێتیی ئەوروپا وەردەگرن.
ئێران، سێ زیندانیی ئەوروپی ئازاد کرد، دوو لە زیندانییەکان هەڵگری وڵاتینامەی نەمسا و ئەوەی دیکەشیان هەڵگری وڵاتینامەی دانیمارکە لە کاتێکیشدا ئێران و ئەوروپا دەستیان داوەتە ئازادکردنی زیندانییەکانیان، ئۆپۆزیسیۆن و رێكخراوە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ رەخنەی تووند لە تاران دەگرن لە درێژەدان بە جێبەجێکردنی سزای لەسێدارەدان.
بەرزکردنەوەی ئاستی قەرزەکان، حکومەت لە داخستن دەپارێزێت
مانگە دەستکردەکان وێستگەیەکی نوێی ئەتۆمیی ئێران ئاشکرا دەکەن، کە دەکەوێتە خوار وێستگەی نەتەنز لە نێوەڕاستی ئێران.
