رووداو دیجیتاڵ
سەرۆکی ناوەندی توێژینەوەی کەنداو، لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ تۆڕی میدیایی رووداو، وردەکاریی ئامارەکانی ناوەندەکەیان تایبەت بە هێرشەکانی "ئێران و گرووپە چەکدارەکان" بۆ سەر وڵاتانی کەنداو و ئوردن دەخاتەڕوو. بەپێی ئامارەکانی ناوەندەکە، تاوەکو 30ـی ئاداری ئەم ساڵ، زیاتر لە پێنج هەزار درۆن و مووشەک ئاراستەی وڵاتانی کەنداو و ئوردن کراون.
بەپێی ئامارەکانی ناوەندی توێژینەوەی کەنداو، تاوەکو 30ی ئاداری 2026، پێنج هەزار و 953 درۆن و مووشەک لەلایەن "ئێران و گرووپە چەکدارەکانەوە" ئاراستەی وڵاتانی کەنداو و ئوردن کراون. ئیمارات کە دوو هەزار و 343 مووشەک و درۆنی ئاراستە کراوە لە پلەی یەکەمی ریزبەندییەکەدایە، دوای ئەویش سعودیە دێت بە هەزار و 112 مووشەک و درۆن.
ئاماری وڵاتانی دیکەش بەم جۆرەیە:
- کوێت: 930 مووشەک و درۆن
- قەتەر: 694 مووشەک و درۆن
- بەحرێن: 565 مووشەک و درۆن
- ئوردن: 285 مووشەک و درۆن
- عومان: 24 مووشەک و درۆن
رۆژی چوارشەممە، 29ی نیسانی 2026، د. عەبدولعەزیز سەقر، سەرۆکی ناوەندی توێژینەوەی کەنداو بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، "راپۆرتەکەمان بە وردی پشت بەو ئامارانە دەبەستێت کە بە فەرمی لەلایەن دامەزراوە تایبەتمەندەکانی وەک وەزارەتەکانی بەرگری، ناوەندەکانی پەیوەندیی حکومی و دەزگا ئەمنییەکانی وڵاتانەوە بڵاوکراونەتەوە."
سەبارەت بە دیارینەکردنی سەرچاوەی جوگرافیی هێرشەکان، عەبدولعەزیز سەقر گوتی، "زۆربەی راگەیێندراوە فەرمییەکان تەنیا روودانی هێرشەکە و بەرپەرچدانەوەی بڵاودەکەنەوە، بەڵام سەرچاوەی هاویشتن یان شوێنی سەکۆکان دیاری ناکەن، بۆیە ئێمە پشتمان بە پێوەری بەئامانجگرتنی مەیدانی بەستووە کە فەرمییە و دەکرێ دۆکیۆمێنت بکرێ."
هێرشی گرووپە چەکدارەکانی عێراق
سەبارەت بە رۆڵی گرووپە چەکدارەکانی عێراق لەو هێرشانەدا، سەرۆکی ناوەندی توێژینەوەی کەنداو دەڵێت، "ئێمە رێژەیەکی دیاریکراو بۆ ئەو هێرشانە دانانێین کە لە خاکی عێراقەوە دەکرێن، چونکە داتا فەرمییەکان سەرچاوەی هاویشتن یان لایەنی جێبەجێکار دیاری ناکەن."
سەقر ئاماژە بەوە دەکات، "هەر هەوڵێک لەلایەن ئێمەوە بۆ دابەشکردنی ژمارەکان بەبێ سەرچاوەیەکی فەرمیی ورد، دەبێتە خەمڵاندن نەک دۆکیۆمێنتکردن. ئێمە پابەندین بە رێبازێک کە تێیدا بە هیچ شێوەیەک لێکدانەوە بۆ ژمارەکان زیاد ناکەین کە داتا بەردەستەکان رێگەی پێنەبەن."
بۆچی ئیمارات ئامانجی سەرەکییە؟
بەپێی ئامارەکانی ناوەندەکە، ئیمارات بە رێژەی 39.36% لە پلەی یەکەمی ئامانجی هێرشەکانە و دوو هەزار و 343 درۆن و مووشەکی ئاراستە کراوە. سەرۆکی ناوەندی توێژینەوەی کەنداو هۆکارەکەی بۆ سێ خاڵ دەگەڕێنێتەوە:
1. پێگەی جوگرافی: ئیمارات لە ناوچەیەکی نزیک لە کەناراوەکانی ئێران و تەنگەی هورمزە، ئەوەش وایکردووە زیاتر لەبەردەم جۆرە جیاوازەکانی هەڕەشەی مووشەکی و درۆندا بێت.
2. لایەنی ئابووری: ئیمارات چەقێکی گرنگی ئابووری و بازرگانیی جیهانییە. هەر هەڕەشەیەک بۆ سەر ئاسایشی ئیمارات کاریگەریی راستەوخۆی لەسەر تێچووی دڵنیایی (بیمە) و متمانەی بازاڕە نێودەوڵەتییەکان دەبێت.
3. ئامانجە ستراتیژییەکان: سەقر دەڵێت، "ئەم هێرشانە تەنیا بۆ وێرانکاری نین، بەڵکو ئامانجیان تێکدانی ژینگەی ئەمنی و تێکدانی وێنەی سەقامگیریی ناوچەکەیە."
شەڕی درۆنەکان و ستراتیژییەتی نوێ
ئامارەکانی ناوەندەکە دەری دەخەن کە لە هێرشەکاندا چوار هەزار و 576 درۆن و هەزار و 377 مووشەک بەکارهێندراون. د. عەبدولعەزیز سەقر ئەمە بە "گۆڕانکاریی ستراتیژی" ناودەبات و دەڵێت، "درۆنەکان تێچوویان کەمترە و بۆ جەنگی تاقەتپڕووکێن و دروستکردنی گوشاری بەردەوام گونجاوترن. لە بەرامبەردا، مووشەکەکان تێچوویان زۆرترە و بۆ مەبەستی هەڵکشانی سەربازیی گەورەتر بەکاردێن."
سێ سیناریۆ بۆ داهاتووی ئەمنیی ناوچەکە
سەبارەت بەوەی لە ساڵی 2026ـدا چاوەڕێی چی دەکرێ، سەرۆکی ناوەندی توێژینەوەی کەنداو سێ سیناریۆ بۆ رووداو دەخاتە روو:
- بەردەوامیی گرژییەکان بە پچڕپچڕ: هێرشەکان بە ریتمێکی گۆڕاو بەردەوام دەبن، ئەگەر هیچ رێککەوتنێکی روونی ئاگربەستی بەردەوام نەیەتە ئاراوە.
- هێوربوونەوەی کاتی: ئەگەری هەیە هێرشەکان کەم ببنەوە ئەگەر لێکتێگەیشتنی سیاسی یان رێککەوتنی ئەمنی ناڕاستەوخۆ بێتە ئاراوە.
- هەڵکشانی کتوپڕ: ئەگەر رێڕەوەکانی هێورکردنەوە پەکبکەون، یان رووداوێکی گەورە لە ناوچەکەدا رووبدات، ئەوا ئەگەری بەکارهێنانی ئامرازی فشاری تووندتر هەیە.
عەبدولعەزیز سەقر گوتی، "ناوچەکە هێشتا لە قۆناخی مەترسی تێنەپەڕیوە و لەبەردەم ژینگەیەکی ئەمنیی ناجێگیردایە، کە تێیدا ململانێکان لەنێوان بەرپەرچدانەوە و دانوستاندا دێن و دەچن."
کۆمێنتەکان
وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و ههموو خزمەتگوزارییەکان بهكاربێنه
کۆمێنتێک دابنێ